Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) - Basiskennis 2026 Stuvia
Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) -
Basiskennis 2026
Deze samenvatting behandelt de basiskennis van de Wet verplichte geestelijke
gezondheidszorg (Wvggz), die de rechten regelt van mensen die te maken krijgen met
verplichte zorg vanwege een psychische stoornis. De Wvggz verving samen met de Wzd de
Wet Bopz per 1 januari 2020. Dit document behandelt de crisismaatregel, de
zorgmachtiging, betrokken partijen en de rechten van de patiënt, aangevuld met
praktijkcasussen en oefenvragen.
Overzicht Wvggz
Ingangsdatum: 1 januari 2020, ter vervanging van de Wet Bopz (samen met de Wzd)
Doelgroep: mensen met een psychische stoornis die verplichte zorg nodig hebben
Twee hoofdprocedures: de crisismaatregel en de zorgmachtiging
Crisismaatregel: door de burgemeester afgegeven, maximaal 3 dagen, eventueel te
verlengen door de rechter tot maximaal 3 weken
Zorgmachtiging: door de rechter afgegeven na een medische verklaring en beoordeling
van de officier van justitie
Kernvoorwaarde: verplichte zorg is alleen mogelijk als een psychische stoornis leidt tot
ernstig nadeel EN vrijwillige zorg niet mogelijk is
1. Achtergrond en uitgangspunt
De Wvggz regelt de rechten van mensen die te maken krijgen met verplichte zorg wegens
een psychische stoornis, als opvolger van de Wet Bopz.
• De Wvggz is per 1 januari 2020 ingegaan, samen met de Wet zorg en dwang (Wzd)
voor mensen met een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening
• Het uitgangspunt is dat zorg zoveel mogelijk vrijwillig moet zijn; verplichte zorg is
alleen toegestaan als er geen ander alternatief is
• Verplichte zorg is alleen mogelijk als een psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel
voor de betrokkene of zijn omgeving, en vrijwillige zorg niet (meer) mogelijk is
• De Wvggz benadrukt ook de rechten van de patiënt, waaronder het recht op inspraak
en het recht op een vertrouwenspersoon
2. De crisismaatregel
Bij een acute crisissituatie kan snel worden ingegrepen via een crisismaatregel.
• De burgemeester kan een crisismaatregel afgeven op basis van een medische
verklaring, opgesteld door een psychiater
• Een crisismaatregel duurt maximaal 3 dagen
• De rechter kan de crisismaatregel verlengen tot maximaal 3 weken, als de
crisissituatie voortduurt
• Een crisismaatregel is bedoeld voor spoedeisende situaties waarin niet gewacht kan
worden op de langere procedure van een zorgmachtiging
Pagina 1 van 8
, Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) - Basiskennis 2026 Stuvia
3. De zorgmachtiging
Voor minder acute, maar wel noodzakelijke verplichte zorg, is een zorgmachtiging van de
rechter vereist.
• Een zorgmachtiging is een machtiging van de rechter waarmee verplichte zorg onder
de Wvggz toegepast kan worden
• De aanvraag wordt voorbereid door de officier van justitie, op basis van een
medische verklaring en vaak een zorgplan
• Een zorgmachtiging is alleen mogelijk als een psychische stoornis leidt tot ernstig
nadeel, en vrijwillige zorg geen oplossing biedt
• De zorgmachtiging beschrijft welke vormen van verplichte zorg toegepast mogen
worden en voor welke duur (maximaal 6 maanden bij een eerste machtiging, met
mogelijkheid tot verlenging)
Pagina 2 van 8
Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) -
Basiskennis 2026
Deze samenvatting behandelt de basiskennis van de Wet verplichte geestelijke
gezondheidszorg (Wvggz), die de rechten regelt van mensen die te maken krijgen met
verplichte zorg vanwege een psychische stoornis. De Wvggz verving samen met de Wzd de
Wet Bopz per 1 januari 2020. Dit document behandelt de crisismaatregel, de
zorgmachtiging, betrokken partijen en de rechten van de patiënt, aangevuld met
praktijkcasussen en oefenvragen.
Overzicht Wvggz
Ingangsdatum: 1 januari 2020, ter vervanging van de Wet Bopz (samen met de Wzd)
Doelgroep: mensen met een psychische stoornis die verplichte zorg nodig hebben
Twee hoofdprocedures: de crisismaatregel en de zorgmachtiging
Crisismaatregel: door de burgemeester afgegeven, maximaal 3 dagen, eventueel te
verlengen door de rechter tot maximaal 3 weken
Zorgmachtiging: door de rechter afgegeven na een medische verklaring en beoordeling
van de officier van justitie
Kernvoorwaarde: verplichte zorg is alleen mogelijk als een psychische stoornis leidt tot
ernstig nadeel EN vrijwillige zorg niet mogelijk is
1. Achtergrond en uitgangspunt
De Wvggz regelt de rechten van mensen die te maken krijgen met verplichte zorg wegens
een psychische stoornis, als opvolger van de Wet Bopz.
• De Wvggz is per 1 januari 2020 ingegaan, samen met de Wet zorg en dwang (Wzd)
voor mensen met een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening
• Het uitgangspunt is dat zorg zoveel mogelijk vrijwillig moet zijn; verplichte zorg is
alleen toegestaan als er geen ander alternatief is
• Verplichte zorg is alleen mogelijk als een psychische stoornis leidt tot ernstig nadeel
voor de betrokkene of zijn omgeving, en vrijwillige zorg niet (meer) mogelijk is
• De Wvggz benadrukt ook de rechten van de patiënt, waaronder het recht op inspraak
en het recht op een vertrouwenspersoon
2. De crisismaatregel
Bij een acute crisissituatie kan snel worden ingegrepen via een crisismaatregel.
• De burgemeester kan een crisismaatregel afgeven op basis van een medische
verklaring, opgesteld door een psychiater
• Een crisismaatregel duurt maximaal 3 dagen
• De rechter kan de crisismaatregel verlengen tot maximaal 3 weken, als de
crisissituatie voortduurt
• Een crisismaatregel is bedoeld voor spoedeisende situaties waarin niet gewacht kan
worden op de langere procedure van een zorgmachtiging
Pagina 1 van 8
, Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) - Basiskennis 2026 Stuvia
3. De zorgmachtiging
Voor minder acute, maar wel noodzakelijke verplichte zorg, is een zorgmachtiging van de
rechter vereist.
• Een zorgmachtiging is een machtiging van de rechter waarmee verplichte zorg onder
de Wvggz toegepast kan worden
• De aanvraag wordt voorbereid door de officier van justitie, op basis van een
medische verklaring en vaak een zorgplan
• Een zorgmachtiging is alleen mogelijk als een psychische stoornis leidt tot ernstig
nadeel, en vrijwillige zorg geen oplossing biedt
• De zorgmachtiging beschrijft welke vormen van verplichte zorg toegepast mogen
worden en voor welke duur (maximaal 6 maanden bij een eerste machtiging, met
mogelijkheid tot verlenging)
Pagina 2 van 8
