Anatomie en fysiologie van de lever
- Lever
o Grootste abdominaal orgaan
o Op huid na grootste orgaan van het lichaam
o Grootste klier
o Weegt: 1,5-2 kg
o Fabriek van het lichaam
- Ligging lever
o Onderaan diafragma
o Door middel van ligamenten verbonden aan diafragma
o Half bedekt en beschermd door ribben
o Rust op verdere ingewanden
- Anatomie lever
o Opdeling:
2 kwabben / lobi
Linker leverkwab (klein)
Rechter leverkwab (groot)
2 oppervlakten/ anatomische regio’s
Diafragmatisch opp.
o Glad, egaal, anterieur
Visceraal opp.
o Onderkant, hilus, galblaas, verbinding met
andere organen, buikvlies
o
- Bloedvoorziening lever
o Door functie veel bloed naar de lever
Aanvoer O2 en voedingsstoffen
o Bloed aanvoer:
Arterieel: Via aorta descendens naar a. Hepatica (25%)
Veneus: v. porta (verzameling van alle G.I. organen) (75%)
o Bloed afvoer:
Via v. hepaticae naar v. cava inferior
, o
- Poortaderstelsel
o Dubbel capillair systeem
o Van darmcapillairen naar vena porta
o Van vena porta via portale cappilairen naar levercellen
- Hepatische lobuli = minifabriekjes
o Functionele eenheden van de lever
o Leverweefsel = talloze lobuli
o Lobuli penta- of hexagone kwabjes (3mm lang /1,5mm dik)
o Bevat hepatocyten (levercellen) die in balkjes gerangschikt liggen
o Per hoek triade aanwezig:
Kleine aftakking v. Porta
Kleine aftakking a. Hepatica
Mini galgang
o Sinusoïden stofuitwisseling langs hepatocyten
o Centrale ader
o Kleine galcapillairen ontvangen gal van de lever
o Via kleine galgangen naar de ductus hepaticus (dexter/ sinister/
communis)
o Zo naar de galblaas
o Küpffercellen
o
, - Functies lever
o Opslag voor voedingstoffen
Lever ontvangt voeding via v. portae
Lever fungeert als depot / ’politieagent’
Bij voedsel intake slaat de lever voedingsstoffen op
waardoor deze geleidelijk worden afgegeven
afhankelijk van de nood van het lichaam.
Een continu evenwicht van voedingsstoffen in het bloed
en weefselvocht is zeer belangrijk!
o Metabole functie
Koolhydraatstofwisseling
Door functie als opslagplaats op peil houden van
glucose in bloed.
Te veel glucose opslag als glycogeen
Kan lactaat omzetten in glycogeen
Glycogenolyse Relatie pancreas
o Insuline
o Glucagon
Eiwitstofwisseling
Via vena porta opname aminozuren
o Worden omgezet tot verschillende eiwitten
o Vb: Albumine, fibrinogeen,….
Aanmaak van enzymen uit aminozuren en
eiwitsynthese
Gluconeogenese glucose uit aminozuren
Overtollige aminozuren/ afbraakeiwitten verdere
afbraak door de lever.
o Voorbeeld: ammoniak
Vetstofwisseling
Belangrijke rol in afbraak van vetten
Opslag Triglyceriden, cholesterol,…
Productie van galzuren die helpen voor de lipogenese
Eliminatie van cholesterol door binding aan galzuren.
o Galvorming
In de lobuli wordt gal afgescheiden naar de galcapillairen
Uitscheiding verloopt continu en verzamelt zich in de galblaas
Afgifte in de darm na inname van vet voedsel
Bevat:
Galzuren voor afbraak van vet (enzymen: vb lipase)
Bilirubine
o = afbraakproduct van hemoglobine
o Aanvankelijk niet wateroplosbaar door de
lever wel conjugatie
o Geconjugeerd bilirubine: kan uitgescheiden
worden door darm of in urine
o Bilirubine +++ in urine donkere urine
o Bilirubine +++ in bloed geelzucht
o Oorzaken: te weinig uitscheiding (vb door
verstopping galweg), overproductie (hemolyse),
verminderde conjugatie
- Lever
o Grootste abdominaal orgaan
o Op huid na grootste orgaan van het lichaam
o Grootste klier
o Weegt: 1,5-2 kg
o Fabriek van het lichaam
- Ligging lever
o Onderaan diafragma
o Door middel van ligamenten verbonden aan diafragma
o Half bedekt en beschermd door ribben
o Rust op verdere ingewanden
- Anatomie lever
o Opdeling:
2 kwabben / lobi
Linker leverkwab (klein)
Rechter leverkwab (groot)
2 oppervlakten/ anatomische regio’s
Diafragmatisch opp.
