COMMUNICATIE WETENSCHAPPEN
Contents
1. Basisconcepten & modellen...............................................................................3
1.1. Wat is communicatie................................................................................... 3
1.2. Controversen & breekpunten in de definities...............................................4
1.3. Elemnenten in het communicatieproces......................................................5
1.4. Communicatiemodellen...............................................................................7
2. Verbale communicatie..................................................................................... 11
2.1. Kenmerken van de natuurlijke taal............................................................11
2.1.1. Taal is symbolisch................................................................................ 11
2.1.2 Taal is een soort kennis........................................................................11
2.1.2. Taal beinvloedt de manier waarop we de wereld zien.........................12
2.1.3 Taalvormen........................................................................................... 12
2.2 De subsystemen van taal............................................................................13
2.2.1 Klanken: FONOLOGIE............................................................................ 13
2.2.2 Woorden: Semantiek............................................................................. 13
2.2.3 Zinnen: Syntactiek................................................................................ 13
2.3 De sociale context van taal 4de subsysteem v taal = pragmatiek..............13
2.4 Pragmatische stijlen & structuren...............................................................14
2.5 Interactief discours: coherentie & structuur................................................15
2.5.1 de coordinatie v conversatiebijdrage....................................................15
2.5.2 Small talk.............................................................................................. 15
3.6 Taal & sociale identiteit.............................................................................. 16
3.7 Taal & culturele verschillen.........................................................................16
3. Non-verbale communicatie.............................................................................. 17
3.1 Kenmerken van non-verbale communicatie................................................17
3.1.1 Non verbale communicatie kan onbedoeld zijn.....................................17
3.1.2 non-verbale communicatie bestaat uit codes.......................................17
4.2 voor welke soort info is non-verb comm. belangrijk?..................................21
4.2.1 Eerste indrukken...................................................................................21
4.2.2 Relationele informatie...........................................................................21
4.2.3 Emoties uitdrukken............................................................................... 21
4.3 Non verb comm versus verb comm............................................................21
4.4 Non verb comm online................................................................................ 22
1
,Codes of gender................................................................................................... 22
Reclames.......................................................................................................... 23
opgroeien.......................................................................................................... 23
reclames voor heteros...................................................................................... 23
nieuwe beelden................................................................................................. 24
sport.................................................................................................................. 24
historische voorbeelden.................................................................................... 24
7. Massacommunicatie: de mediaorganisatie......................................................24
7.1 Inleiding...................................................................................................... 24
7.2 Een organisationele benadering v/d nieuwsproductie.................................25
7.2.1 De inhoud v/H nieuws...........................................................................25
7.3 organisationele benadering van Soapproductie..........................................34
7.3.1 De inhoud v soap operas.......................................................................34
Organisatie interne & externe drukkingen die de inhoud v soaps beinvloeden
....................................................................................................................... 35
8. Massacommunicatie: de inhoud.......................................................................37
8.2 De mediatekst............................................................................................. 37
8.2.1 Wat is een media tekst.........................................................................37
8.2.2 Open versus gesloten teksten...............................................................37
