BEGELEIDING EN SAMENWERKING IN
DE ORTHOPEDAGOGIEK
Colleges
,Inhoud
College 1: Jeugdhulp en jeugdbescherming: systeem en besluitvorming............................... 3
College 2: Jeugdhulp en jeugdbescherming ..................................................................... 10
College 3: Contextuele begeleiding ................................................................................. 17
College 4: Onderwijs deel 1 ............................................................................................ 23
College 5: Onderwijs deel 2 ............................................................................................ 31
College 6: Behandeling en begeleiding in de GGZ-deel 1 ................................................... 41
College 7: Behandeling en begeleiding in de GGZ deel 2.................................................... 49
2
,College 1: Jeugdhulp en jeugdbescherming: systeem en besluitvorming
Systeem en besluitvorming
Inhoud college
1. Beslissingen in de jeugdhulp
- Samen beslissen
- Verklarende analyse
- Integrale gezinshulp
2. Beslissingen in de jeugdbescherming
- Descision making ecology
- Wat werkt bij deze besluiten?
Deel 1: Beslissingen in de jeugdhulp
Jeugdzorgstelsel
Als je het over het jeugdzorgstelsel in Nederland hebt, is dat best lastig uit te leggen. De afbeelding
na college 1 laat zien hoe het jeugdzorgstelsel in Nederland in elkaar steekt.
Zorgen over een gezin worden vaak gedeeld met Veilig Thuis. Veilig Thuis doet onderzoek naar de
veiligheid binnen een gezin. Het sociaal wijkteam kan ook helpen wanneer er problemen thuis
zijn. Het sociaal wijkteam werkt samen met Veilig Thuis.
Na Veilig Thuis kan de Raad voor de Kinderbescherming ingeschakeld worden. De Raad voor de
Kinderbescherming geeft, na een onderzoek, een advies aan de rechtbank. Bijvoorbeeld over een
ondertoezichtstelling.
Wanneer een kinderrechter besluit dat er een ondertoezichtstelling nodig is, dan krijg je te maken
met de jeugdbescherming. De jeugdbescherming voert de ondertoezichtstelling uit, door het
toezicht te bieden. De jeugdbescherming zorgt ervoor dat passende hulp komt, maar geeft zelf
geen hulp. Er zijn verschillende vormen van jeugdbescherming:
• Jeugdbescherming thuis: kinderen wonen thuis bij de ouders en hier wordt hulp ingezet.
• Jeugdbescherming niet thuis: kinderen wonen tijdelijk ergens anders. Dit kan via een
vrijwillige uithuisplaatsing of gedwongen (via de rechter). De kinderrechter machtigt de
jeugdbescherming om het kind uit huis te plaatsen. Het doel van een uithuisplaatsing is
dat een kind weer bij de ouders te wonen.
Quiz!
Veilig Thuis kan zelf hulp bieden aan een gezin Nee, want Veilig Thuis zoekt naar passende
als dat nodig is. hulp van anderen.
Na een melding bij Veilig Thuis wordt een kind Nee, dit verloopt via de Raad voor de
uit huis geplaatst. Kinderbescherming en de kinderrechter.
Een sociaal wijkteam mag zelf bepalen wat Nee, ouders mogen dit beslissen, want zij
goed is voor een gezin. hebben gezag. Sociaal wijkteam is vrijwillig.
De persoon die een melding doet mag bepalen Nee, dit doet Veilig Thuis samen met het gezin.
welke hulp er moet komen.
De kinderrechter beslist over een Ja, het uiteindelijke besluit wordt genomen
uithuisplaatsing. door de kinderrechter na een onderzoek van
3
, de Raad voor de Kinderbescherming of een
gecertificeerde instelling.
Bij een OTS blijft een kind niet thuiswonen. Nee, een kind blijft wel thuiswonen bij een
OTS.
