SCHEMA'S FYSIOLOGIE
SCHEMA’S FYSIOLOGIE
FYSIOLOGIE,
PATHOFYSIOLOGIE,
NEUROWETENSCHAP
Dr. Ben van Cranenburgh
,Vierde, herziene druk, 1997
Elsevier/De Tijdstroom, Maarssen
© Elsevier/De Tijdstroom, Maarssen 1997
Typografie: Twin Design, Culemborg
Elsevier/De Tijdstroom is een imprint van Elsevier bedrijfsinformatie BV te Maarssen.
Aan de totstandkoming van deze uitgave is de uiterste zorg besteed. Voor informatie die nochtans onvolledig of onjuist is opgenomen, aanvaarden auteur(s),
redactie en uitgever geen aansprakelijkheid. Voor eventuele verbeteringen van de opgenomen gegevens houden zij zich gaarne aanbevolen.
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in
enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de uitgever.
Voorzover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16b Auteurswet 1912 juncto het Besluit van 20 juni 1974, Stb. 351,
zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, Stb. 471, en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen
te voldoen aan de Stichting Reprorecht, Postbus 882, 1180 AW Amstelveen.
Voor het overnemen van gedeelten uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de
uitgever te wenden.
ISBN 90 352 1887 6
NUGI 821/751/742
,INHOUD
WOORD VOORAF
INLEIDING
ALGEMENE FYSIOLOGIE
1. De cel
2. Regulatie eiwitsynthese en DNA-duplicatie
3. Verbranding
4. Transportmechanismen
5. Compartimenten: uitwisseling en samenstelling
6. Membraanpotentiaal
7. Actiepotentiaal
8. Contractiemechanisme
9. De synaps: excitatie en inhibitie
10. Temporele en spatiële summatie; verklaring vuurpatroon
11. Neuronale schakelingen I
12. Neuronale schakelingen II
13. Sensorische informatieverwerking
ZENUWSTELSEL: ALGEMEEN
14. Modellen van het zenuwstelsel I: ‘horizontaal’
15. Modellen van het zenuwstelsel II: ‘verticaal’
16. Functioneel bouwplan van het zenuwstelsel
17. Plasticiteit en leren
18. Feed-back in motoriek
19. Autonoom zenuwstelsel
20. Somatisch en autonoom zenuwstelsel
ZENUWSTELSEL: SPECIFIEK
21. Pijn I: uitgangspunten
22. Somatosensorische baansystemen en lesies
23. Pijn II: geleiding en verwerking
24. Visueel baansysteem en lesies
25. Vestibulair systeem
26. Corticospinaal, corticonucleair systeem en lesies
27. Spiersensoren I
28. Spiersensoren II
29. Propriosensorische reflexen
30. Vormen van contractie
31. Regulatie contractiekracht en verkorting
32. Fasische en tonische motor-units
33. Extrapiramidaal systeem en lesies
, 34. Cerebellum
35. Hersenstamreflexen: N. Olfactorius en N. Opticus
36. Werking hersenschors
37. Lokalisatie corticale functies
38. Hemisfeerspecialisatie en hemiplegie
39. Dwarslesie
40. Segmentale opbouw en relaties
41. Herstel na perifeer zenuwletsel
42. Functieherstel na hersenletsel
43. Psychosomatische mechanismen
REGULATIESYSTEMEN
44. Hormonaal systeem
45. Regulatie osmolariteit en volume extracellulaire vloeistof
46. Regulatie calciumconcentratie
47. Regulatie zuurgraad: acidose en alkalose
48. Glucoseregulatie en diabetes mellitus
BLOED EN IMMUNITEIT
49. Bloedaanmaak en anemieën
50. Bloedgroepen en transfusies
51. Hemostase
52. Immuniteit
CIRCULATIE
53. Elektrocardiogram en ritmestoornissen
54. De hartcyclus
55. Regulatie orgaancirculatie
56. Verversing weefselvloeistof en oedeem
57. Cerebrale circulatie
58. Insufficiëntia cordis
59. Regulatie bloeddruk en hypertensie
60. Shock
METABOLISME
61. Leverfuncties
62. Temperatuurregulatie
ADEMHALING
63. Gaswisseling
SCHEMA’S FYSIOLOGIE
FYSIOLOGIE,
PATHOFYSIOLOGIE,
NEUROWETENSCHAP
Dr. Ben van Cranenburgh
,Vierde, herziene druk, 1997
Elsevier/De Tijdstroom, Maarssen
© Elsevier/De Tijdstroom, Maarssen 1997
Typografie: Twin Design, Culemborg
Elsevier/De Tijdstroom is een imprint van Elsevier bedrijfsinformatie BV te Maarssen.