8.2.3 Soorten “lezingen” of “decoderingen”..................................................38
8.2.4 Realisme van mediateksten..................................................................38
8.2.5 Analyse van mediateksten....................................................................39
8.2 Mediagenres............................................................................................... 40
8.2.1 Kenmerken............................................................................................ 40
Hoofdstuk 9: massacommunicatie: het publiek...................................................41
9.1 Veranderende publieksconcepten...............................................................41
9.2 Publieksonderzoek...................................................................................... 42
9.2.1 doelstellingen: Media-vs publieksgecentreerd......................................42
9.2.2 Onderzoekstradities.............................................................................. 42
9.2.2 Onderzoeksmethode.............................................................................43
9.3 Totstandkoming v een (tv-)publiek.............................................................43
9.3.1 Structurele verklaringen voor tv kijken.................................................43
9.3.2 uses and gratifications: mediagebruik als doelbewuste behoefte
bevrediging.................................................................................................... 45
9.4.3 Integratie van beide perspectieven.......................................................47
Televisie 2.0................................................................................................... 48
2
,10 Massacommunicatie: effecten........................................................................48
10.2 Almacht v/d mediaparadigma...................................................................48
10.2.1 Uitgangspunten v het paradigma 19 de eeuw-30s................................48
10.2.2 Belangrijke studies.............................................................................. 49
10.3 Beperkte effecten paradigma (40s tot 60s)..............................................51
10.3.1 Uitgangspunten v beperkte effecten paradigma.................................51
10.3.2 Belangrijke studies.............................................................................. 51
10.4 het actieve publiek paradigma.................................................................58
10.5 Lange termijn effecten (60-70s)................................................................58
10.5.1 Uitgangspunten...................................................................................58
10.5.2 Studies/theorieën................................................................................ 58
Sociale media...................................................................................................... 65
3 hypotheses:................................................................................................... 65
Idealized virtuel Identity hypothesis..............................................................65
Extended real life hypothesis.........................................................................66
True self hypothesis....................................................................................... 66
1. BASISCONCEPTEN & MODELLEN
Communicatie wet = jonge wetenschappen begonnen na WW2 maar het
fenomeen uit de communicatie wet waren voordien al onderzocht in
retoriek, psych, socio, taalkunde
Aristoteles 3 intrinsieke middelen om mensen te overtuigen
- Ethos inspelen op persoonlijkheden & waarden van de spreker
- Pathos inspelen op de emoties v/h publiek
- Logos logica van argumentatie
1.1. WAT IS COMMUNICATIE
Definitie woordenboek: Van dale:
- Mededeling, kennisgeving
- Verbinding
- Uitwisseling van gedachten
Veel verschillende definities 2 stromingen in definities:
- Processschool communicatie = transmissie van boodschappen
o Nadruk op hoe zender en ontvanger encoderen (zet boodschap
om in een code bv nederlands) en decoderen (de code die
aankomt omzetten in betekenis)
3
, o Gericht op zo fout mogelijk communiceren, als het encoderen en
decoderen niet goed lukt verschil tussen output en input
= fout gebeurd
o Basis = Psych + soc
o Richt zich primair op communicatieactiviteiten (acts of
communication) het gaat om een gedrag/ een handeling
o Communicatie is een (beinvloedings)/bedoelings-process
(bedoelingsprocess = het doel)
- Betekeniscreatieschool focus = productie & uitwisseling v
betekenissen
o Nadruk op hoe de tekst (boodschap, kan gesproken etc)
interageren met mensen om zo betekenissen tot stand te
brengen
o Centrale methode = semiotiek (wetenschap van betekenis)
het draait vooral om de betekenis vooral gericht op de
producten van comm. Works of communication (bv
kunstwerken, reclamespots, ...)
o Wie zender en ontvanger is maakt niet uit
o Afwijkingen tussen input en output niet perse een fout zo
ontstaat er bv cultuur bv 2 mensen die in een andere
moedertaal hebben en ze begrijpen elkaar niet goed dat is
hoe de samenleving werkt = zo ontstaat er betekenis die waarde
heeft ookal word het anders geinterpreteerd
1.2. CONTROVERSEN & BREEKPUNTEN IN DE DEFINITIES
4 controversen/criteria v wat comm is
Intentionaliteit als criterium moet communicatie intentioneel zijn
om communicatie te zijn?
