Samenvatting Gesprekstechnieken H14, 17 en 18

Sollicitatiegesprek

Sollicitatiegesprek is complexe vorm van communiceren.

Beginfase: sterk informatief karakter.

Naar mate het gesprek vordert: sollicitant zal de personeelsfunctionaris ervan willen
overtuigen dat hij de meest geschikte kandidaat voor de vacante functie is.

Voorbereiding sollicitatiegesprek:
 Neem de vacature, je brief en de documentatie die je over het bedrijf verzameld hebt,
door. Mocht je meer over het bedrijf willen weten, zoek dat dan op. Je kunt er een goede
indruk mee maken.
 Over alle onderdelen die je in de brief hebt aangestipt, kun je vragen verwachten.
Meestal zullen die vragen in de vorm van STAR-vragen geformuleerd worden. Dat
betekent dat je in de voorbereiding van je antwoorden steeds uit moet gaan van
concrete, persoonlijke ervaringen.
 Bedenk welke vragen de selecteur kan stellen en bereid de antwoorden voor. Laat je niet
verrassen.
 Formuleer vragen die je zelf wilt stellen. Neem pen en papier mee.
 Stem je uiterlijke verzorging af op de normen van het bedrijf waar je solliciteert. En wees
op tijd.

Regels voor de selecteur – hoe ziet je publiek eruit?
Er zitten meestal 3 personen voor je:
 Aanstaande leidinggevende
 Iemand van personeelszaken
 Aanstaande collega

Zij hebben één doel: vast stellen of jij de geschikte kandidaat bent.
Hun middel: dit gesprek, soms nog een vervolggesprek of een assessment.

Een van deze drie personen zal de gespreksleider zijn  de selecteur.

De selecteur
Is tijdens het sollicitatiegesprek in de meeste gevallen de helft van de tijd aan het woord.

Deze functionaris zal zich aan de volgende ongeschreven regels houden:
 Hij heeft zich goed voorbereid en beschikt over een lijst met hoofdvragen.
 Hij neemt nooit een sollicitatiegesprek alleen af.
 Hij heeft een duidelijke taakverdeling afgesproken en de volgorde van de vragen
vastgelegd.
 Hij gaat niet in discussie met de sollicitant.
 Hij laat de sollicitant steeds uitpraten.
 Hij laat de beurten wisselen, dat wil zeggen: hij is niet alleen vragensteller, maar ook
luisteraar.
 Hij stelt je vragen over je kennis, je vaardigheden en je persoonlijkheid.
 Hij laat het gesprek notuleren.

 Hij besteed aandacht aan de randvoorwaarden:
 Vooraf de duur van het gesprek bepalen.
 Reserveert een ruimte waar kandidaten kunnen wachten zonder dat ze bij vertrek en
aankomst met elkaar geconfronteerd worden.

,  Hij zorgt dat jullie niet gestoord worden.

De selecteur maakt gebruik van alle soorten vragen en vraagtechnieken:
 De open vraag
 De gesloten vraag. Nadeel: de sollicitant kan er weinig van zijn persoonlijkheid in kwijt.
Open vragen geven hem meer ruimte en leveren dus meer informatie op.
 De hoofdvraag: krijgt pas zin als wanneer de selecteur die concreet maakt in vervolgvragen.
 De vervolgvraag: door middel van vervolgvragen komt de selecteur op het niveau waar hij
wilt zijn: op dat van de persoonlijkheid van de sollicitant. Daarom moeten deze vragen heel
concreet zijn.
 Een suggestieve vraag is ook niet effectief. Het antwoord op de vraag is in de vraag al
gegeven en daar leert de selecteur de sollicitant niet mee kennen.
 De STAR-vraag
 Doorvraagtechnieken: spiegelen, echoën, samenvatten, hummen en zwijgen zijn
onmisbaar. De selecteur moet zoveel mogelijk over de sollicitant te weten komen in een
korte tijd.

Praktijksituaties
Grote kans dat je deze voorgelegd krijgt. Jouw antwoord en argumentatie zijn van belang voor
de selecteur. Hiermee leert hij je persoonlijkheid kennen. Bovendien kan hij verschillende
sollicitanten met elkaar vergelijken.

Jouw strategie (de sollicitant)
 Is erop gericht om zekerheid te krijgen of dit de baan is die je wilt.
 De selecteur overtuigen van jouw kwaliteiten.