Aan de totstandkoming van deze uitgave is de uiterste zorg besteed. Voor informatie die nochtans onvolledig of onjuist is opgenomen, aanvaarden auteur(s),
redactie en uitgever geen aansprakelijkheid. Voor eventuele verbeteringen van de opgenomen gegevens houden zij zich gaarne aanbevolen.
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in
enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de uitgever.
Voorzover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16b Auteurswet 1912 juncto het Besluit van 20 juni 1974, Stb. 351,
zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, Stb. 471, en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen
te voldoen aan de Stichting Reprorecht, Postbus 882, 1180 AW Amstelveen.
Voor het overnemen van gedeelten uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de
uitgever te wenden.
ISBN 90 352 1887 6
NUGI 821/751/742
,INHOUD
WOORD VOORAF
INLEIDING
ALGEMENE FYSIOLOGIE
1. De cel
2. Regulatie eiwitsynthese en DNA-duplicatie
3. Verbranding
4. Transportmechanismen
5. Compartimenten: uitwisseling en samenstelling
6. Membraanpotentiaal
7. Actiepotentiaal
8. Contractiemechanisme
9. De synaps: excitatie en inhibitie
10. Temporele en spatiële summatie; verklaring vuurpatroon
11. Neuronale schakelingen I
12. Neuronale schakelingen II
13. Sensorische informatieverwerking
ZENUWSTELSEL: ALGEMEEN
14. Modellen van het zenuwstelsel I: ‘horizontaal’
15. Modellen van het zenuwstelsel II: ‘verticaal’
16. Functioneel bouwplan van het zenuwstelsel
17. Plasticiteit en leren
18. Feed-back in motoriek
19. Autonoom zenuwstelsel
20. Somatisch en autonoom zenuwstelsel
ZENUWSTELSEL: SPECIFIEK
21. Pijn I: uitgangspunten
22. Somatosensorische baansystemen en lesies
23. Pijn II: geleiding en verwerking
24. Visueel baansysteem en lesies
25. Vestibulair systeem
26. Corticospinaal, corticonucleair systeem en lesies
27. Spiersensoren I
28. Spiersensoren II
29. Propriosensorische reflexen
30. Vormen van contractie
31. Regulatie contractiekracht en verkorting
32. Fasische en tonische motor-units
33. Extrapiramidaal systeem en lesies
, 34. Cerebellum
35. Hersenstamreflexen: N. Olfactorius en N. Opticus
36. Werking hersenschors
37. Lokalisatie corticale functies
38. Hemisfeerspecialisatie en hemiplegie
39. Dwarslesie
40. Segmentale opbouw en relaties
41. Herstel na perifeer zenuwletsel
42. Functieherstel na hersenletsel
43. Psychosomatische mechanismen
REGULATIESYSTEMEN
44. Hormonaal systeem
45. Regulatie osmolariteit en volume extracellulaire vloeistof
46. Regulatie calciumconcentratie
47. Regulatie zuurgraad: acidose en alkalose
48. Glucoseregulatie en diabetes mellitus
BLOED EN IMMUNITEIT
49. Bloedaanmaak en anemieën
50. Bloedgroepen en transfusies
51. Hemostase
52. Immuniteit
CIRCULATIE
53. Elektrocardiogram en ritmestoornissen
54. De hartcyclus
55. Regulatie orgaancirculatie
56. Verversing weefselvloeistof en oedeem
57. Cerebrale circulatie
58. Insufficiëntia cordis
59. Regulatie bloeddruk en hypertensie
60. Shock
METABOLISME
61. Leverfuncties
62. Temperatuurregulatie
ADEMHALING
63. Gaswisseling