Passief-actief Bedoeld door Niet bedoeld door de
Model McQuail zender/zenderactief zender/zender passieff
Intentioneel 1 (ontvanger + zender 2 (een persoon zend
ontvangen/ontvanger intentioneel onbedoeld een
actief communiceren/ontvange boodschap uit die
n bv: brood bestellen opgepikt word) bv :
bij bakker, verkoper student wiebelt met
luisterd) beenen tijdens
examen toont aan de
prof dat die nerveus is
Niet intentioneel 3 persoon zendt bewust 4 Z en O
ontvangen/ ontvanger een boodschap uit naar zenden/ontvangen de
passief iemand die het boodschap
onintentioneel opvangt onintentioneel bv:
bv: passief luisteren indrukken die we
in een klas krijgen op straat
4
Contents
1. Basisconcepten & modellen...............................................................................3
1.1. Wat is communicatie................................................................................... 3
1.2. Controversen & breekpunten in de definities...............................................4
1.3. Elemnenten in het communicatieproces......................................................5
1.4. Communicatiemodellen...............................................................................7
2. Verbale communicatie..................................................................................... 11
2.1. Kenmerken van de natuurlijke taal............................................................11
2.1.1. Taal is symbolisch................................................................................ 11
2.1.2 Taal is een soort kennis........................................................................11
2.1.2. Taal beinvloedt de manier waarop we de wereld zien.........................12
2.1.3 Taalvormen........................................................................................... 12
2.2 De subsystemen van taal............................................................................13
2.2.1 Klanken: FONOLOGIE............................................................................ 13
2.2.2 Woorden: Semantiek............................................................................. 13
2.2.3 Zinnen: Syntactiek................................................................................ 13
2.3 De sociale context van taal 4de subsysteem v taal = pragmatiek..............13
2.4 Pragmatische stijlen & structuren...............................................................14
2.5 Interactief discours: coherentie & structuur................................................15
2.5.1 de coordinatie v conversatiebijdrage....................................................15
2.5.2 Small talk.............................................................................................. 15
3.6 Taal & sociale identiteit.............................................................................. 16
3.7 Taal & culturele verschillen.........................................................................16
3. Non-verbale communicatie.............................................................................. 17
3.1 Kenmerken van non-verbale communicatie................................................17
3.1.1 Non verbale communicatie kan onbedoeld zijn.....................................17
3.1.2 non-verbale communicatie bestaat uit codes.......................................17
4.2 voor welke soort info is non-verb comm. belangrijk?..................................21
4.2.1 Eerste indrukken...................................................................................21
4.2.2 Relationele informatie...........................................................................21
4.2.3 Emoties uitdrukken............................................................................... 21
4.3 Non verb comm versus verb comm............................................................21
4.4 Non verb comm online................................................................................ 22
1
,Codes of gender................................................................................................... 22
Reclames.......................................................................................................... 23
opgroeien.......................................................................................................... 23
reclames voor heteros...................................................................................... 23
nieuwe beelden................................................................................................. 24
sport.................................................................................................................. 24
historische voorbeelden.................................................................................... 24
7. Massacommunicatie: de mediaorganisatie......................................................24
7.1 Inleiding...................................................................................................... 24
7.2 Een organisationele benadering v/d nieuwsproductie.................................25
7.2.1 De inhoud v/H nieuws...........................................................................25
7.3 organisationele benadering van Soapproductie..........................................34
7.3.1 De inhoud v soap operas.......................................................................34
Organisatie interne & externe drukkingen die de inhoud v soaps beinvloeden
....................................................................................................................... 35
8. Massacommunicatie: de inhoud.......................................................................37
8.2 De mediatekst............................................................................................. 37
8.2.1 Wat is een media tekst.........................................................................37
8.2.2 Open versus gesloten teksten...............................................................37
