CHEAT SHEET BIOLOGIE –
ENDOCRIEN SYSTEEM
1. Soorten Celcommunicatie
Type Mechanisme Afstand Voorbeeld
Direct contact Gap junctions Zeer kort Ionen tussen cellen
Neuraal Neurotransmitters via synaps Kort Acetylcholine
Endocrien Hormonen via bloed Lang Insuline
Paracrien Diffusie naar naburige cellen Kort Cytokines, NO
Autocrien Werkt op dezelfde cel Zeer kort Sommige groeifactoren
Neuro-endocrien Neurohormoon via bloed Lang ADH, oxytocine
Feromonen Tussen individuen Extern Sociale communicatie
2. Chemische Klassen van Hormonen
Peptide- en Proteïnehormonen
ADH
Insuline
GH
ACTH
Prolactine
Glycoproteïnen:
o TSH
o FSH
o LH
Eigenschappen
Hydrofiel
Opgelost in plasma
Receptor op celmembraan
Snelle, kortdurende werking
Aminehormonen
Tyrosinederivaten
Adrenaline
Noradrenaline
T3
T4
Tryptofaanderivaat
Melatonine
, Steroïdhormonen
Afgeleid van cholesterol:
Cortisol
Aldosteron
Testosteron
Oestrogeen
Progesteron
Eigenschappen
Lipofiel
Gebonden aan transporteiwitten
Intracellulaire receptor
Langdurige werking
3. Lipofiel versus Hydrofiel
Eigenschap Hydrofiel Lipofiel
Oplosbaarheid Water Vet
Transport Vrij in plasma Via carrier
Receptor Membraan Cytoplasma/kern
Werking Signaaltransductie Genexpressie
Snelheid Snel Traag
Duur Kort Lang
Hydrofiele hormonen
GPCR
cAMP
IP3
DAG
Tyrosinekinases
Lipofiele hormonen
Hormoon → receptor → DNA → genexpressie → eiwitsynthese
4. Hypothalamus - Hypofyse As
Neurohypofyse
Hormonen worden geproduceerd in de hypothalamus en opgeslagen in de
neurohypofyse.
ADH
Functie:
Waterreabsorptie ↑
Urinevolume ↓
Bloeddruk ↑
Stimulus:
Dehydratatie
ENDOCRIEN SYSTEEM
1. Soorten Celcommunicatie
Type Mechanisme Afstand Voorbeeld
Direct contact Gap junctions Zeer kort Ionen tussen cellen
Neuraal Neurotransmitters via synaps Kort Acetylcholine
Endocrien Hormonen via bloed Lang Insuline
Paracrien Diffusie naar naburige cellen Kort Cytokines, NO
Autocrien Werkt op dezelfde cel Zeer kort Sommige groeifactoren
Neuro-endocrien Neurohormoon via bloed Lang ADH, oxytocine
Feromonen Tussen individuen Extern Sociale communicatie
2. Chemische Klassen van Hormonen
Peptide- en Proteïnehormonen
ADH
Insuline
GH
ACTH
Prolactine
Glycoproteïnen:
o TSH
o FSH
o LH
Eigenschappen
Hydrofiel
Opgelost in plasma
Receptor op celmembraan
Snelle, kortdurende werking
Aminehormonen
Tyrosinederivaten
Adrenaline
Noradrenaline
T3
T4
Tryptofaanderivaat
Melatonine
, Steroïdhormonen
Afgeleid van cholesterol:
Cortisol
Aldosteron
Testosteron
Oestrogeen
Progesteron
Eigenschappen
Lipofiel
Gebonden aan transporteiwitten
Intracellulaire receptor
Langdurige werking
3. Lipofiel versus Hydrofiel
Eigenschap Hydrofiel Lipofiel
Oplosbaarheid Water Vet
Transport Vrij in plasma Via carrier
Receptor Membraan Cytoplasma/kern
Werking Signaaltransductie Genexpressie
Snelheid Snel Traag
Duur Kort Lang
Hydrofiele hormonen
GPCR
cAMP
IP3
DAG
Tyrosinekinases
Lipofiele hormonen
Hormoon → receptor → DNA → genexpressie → eiwitsynthese
4. Hypothalamus - Hypofyse As
Neurohypofyse
Hormonen worden geproduceerd in de hypothalamus en opgeslagen in de
neurohypofyse.
ADH
Functie:
Waterreabsorptie ↑
Urinevolume ↓
Bloeddruk ↑
Stimulus:
Dehydratatie
