Aandacht
Wat is aandacht?
Taalgebruik is niet gelijk aan betekenissen
x Alertheid = is met een taak bezig, kan dat voor een langere tijd doen
x Concentratie
x Bewustzijn = schenkt aandacht aan iets en is bewust bezig met wat er word
opgenomen in het systeem
x …
Geen unitair concept
x Verschillende processen met verschillende eigenschappen, die werken onder
verschillende omstandigheden
Overzicht
1. Selectieve aandacht
2. Verdeelde aandacht
3. Neurale basis aandacht
Selectieve aandacht
x Aandacht is beperkt, we kunnen niet alle prikkels die ons brein bereiken gaan
verwerken
x Selectie doorvoeren, we moeten selecteren tussen prikkels die relevant zijn voor
onze taak die we aan het verwerken zijn en prikkels die er niet toe doen
x Capaciteit om aandacht te richten op bepaalde stimuli ten koste van anderen
Welk mechanisme stuurt onze aandacht?
Exogene en endogene aandacht
x Exogene aandacht
j Stimulus trekt automatisch aandacht
j Bottom-up
x Endogene aandacht
j Intentioneel aandacht richten op stimulus
j Top-down
Er is lang een discussie geweest welke soort aandacht primeert, iemand die zich heeft
bezig gehouden met dit te onderzoeken is Theeuwes. Hij heeft stimulusmateriaal
,gebruikt, je krijgt een scherm te zien met een display. In een cirkelronde fixatiepunt. Je
moet u richting op het fixatiepunt en dan komt de ciruclaire display en dan 1 van de
cirkels word vervangen door een ruit. En in elk van die objecten verschijnt er een lijnstuk.
De deelnemer moet zo snel mogelijk zien of het lijnstuk in de ruit verticaal of horizontaal
te zien. Het ene is links drukken de andere rechts.
Hij heeft die conditie die we de no
distractor noemen. Hij heeft die Hij heeft dan een tweede experiment
vergeleken met een tweede conditie. Het uitgevoerd. De bottom up van die
verschil is dat er een distractor word aan distractor is gemanipuleerd. Als we de
toegevoegd. Dat is hier het rode item. De opvallendheid gaan verlagen, zodat het
opdracht is voor de rest hetzelfde. verschil met die groene items minder
En dan zie je op de grafiek de reactietijd. opvallend word dan zie je dat er geen
Dat de color conditie dat de tijd hoger ligt verschil meer is.
dan in de normale conditie. Welke
instructies hij ook gaf, bleef het hetzeflde.
Dus hij zegt dat het vooral gestuurd word
door exogene aandacht. Bottom up. De
prikkel trekt de aandacht
Later is er nog onderzoek uitgevoerd en daaruit is gekomen dat:
Waarschijnlijk
x Eerste BU aandacht
j 100 – 120 ms
x TD aandacht komt pas later
j 300 ms
Beperkingen in aandacht
x Capaciteit om aandacht te richten op bepaalde stimuli ten koste van andere
x Oftewel: onkunde om verschillende stimuli tegelijk te verwerken
x Je kan zelfs meest evidente zaken over het hoofd zien
Demo Rensink e.a. (1997)
, x Wat is verschil tussen 2 beelden aangeboden met korte tussenpauze?
j De kleur van de paal verandert. Als je aandacht al direct op de paal zit zal
je dit bijna onmiddellijk zien. Als je aandacht ergens anders op de
afbeelding zat ga je meer tijd nodig hebben om dit te zien
Change blindess
= veranderingsblindheid
x Je ziet verandering enkel wanneer je aandacht erop gericht is
x Informatie is dan in aandachtsfocus
Demo Simons en Charbis (1999) experiment
Mensen zijn met de bal aan het spelen, en er zijn 2 teams. De bedoeling is dat je u
aandacht gaat richten op het witte team en dus het zwarte team gaat negeren.
x Zwart en wit team
x Tel het aantal passen van het witte team
x Op de achtergrond komt een gorilla voorbij, de kleur van het gordijn verandert en
iemand uit het zwarte team verlaat de groep. Als hier je aandacht daar niet op
gericht is, omdat je zodanig ben met je selectieve aandacht ga je dit over het
hoofd zien.
Intattentional blindness
= aandachtsblindheid
x ‘blind’ door gebrek aan aandacht
x Je ziet info niet wanneer deze niet in aandachtsfocus is
Toepassing: goocheltrucs
x Goocheltrucs maken gebruik van onze beperkingen in aandacht
x Gustav Kuhn
j Onderzoek goocheltrucs
Wat is aandacht?