De selecteur is erop gericht om zekerheid te krijgen dat jij de kandidaat bent die het bedrijf
nodig heeft. Beiden zullen doormiddel van hun tactiek deze doelen willen bereiken.
 De selecteur zet zijn vragen in
 De sollicitant zijn antwoorden

Inleiding
 Neem deel aan ‘social talk’, dit is vaak een onschuldig onderwerp: ‘Hebt u het
gemakkelijk kunnen vinden?’
 Vervolgens geeft de selecteur de tijdsplanning en de opbouw van het gesprek aan.
 Laat zien dat je je op je gemak voelt. Jij beheerst de situatie en niet andersom.

Kern
Volgende thema’s:
 Het bedrijf  laat merken dat je iets van het bedrijf/producten/diensten weet en toon
belangstelling door vragen te stellen.
 De functie zoals die in de advertentie is omschreven  informeer naar je plaats in de
organisatie. Als je niet aan bepaalde eisen voldoet, geeft dat dan toe. Vergeet niet daar
aan toe te voegen dat je bereid bent om die weg te werken of te compenseren.
 Je brief (inclusief curriculum vitae)  vragen over de brief ben je goed op voorbereid,
dus dat is geen probleem. Vergeet niet voor ‘gaten’ (als je een tijde niks gedaan hebt) in
je curriculum vitae (CV) overtuigende verklaringen te vinden.
 Je opleiding  waarom deze opleiding? En welke ontwikkelingen je persoonlijkheid er
doorgemaakt heeft.
 Je stage en je (eventuele) praktijk ervaring  thema’s: samenwerking, problemen en
stress, verantwoordelijkheden en initiatief. Hiervoor zat STAR-methode gebruikt
worden.
 Je motivatie  antwoord geven op: Waarom wil je hier werken? Of waarom wil je van
baan veranderen? : dan nooit je oude werknemer zwart maken.

,  Je persoonlijke eigenschappen  soms het enige wat je onderscheid tegenover de
concurrentie. Wees eerlijk.
 De besteding van je vrije tijd  pas jij in de cultuur van de organisatie.
 Je verwachting van de betrekking waarop je gesolliciteerd hebt  dat je wilt
groeien, laat niet merken dat deze baan slechts een parkeerbaan voor je is.
 De arbeidsvoorwaarden  vaak niet in het eerste gesprek.
 Primaire: salaris en werktijden.
 Secundaire: pensioensregeling, aantal vakantiedagen, vergoeding van reiskosten,
auto van de zaak, enz.
 Tertiaire: thuiswerkregelingen, faciliteiten voor extra studieverlof en andere zaken
die de organisatie zelf mag regelen.
 Deeltijdwerk, proeftijd, overwerk en datum van indiensttreding mogen hier ook aan
de orde komen.

Slot
Je krijgt de vraag of je zelf nog iets wilt zeggen wat nog niet aan de orde is geweest. Ten slotte zal
je het vervolg van de sollicitatieprocedure uitgelegd worden.

Tips voor tijdens een sollicitatiegesprek:
 Stel je bij het begin van het gesprek voor: naam duidelijk noemen, stevige hand geven,
kijk ze aan, en luister naar zijn naam.
 Wees expressief: kijk de mensen aan, toon je interesse en straal enthousiasme uit.
 Niet met armen en benen over elkaar zitten of spelen met je balpen.
 Wees eerlijk
 Wees informatief: ‘ja’ en ‘ nee’ is te weinig.
 Voorbereiding: bepaal hoe groot je privéruimte is (Johari-venster). Hoe opener je bent,
hoe beter, maar stel voor jezelf grenzen.
 Laat je niet van de wijs brengen door onverwachte vragen  hoe je met de vraag omgaat
is vaak belangrijker dan je antwoord.
 Neem tijd om over een vraag na te denken en stel een tegenvraag wanneer de vraag
onduidelijk voor je is.
 Als er naar jouw mening een vraag wordt gesteeld die niet relevante is, vraag dan
waarom deze gesteld wordt. Daarna bepaal je of je hier antwoord op geeft.
 Maak aantekeningen en raadpleeg de noties die je vooraf gemaakt hebt.
 Formuleer je antwoorden positief.
 Grijp je kansen. Probeer goede dingen over jezelf te zeggen.