Beslissingen in de jeugdhulp
Beslissingen in de jeugdhulp gaan vaak over welke hulp er nodig is. De beslissingen neem je
samen met het gezin of met het team, want dit zorgt voor betere hulpverlening, toewijding en
effectieve hulp.
Als orthopedagoog moet je goed kunnen communiceren, analyseren en rapporteren (opschrijven
wat je beslissing is en waarom je die genomen hebt).
Samen beslissen
Samen beslissen = samen tot een conclusie komen.
• Verhelder de vraag → communiceren begint met het stellen van de juiste vragen.
• Probleem- en krachtenanalyse.
• Stel doelen op.
• Beslis over hulp (netwerk of professionele hulp).
• Voer de hulp uit.
• Evalueer de resultaten.
Een hulpmiddel voor samen beslissen is de verklarende analyse.
Verklarende analyse (integratief beeld)
De verklarende analyse is de brug tussen wat is er aan de hand? en wat moet er gebeuren? De
verklarende analyse maak je samen met het gezin. Je kijkt naar de volgende zaken:
• Hoe zijn de problemen ontstaan?
• Waardoor worden de problemen in stand gehouden?
• Hoe hangen de problemen met elkaar samen?
• Wat zijn invloeden van de omgeving?
→ Je weet hierdoor hoe het komt dat men in die situatie terecht is gekomen en je weet zo ook wat
er moet gebeuren om uit de situatie te komen.
Verklarende analyse: 7 factoren model
1. Reden van aanmelding: waarover zijn er zorgen? Wat zijn de klachten? Welke symptomen?
2. Verwachtingen: welke verwachtingen en normen hebben anderen?
3. Vaardigheden: wat lukt er en waar heeft het kind moeite mee?
4. Stressoren: welke situaties of dingen in de omgeving leveren extra stress op?
5. Kwetsbaarheid: welke (aangeboren of verworven) eigenschappen maken het soms lastig
om met de omgeving om te gaan?
6. Steun: welke hulpbronnen zijn er?
7. Kracht: wat zijn de sterke kanten van het kind en hoe helpen die voor een oplossing?
4
DE ORTHOPEDAGOGIEK
Colleges
,Inhoud
College 1: Jeugdhulp en jeugdbescherming: systeem en besluitvorming............................... 3
College 2: Jeugdhulp en jeugdbescherming ..................................................................... 10
College 3: Contextuele begeleiding ................................................................................. 17
College 4: Onderwijs deel 1 ............................................................................................ 23
College 5: Onderwijs deel 2 ............................................................................................ 31
College 6: Behandeling en begeleiding in de GGZ-deel 1 ................................................... 41
College 7: Behandeling en begeleiding in de GGZ deel 2.................................................... 49
2
,College 1: Jeugdhulp en jeugdbescherming: systeem en besluitvorming
Systeem en besluitvorming
Inhoud college
1. Beslissingen in de jeugdhulp
- Samen beslissen
- Verklarende analyse
- Integrale gezinshulp
2. Beslissingen in de jeugdbescherming
- Descision making ecology
- Wat werkt bij deze besluiten?
Deel 1: Beslissingen in de jeugdhulp
Jeugdzorgstelsel
Als je het over het jeugdzorgstelsel in Nederland hebt, is dat best lastig uit te leggen. De afbeelding
na college 1 laat zien hoe het jeugdzorgstelsel in Nederland in elkaar steekt.
Zorgen over een gezin worden vaak gedeeld met Veilig Thuis. Veilig Thuis doet onderzoek naar de
veiligheid binnen een gezin. Het sociaal wijkteam kan ook helpen wanneer er problemen thuis
zijn. Het sociaal wijkteam werkt samen met Veilig Thuis.
Na Veilig Thuis kan de Raad voor de Kinderbescherming ingeschakeld worden. De Raad voor de
Kinderbescherming geeft, na een onderzoek, een advies aan de rechtbank. Bijvoorbeeld over een
ondertoezichtstelling.