Taalgebruik is niet gelijk aan betekenissen
x Alertheid = is met een taak bezig, kan dat voor een langere tijd doen
x Concentratie
x Bewustzijn = schenkt aandacht aan iets en is bewust bezig met wat er word
opgenomen in het systeem
x …
Geen unitair concept
x Verschillende processen met verschillende eigenschappen, die werken onder
verschillende omstandigheden
Overzicht
1. Selectieve aandacht
2. Verdeelde aandacht
3. Neurale basis aandacht
Selectieve aandacht
x Aandacht is beperkt, we kunnen niet alle prikkels die ons brein bereiken gaan
verwerken
x Selectie doorvoeren, we moeten selecteren tussen prikkels die relevant zijn voor
onze taak die we aan het verwerken zijn en prikkels die er niet toe doen
x Capaciteit om aandacht te richten op bepaalde stimuli ten koste van anderen
Welk mechanisme stuurt onze aandacht?
Exogene en endogene aandacht
x Exogene aandacht
j Stimulus trekt automatisch aandacht
j Bottom-up
x Endogene aandacht
j Intentioneel aandacht richten op stimulus
j Top-down
Er is lang een discussie geweest welke soort aandacht primeert, iemand die zich heeft
bezig gehouden met dit te onderzoeken is Theeuwes. Hij heeft stimulusmateriaal
,gebruikt, je krijgt een scherm te zien met een display. In een cirkelronde fixatiepunt. Je
moet u richting op het fixatiepunt en dan komt de ciruclaire display en dan 1 van de
cirkels word vervangen door een ruit. En in elk van die objecten verschijnt er een lijnstuk.
De deelnemer moet zo snel mogelijk zien of het lijnstuk in de ruit verticaal of horizontaal
te zien. Het ene is links drukken de andere rechts.
Hij heeft die conditie die we de no
distractor noemen. Hij heeft die Hij heeft dan een tweede experiment
vergeleken met een tweede conditie. Het uitgevoerd. De bottom up van die
verschil is dat er een distractor word aan distractor is gemanipuleerd. Als we de
toegevoegd. Dat is hier het rode item. De opvallendheid gaan verlagen, zodat het
opdracht is voor de rest hetzelfde. verschil met die groene items minder
En dan zie je op de grafiek de reactietijd. opvallend word dan zie je dat er geen
Dat de color conditie dat de tijd hoger ligt verschil meer is.
dan in de normale conditie. Welke
instructies hij ook gaf, bleef het hetzeflde.
Dus hij zegt dat het vooral gestuurd word
door exogene aandacht. Bottom up. De
prikkel trekt de aandacht
Later is er nog onderzoek uitgevoerd en daaruit is gekomen dat:
Waarschijnlijk
x Eerste BU aandacht
j 100 – 120 ms
x TD aandacht komt pas later
j 300 ms
Beperkingen in aandacht
x Capaciteit om aandacht te richten op bepaalde stimuli ten koste van andere
x Oftewel: onkunde om verschillende stimuli tegelijk te verwerken
x Je kan zelfs meest evidente zaken over het hoofd zien
Demo Rensink e.a. (1997)
, x Wat is verschil tussen 2 beelden aangeboden met korte tussenpauze?
j De kleur van de paal verandert. Als je aandacht al direct op de paal zit zal
je dit bijna onmiddellijk zien. Als je aandacht ergens anders op de
afbeelding zat ga je meer tijd nodig hebben om dit te zien
Change blindess
= veranderingsblindheid
x Je ziet verandering enkel wanneer je aandacht erop gericht is
x Informatie is dan in aandachtsfocus
Demo Simons en Charbis (1999) experiment
Mensen zijn met de bal aan het spelen, en er zijn 2 teams. De bedoeling is dat je u
aandacht gaat richten op het witte team en dus het zwarte team gaat negeren.
x Zwart en wit team
x Tel het aantal passen van het witte team
x Op de achtergrond komt een gorilla voorbij, de kleur van het gordijn verandert en
iemand uit het zwarte team verlaat de groep. Als hier je aandacht daar niet op
gericht is, omdat je zodanig ben met je selectieve aandacht ga je dit over het
hoofd zien.
Intattentional blindness
= aandachtsblindheid
x ‘blind’ door gebrek aan aandacht
x Je ziet info niet wanneer deze niet in aandachtsfocus is
Toepassing: goocheltrucs
x Goocheltrucs maken gebruik van onze beperkingen in aandacht
x Gustav Kuhn
j Onderzoek goocheltrucs