8.2.3 Soorten “lezingen” of “decoderingen”..................................................38
8.2.4 Realisme van mediateksten..................................................................38
8.2.5 Analyse van mediateksten....................................................................39
8.2 Mediagenres............................................................................................... 40
8.2.1 Kenmerken............................................................................................ 40
Hoofdstuk 9: massacommunicatie: het publiek...................................................41
9.1 Veranderende publieksconcepten...............................................................41
9.2 Publieksonderzoek...................................................................................... 42
9.2.1 doelstellingen: Media-vs publieksgecentreerd......................................42
9.2.2 Onderzoekstradities.............................................................................. 42
9.2.2 Onderzoeksmethode.............................................................................43
9.3 Totstandkoming v een (tv-)publiek.............................................................43
9.3.1 Structurele verklaringen voor tv kijken.................................................43
9.3.2 uses and gratifications: mediagebruik als doelbewuste behoefte
bevrediging.................................................................................................... 45
9.4.3 Integratie van beide perspectieven.......................................................47
Televisie 2.0................................................................................................... 48
2
,10 Massacommunicatie: effecten........................................................................48
10.2 Almacht v/d mediaparadigma...................................................................48
10.2.1 Uitgangspunten v het paradigma 19 de eeuw-30s................................48
10.2.2 Belangrijke studies.............................................................................. 49
10.3 Beperkte effecten paradigma (40s tot 60s)..............................................51
10.3.1 Uitgangspunten v beperkte effecten paradigma.................................51
10.3.2 Belangrijke studies.............................................................................. 51
10.4 het actieve publiek paradigma.................................................................58
10.5 Lange termijn effecten (60-70s)................................................................58
10.5.1 Uitgangspunten...................................................................................58
10.5.2 Studies/theorieën................................................................................ 58
Sociale media...................................................................................................... 65
3 hypotheses:................................................................................................... 65
Idealized virtuel Identity hypothesis..............................................................65
Extended real life hypothesis.........................................................................66
True self hypothesis....................................................................................... 66
1. BASISCONCEPTEN & MODELLEN
Communicatie wet = jonge wetenschappen begonnen na WW2 maar het
fenomeen uit de communicatie wet waren voordien al onderzocht in
retoriek, psych, socio, taalkunde
Aristoteles 3 intrinsieke middelen om mensen te overtuigen
- Ethos inspelen op persoonlijkheden & waarden van de spreker
- Pathos inspelen op de emoties v/h publiek
- Logos logica van argumentatie
1.1. WAT IS COMMUNICATIE
Definitie woordenboek: Van dale:
- Mededeling, kennisgeving
- Verbinding
- Uitwisseling van gedachten
Veel verschillende definities 2 stromingen in definities:
- Processschool communicatie = transmissie van boodschappen
o Nadruk op hoe zender en ontvanger encoderen (zet boodschap
om in een code bv nederlands) en decoderen (de code die
aankomt omzetten in betekenis)
3
, o Gericht op zo fout mogelijk communiceren, als het encoderen en
decoderen niet goed lukt verschil tussen output en input
= fout gebeurd
o Basis = Psych + soc
o Richt zich primair op communicatieactiviteiten (acts of
communication) het gaat om een gedrag/ een handeling
o Communicatie is een (beinvloedings)/bedoelings-process
(bedoelingsprocess = het doel)
- Betekeniscreatieschool focus = productie & uitwisseling v
betekenissen
o Nadruk op hoe de tekst (boodschap, kan gesproken etc)
interageren met mensen om zo betekenissen tot stand te
brengen
o Centrale methode = semiotiek (wetenschap van betekenis)
het draait vooral om de betekenis vooral gericht op de
producten van comm. Works of communication (bv
kunstwerken, reclamespots, ...)
o Wie zender en ontvanger is maakt niet uit
o Afwijkingen tussen input en output niet perse een fout zo
ontstaat er bv cultuur bv 2 mensen die in een andere
moedertaal hebben en ze begrijpen elkaar niet goed dat is
hoe de samenleving werkt = zo ontstaat er betekenis die waarde
heeft ookal word het anders geinterpreteerd
1.2. CONTROVERSEN & BREEKPUNTEN IN DE DEFINITIES
4 controversen/criteria v wat comm is
Intentionaliteit als criterium moet communicatie intentioneel zijn
om communicatie te zijn?
Passief-actief Bedoeld door Niet bedoeld door de
Model McQuail zender/zenderactief zender/zender passieff
Intentioneel 1 (ontvanger + zender 2 (een persoon zend
ontvangen/ontvanger intentioneel onbedoeld een
actief communiceren/ontvange boodschap uit die
n bv: brood bestellen opgepikt word) bv :
bij bakker, verkoper student wiebelt met
luisterd) beenen tijdens
examen toont aan de
prof dat die nerveus is
Niet intentioneel 3 persoon zendt bewust 4 Z en O
ontvangen/ ontvanger een boodschap uit naar zenden/ontvangen de
passief iemand die het boodschap
onintentioneel opvangt onintentioneel bv:
bv: passief luisteren indrukken die we
in een klas krijgen op straat
4