Wanneer een kinderrechter besluit dat er een ondertoezichtstelling nodig is, dan krijg je te maken
met de jeugdbescherming. De jeugdbescherming voert de ondertoezichtstelling uit, door het
toezicht te bieden. De jeugdbescherming zorgt ervoor dat passende hulp komt, maar geeft zelf
geen hulp. Er zijn verschillende vormen van jeugdbescherming:
• Jeugdbescherming thuis: kinderen wonen thuis bij de ouders en hier wordt hulp ingezet.
• Jeugdbescherming niet thuis: kinderen wonen tijdelijk ergens anders. Dit kan via een
vrijwillige uithuisplaatsing of gedwongen (via de rechter). De kinderrechter machtigt de
jeugdbescherming om het kind uit huis te plaatsen. Het doel van een uithuisplaatsing is
dat een kind weer bij de ouders te wonen.
Quiz!
Veilig Thuis kan zelf hulp bieden aan een gezin Nee, want Veilig Thuis zoekt naar passende
als dat nodig is. hulp van anderen.
Na een melding bij Veilig Thuis wordt een kind Nee, dit verloopt via de Raad voor de
uit huis geplaatst. Kinderbescherming en de kinderrechter.
Een sociaal wijkteam mag zelf bepalen wat Nee, ouders mogen dit beslissen, want zij
goed is voor een gezin. hebben gezag. Sociaal wijkteam is vrijwillig.
De persoon die een melding doet mag bepalen Nee, dit doet Veilig Thuis samen met het gezin.
welke hulp er moet komen.
De kinderrechter beslist over een Ja, het uiteindelijke besluit wordt genomen
uithuisplaatsing. door de kinderrechter na een onderzoek van
3
, de Raad voor de Kinderbescherming of een
gecertificeerde instelling.
Bij een OTS blijft een kind niet thuiswonen. Nee, een kind blijft wel thuiswonen bij een
OTS.
Beslissingen in de jeugdhulp
Beslissingen in de jeugdhulp gaan vaak over welke hulp er nodig is. De beslissingen neem je
samen met het gezin of met het team, want dit zorgt voor betere hulpverlening, toewijding en
effectieve hulp.
Als orthopedagoog moet je goed kunnen communiceren, analyseren en rapporteren (opschrijven
wat je beslissing is en waarom je die genomen hebt).
Samen beslissen
Samen beslissen = samen tot een conclusie komen.
• Verhelder de vraag → communiceren begint met het stellen van de juiste vragen.
• Probleem- en krachtenanalyse.
• Stel doelen op.
• Beslis over hulp (netwerk of professionele hulp).
• Voer de hulp uit.
• Evalueer de resultaten.
Een hulpmiddel voor samen beslissen is de verklarende analyse.
Verklarende analyse (integratief beeld)
De verklarende analyse is de brug tussen wat is er aan de hand? en wat moet er gebeuren? De
verklarende analyse maak je samen met het gezin. Je kijkt naar de volgende zaken:
• Hoe zijn de problemen ontstaan?
• Waardoor worden de problemen in stand gehouden?
• Hoe hangen de problemen met elkaar samen?
• Wat zijn invloeden van de omgeving?
→ Je weet hierdoor hoe het komt dat men in die situatie terecht is gekomen en je weet zo ook wat
er moet gebeuren om uit de situatie te komen.
Verklarende analyse: 7 factoren model
1. Reden van aanmelding: waarover zijn er zorgen? Wat zijn de klachten? Welke symptomen?
2. Verwachtingen: welke verwachtingen en normen hebben anderen?
3. Vaardigheden: wat lukt er en waar heeft het kind moeite mee?
4. Stressoren: welke situaties of dingen in de omgeving leveren extra stress op?
5. Kwetsbaarheid: welke (aangeboren of verworven) eigenschappen maken het soms lastig
om met de omgeving om te gaan?
6. Steun: welke hulpbronnen zijn er?
7. Kracht: wat zijn de sterke kanten van het kind en hoe helpen die voor een oplossing?
4
