Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling - Basiskennis 2026 Stuvia
Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling -
Basiskennis 2026
Deze samenvatting behandelt de basiskennis van de Meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling, een wettelijk verplicht stappenplan voor professionals in de zorg, het
onderwijs, de kinderopvang en aanverwante sectoren. De meldcode helpt professionals bij
het signaleren en handelen bij vermoedens van geweld of mishandeling. Dit document
behandelt de vijf stappen, het afwegingskader, de rol van Veilig Thuis en de kindcheck,
aangevuld met praktijkcasussen en oefenvragen.
Overzicht meldcode
Wettelijke basis: Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
Verplicht voor: professionals in zorg, onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp, justitie en
maatschappelijke ondersteuning
Kern: vijf-stappenplan van signaleren tot beslissen over een melding bij Veilig Thuis
Afwegingskader: ondersteunt de professional bij stap 4 en 5 (of alleen stap 5, afhankelijk
van beroepsgroep)
Kindcheck: instrument om kindermishandeling door volwassen cliënten vroegtijdig te
herkennen
Meldpunt: Veilig Thuis is het landelijke advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en
kindermishandeling
1. Wettelijk kader en doel
De Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling verplicht organisaties in
bepaalde sectoren om te werken met een meldcode.
• De meldcode is verplicht voor professionals in de sectoren gezondheidszorg,
onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp, justitie, maatschappelijke ondersteuning en
politie
• Organisaties zijn verplicht hun medewerkers te trainen in het gebruik van de
meldcode en een eigen afwegingskader te implementeren
• Het doel van de meldcode is eerder en effectiever ingrijpen bij (vermoedens van)
huiselijk geweld en kindermishandeling
• De meldcode is geen meldplicht: de professional maakt op basis van de stappen een
weloverwogen beslissing, en heeft dus altijd een eigen afwegingsruimte
2. De vijf stappen van de meldcode
1. Stap 1 - In kaart brengen van signalen: de professional brengt signalen van mogelijk
geweld of mishandeling in kaart, gebruikmakend van een signalenkaart. De
kindcheck maakt hier onderdeel van uit
2. Stap 2 - Overleggen met een collega: bij twijfel overlegt de professional met een
deskundige collega en, indien nodig, met Veilig Thuis of een ander expertisecentrum
3. Stap 3 - Gesprek met de betrokkene(n): de professional bespreekt de zorgen
rechtstreeks met de cliënt of het gezin, tenzij dit de veiligheid in gevaar brengt
Pagina 1 van 8
, Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling - Basiskennis 2026 Stuvia
4. Stap 4 - Wegen van de ernst: de professional weegt de ernst van het huiselijk geweld
of de kindermishandeling en de risico's op verdere schade
5. Stap 5 - Beslissen: op basis van de afweging beslist de professional of een melding
bij Veilig Thuis noodzakelijk is, en of zelf georganiseerde hulp mogelijk en voldoende
is
3. De kindcheck
• De kindcheck is bedoeld voor professionals die volwassen cliënten behandelen
(bijvoorbeeld in de verslavingszorg of GGZ) om na te gaan of er kinderen in het gezin
zijn die risico lopen
• De kindcheck is onderdeel van stap 1 van de meldcode en richt zich specifiek op de
veiligheid van minderjarige kinderen in de omgeving van de cliënt
• Signalen die aanleiding geven tot een kindcheck zijn bijvoorbeeld ernstige
verslavingsproblematiek, psychiatrische problematiek of huiselijk geweld bij de
volwassen cliënt
Pagina 2 van 8
Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling -
Basiskennis 2026
Deze samenvatting behandelt de basiskennis van de Meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling, een wettelijk verplicht stappenplan voor professionals in de zorg, het
onderwijs, de kinderopvang en aanverwante sectoren. De meldcode helpt professionals bij
het signaleren en handelen bij vermoedens van geweld of mishandeling. Dit document
behandelt de vijf stappen, het afwegingskader, de rol van Veilig Thuis en de kindcheck,
aangevuld met praktijkcasussen en oefenvragen.
Overzicht meldcode
Wettelijke basis: Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
Verplicht voor: professionals in zorg, onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp, justitie en
maatschappelijke ondersteuning
Kern: vijf-stappenplan van signaleren tot beslissen over een melding bij Veilig Thuis
Afwegingskader: ondersteunt de professional bij stap 4 en 5 (of alleen stap 5, afhankelijk
van beroepsgroep)
Kindcheck: instrument om kindermishandeling door volwassen cliënten vroegtijdig te
herkennen
Meldpunt: Veilig Thuis is het landelijke advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en
kindermishandeling
1. Wettelijk kader en doel
De Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling verplicht organisaties in
bepaalde sectoren om te werken met een meldcode.
• De meldcode is verplicht voor professionals in de sectoren gezondheidszorg,
onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp, justitie, maatschappelijke ondersteuning en
politie
• Organisaties zijn verplicht hun medewerkers te trainen in het gebruik van de
meldcode en een eigen afwegingskader te implementeren
• Het doel van de meldcode is eerder en effectiever ingrijpen bij (vermoedens van)
huiselijk geweld en kindermishandeling
• De meldcode is geen meldplicht: de professional maakt op basis van de stappen een
weloverwogen beslissing, en heeft dus altijd een eigen afwegingsruimte
2. De vijf stappen van de meldcode
1. Stap 1 - In kaart brengen van signalen: de professional brengt signalen van mogelijk
geweld of mishandeling in kaart, gebruikmakend van een signalenkaart. De
kindcheck maakt hier onderdeel van uit
2. Stap 2 - Overleggen met een collega: bij twijfel overlegt de professional met een
deskundige collega en, indien nodig, met Veilig Thuis of een ander expertisecentrum
3. Stap 3 - Gesprek met de betrokkene(n): de professional bespreekt de zorgen
rechtstreeks met de cliënt of het gezin, tenzij dit de veiligheid in gevaar brengt
Pagina 1 van 8
, Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling - Basiskennis 2026 Stuvia
4. Stap 4 - Wegen van de ernst: de professional weegt de ernst van het huiselijk geweld
of de kindermishandeling en de risico's op verdere schade
5. Stap 5 - Beslissen: op basis van de afweging beslist de professional of een melding
bij Veilig Thuis noodzakelijk is, en of zelf georganiseerde hulp mogelijk en voldoende
is
3. De kindcheck
• De kindcheck is bedoeld voor professionals die volwassen cliënten behandelen
(bijvoorbeeld in de verslavingszorg of GGZ) om na te gaan of er kinderen in het gezin
zijn die risico lopen
• De kindcheck is onderdeel van stap 1 van de meldcode en richt zich specifiek op de
veiligheid van minderjarige kinderen in de omgeving van de cliënt
• Signalen die aanleiding geven tot een kindcheck zijn bijvoorbeeld ernstige
verslavingsproblematiek, psychiatrische problematiek of huiselijk geweld bij de
volwassen cliënt
Pagina 2 van 8
