CHEAT SHEET BIOLOGIE -
SPIJSVERTERINGSSTELSEL
1. Basisbegrippen
Voedingsstrategieën
Autotroof: maakt zelf organische moleculen (planten).
Heterotroof: neemt organische moleculen op via voeding (dieren).
Voedseltypes
Herbivoren = planteneters
Carnivoren = vleeseters
Omnivoren = alleseters
Stappen van spijsvertering
1. Ingestie (voedselopname)
2. Fragmentatie (kauwen, vermalen)
3. Chemische digestie (enzymatische afbraak)
4. Absorptie
5. Defecatie
2. Evolutie van spijsverteringsstelsels
Intracellulaire vertering
Eencelligen en sponzen
Via endocytose:
o fagocytose
o pinocytose
Extracellulaire vertering
Multicellulaire dieren
Vertering gebeurt in een spijsverteringsholte
Onvolledig spijsverteringsstelsel
Mond = anus
Eén opening
Gastrovasculaire holte
Voorbeelden:
o Cnidaria
o Platwormen
Volledig spijsverteringsstelsel
Mond ≠ anus
Richtingsverkeer
Mogelijkheid tot specialisatie
Voorbeelden:
o Nematoden, vertebraten, …
, 3. Overzicht menselijk spijsverteringsstelsel
Volgorde:
Mond → farynx → slokdarm → maag → duodenum → jejunum → ileum →
caecum → colon → rectum → anus
Geassocieerde organen:
Pancreas
Lever
Galblaas
4. Histologie van de darmwand
Van binnen naar buiten:
1. Lumen
2. Mucosa
3. Submucosa
4. Circulaire spierlaag
5. Longitudinale spierlaag
6. Bindweefsellaag (serosa)
Belangrijk
Samenwerking van circulaire en longitudinale spieren veroorzaakt:
Peristaltiek = voortstuwen van voedsel door gecoördineerde
spiercontracties.
5. Mond en keelholte
Functie
Mechanische vertering
Tanden
Tong
Speeksel
Bevat:
Water
Mucine
Buffer
Amylase
Lysozyme (antibacterieel)
Amylase
Zetmeel → maltose
Eerste vertering van koolhydraten
Slikreflex
Functies:
Huig
Sluit neusholte af
Epiglottis
Sluit luchtweg af
Gevolg
SPIJSVERTERINGSSTELSEL
1. Basisbegrippen
Voedingsstrategieën
Autotroof: maakt zelf organische moleculen (planten).
Heterotroof: neemt organische moleculen op via voeding (dieren).
Voedseltypes
Herbivoren = planteneters
Carnivoren = vleeseters
Omnivoren = alleseters
Stappen van spijsvertering
1. Ingestie (voedselopname)
2. Fragmentatie (kauwen, vermalen)
3. Chemische digestie (enzymatische afbraak)
4. Absorptie
5. Defecatie
2. Evolutie van spijsverteringsstelsels
Intracellulaire vertering
Eencelligen en sponzen
Via endocytose:
o fagocytose
o pinocytose
Extracellulaire vertering
Multicellulaire dieren
Vertering gebeurt in een spijsverteringsholte
Onvolledig spijsverteringsstelsel
Mond = anus
Eén opening
Gastrovasculaire holte
Voorbeelden:
o Cnidaria
o Platwormen
Volledig spijsverteringsstelsel
Mond ≠ anus
Richtingsverkeer
Mogelijkheid tot specialisatie
Voorbeelden:
o Nematoden, vertebraten, …
, 3. Overzicht menselijk spijsverteringsstelsel
Volgorde:
Mond → farynx → slokdarm → maag → duodenum → jejunum → ileum →
caecum → colon → rectum → anus
Geassocieerde organen:
Pancreas
Lever
Galblaas
4. Histologie van de darmwand
Van binnen naar buiten:
1. Lumen
2. Mucosa
3. Submucosa
4. Circulaire spierlaag
5. Longitudinale spierlaag
6. Bindweefsellaag (serosa)
Belangrijk
Samenwerking van circulaire en longitudinale spieren veroorzaakt:
Peristaltiek = voortstuwen van voedsel door gecoördineerde
spiercontracties.
5. Mond en keelholte
Functie
Mechanische vertering
Tanden
Tong
Speeksel
Bevat:
Water
Mucine
Buffer
Amylase
Lysozyme (antibacterieel)
Amylase
Zetmeel → maltose
Eerste vertering van koolhydraten
Slikreflex
Functies:
Huig
Sluit neusholte af
Epiglottis
Sluit luchtweg af
Gevolg