o Glad, egaal, anterieur
Visceraal opp.
o Onderkant, hilus, galblaas, verbinding met
andere organen, buikvlies
o
- Bloedvoorziening lever
o Door functie veel bloed naar de lever
Aanvoer O2 en voedingsstoffen
o Bloed aanvoer:
Arterieel: Via aorta descendens naar a. Hepatica (25%)
Veneus: v. porta (verzameling van alle G.I. organen) (75%)
o Bloed afvoer:
Via v. hepaticae naar v. cava inferior
, o
- Poortaderstelsel
o Dubbel capillair systeem
o Van darmcapillairen naar vena porta
o Van vena porta via portale cappilairen naar levercellen
- Hepatische lobuli = minifabriekjes
o Functionele eenheden van de lever
o Leverweefsel = talloze lobuli
o Lobuli penta- of hexagone kwabjes (3mm lang /1,5mm dik)
o Bevat hepatocyten (levercellen) die in balkjes gerangschikt liggen
o Per hoek triade aanwezig:
Kleine aftakking v. Porta
Kleine aftakking a. Hepatica
Mini galgang
o Sinusoïden stofuitwisseling langs hepatocyten
o Centrale ader
o Kleine galcapillairen ontvangen gal van de lever
o Via kleine galgangen naar de ductus hepaticus (dexter/ sinister/
communis)
o Zo naar de galblaas
o Küpffercellen
o
, - Functies lever
o Opslag voor voedingstoffen
Lever ontvangt voeding via v. portae
Lever fungeert als depot / ’politieagent’
Bij voedsel intake slaat de lever voedingsstoffen op
waardoor deze geleidelijk worden afgegeven
afhankelijk van de nood van het lichaam.
Een continu evenwicht van voedingsstoffen in het bloed
en weefselvocht is zeer belangrijk!
o Metabole functie
Koolhydraatstofwisseling
Door functie als opslagplaats op peil houden van
glucose in bloed.
Te veel glucose opslag als glycogeen
Kan lactaat omzetten in glycogeen
Glycogenolyse Relatie pancreas
o Insuline
o Glucagon
Eiwitstofwisseling
Via vena porta opname aminozuren
o Worden omgezet tot verschillende eiwitten
o Vb: Albumine, fibrinogeen,….
Aanmaak van enzymen uit aminozuren en
eiwitsynthese
Gluconeogenese glucose uit aminozuren
Overtollige aminozuren/ afbraakeiwitten verdere
afbraak door de lever.
o Voorbeeld: ammoniak
Vetstofwisseling
Belangrijke rol in afbraak van vetten
Opslag Triglyceriden, cholesterol,…
Productie van galzuren die helpen voor de lipogenese
Eliminatie van cholesterol door binding aan galzuren.
o Galvorming
In de lobuli wordt gal afgescheiden naar de galcapillairen
Uitscheiding verloopt continu en verzamelt zich in de galblaas
Afgifte in de darm na inname van vet voedsel
Bevat:
Galzuren voor afbraak van vet (enzymen: vb lipase)
Bilirubine
o = afbraakproduct van hemoglobine
o Aanvankelijk niet wateroplosbaar door de
lever wel conjugatie
o Geconjugeerd bilirubine: kan uitgescheiden
worden door darm of in urine
o Bilirubine +++ in urine donkere urine
o Bilirubine +++ in bloed geelzucht
o Oorzaken: te weinig uitscheiding (vb door
verstopping galweg), overproductie (hemolyse),
verminderde conjugatie
