De wondervraag, schaalvragen & uitzonderingen (De Shazer & Kim Berg)
Dit document is een origineel geschreven samenvatting bedoeld als ondersteunend studiemateriaal bij het vak
Oplossingsgericht Werken (HBO, Social Work / Toegepaste Psychologie), gebaseerd op de methode van Steve de
Shazer en Insoo Kim Berg. Dit document is niet gebaseerd op één specifieke druk en vervangt geen praktijktraining.
De kernbegrippen zijn geverifieerd tegen actuele bronnen.
Inhoud: 1. Wat is oplossingsgericht werken — 2. Twee kernprincipes — 3. De wondervraag — 4. Schaalvragen
— 5. Uitzonderingen — 6. Complimenten — 7. Competentiegericht werken — 8. Opbouw van een
oplossingsgericht traject — 9. Begrippenlijst — 10. Oefenvragen
1. Wat is oplossingsgericht werken?
Oplossingsgericht werken (OW) is een hulpverleningsmethode ontwikkeld door Steve de Shazer en
Insoo Kim Berg, waarbij de aandacht primair uitgaat naar de gewenste toekomst en de aanwezige
hulpbronnen van de cliënt, in plaats van naar een diepgaande analyse van het probleem zelf.
De methode is ontstaan vanuit werk met multiprobleemgezinnen in de jaren tachtig, en is inmiddels
wijd verspreid binnen de Nederlandse hulpverlening, van eerstelijns maatschappelijk werk tot de
geestelijke gezondheidszorg. Oplossingsgericht werken sluit goed aan bij een op eigen kracht en
zelfregie gerichte manier van werken.
, 2. Twee kernprincipes
Oplossingsgericht werken kent twee eenvoudige, pragmatische leidende principes die de gehele
aanpak sturen.
Principe Omschrijving
Als iets werkt, doe het dan vaker Succesvol gedrag of aanpakken van de cliënt worden actief opgespoord
en versterkt
Als iets niet werkt, probeer dan iets anders Bij aanhoudend onsuccesvol gedrag wordt niet volhard in dezelfde
aanpak
Deze principes weerspiegelen het pragmatische en doelgerichte karakter van de oplossingsgerichte
benadering: de methode probeert problemen zo eenvoudig mogelijk te benaderen, zonder dat een
uitgebreide probleemanalyse noodzakelijk wordt geacht.