CHEAT SHEET BIOLOGIE -
ONTWIKKELING
1. Overzicht van de ontwikkeling
Bij Bilateria verloopt de embryonale ontwikkeling via vier grote stappen:
1. Bevruchting
2. Klievingsdelingen + blastulavorming
3. Gastrulatie
4. Organogenese (inclusief neurulatie en somitogenese)
2. Bevruchting
Definitie
Versmelting van een haploïde zaadcel en haploïde eicel tot een diploïde zygote.
Drie essentiële gebeurtenissen
1. Spermapenetratie + membraanfusie
Beschermende lagen:
Zee-egel Zoogdier
Gelatinelaag Granulosacellen
Vitelline-envelop Zona pellucida
Acrosoomreactie
Acrosoom = lysosoomachtig vesikel
Vrijzetting van enzymen
Verteert beschermende lagen rond de eicel
Laat sperma binnendringen
2. Eicelactivatie
Na membraanfusie:
↑ intracellulair Ca²⁺
Gevolgen:
voltooiing meiose II
herstructurering cytoplasma
stijging eiwitsynthese
stijging metabolisme
3. Kernfusie
haploïde pronuclei migreren naar elkaar
vorming diploïde zygotekern
, Bij zoogdieren:
geen echte fusie van beide kernen
kernmembranen verdwijnen
nieuwe kern ontstaat na eerste mitose
Blokkade tegen polyspermie
Corticale reactie
Corticale granulen geven enzymen vrij.
Gevolgen:
zona pellucida verhardt (= zonareactie)
spermareceptoren verdwijnen
geen bijkomende zaadcellen mogelijk
3. Klievingsdelingen
Definitie
Snelle mitotische delingen zonder volumetoename van embryo.
Volgorde
Zygote → blastomeren → morula → blastula
Belangrijke termen
Blastomeer
Cel die ontstaat door klievingsdeling.
Morula
Compact bolletje cellen.
Blastula
Holle bal van cellen.
Blastocoel
Met vocht gevulde centrale holte.
Animale versus vegetatieve pool
Animale pool
minder dooier
kleinere cellen
snelle deling
vooral ectoderm en mesoderm
Vegetatieve pool
veel dooier
grotere cellen
tragere deling
vooral endoderm
Holoblastische versus meroblastische klieving
Holoblastisch
Volledige zygote deelt.
Komt voor bij:
zee-egels
ONTWIKKELING
1. Overzicht van de ontwikkeling
Bij Bilateria verloopt de embryonale ontwikkeling via vier grote stappen:
1. Bevruchting
2. Klievingsdelingen + blastulavorming
3. Gastrulatie
4. Organogenese (inclusief neurulatie en somitogenese)
2. Bevruchting
Definitie
Versmelting van een haploïde zaadcel en haploïde eicel tot een diploïde zygote.
Drie essentiële gebeurtenissen
1. Spermapenetratie + membraanfusie
Beschermende lagen:
Zee-egel Zoogdier
Gelatinelaag Granulosacellen
Vitelline-envelop Zona pellucida
Acrosoomreactie
Acrosoom = lysosoomachtig vesikel
Vrijzetting van enzymen
Verteert beschermende lagen rond de eicel
Laat sperma binnendringen
2. Eicelactivatie
Na membraanfusie:
↑ intracellulair Ca²⁺
Gevolgen:
voltooiing meiose II
herstructurering cytoplasma
stijging eiwitsynthese
stijging metabolisme
3. Kernfusie
haploïde pronuclei migreren naar elkaar
vorming diploïde zygotekern
, Bij zoogdieren:
geen echte fusie van beide kernen
kernmembranen verdwijnen
nieuwe kern ontstaat na eerste mitose
Blokkade tegen polyspermie
Corticale reactie
Corticale granulen geven enzymen vrij.
Gevolgen:
zona pellucida verhardt (= zonareactie)
spermareceptoren verdwijnen
geen bijkomende zaadcellen mogelijk
3. Klievingsdelingen
Definitie
Snelle mitotische delingen zonder volumetoename van embryo.
Volgorde
Zygote → blastomeren → morula → blastula
Belangrijke termen
Blastomeer
Cel die ontstaat door klievingsdeling.
Morula
Compact bolletje cellen.
Blastula
Holle bal van cellen.
Blastocoel
Met vocht gevulde centrale holte.
Animale versus vegetatieve pool
Animale pool
minder dooier
kleinere cellen
snelle deling
vooral ectoderm en mesoderm
Vegetatieve pool
veel dooier
grotere cellen
tragere deling
vooral endoderm
Holoblastische versus meroblastische klieving
Holoblastisch
Volledige zygote deelt.
Komt voor bij:
zee-egels
