Samenvatting psychologie kerst
Hoofdstuk 1: Een psychologisch kader
1. Onenigheid over de definitie
1.1 Interne onenigheid
Intern kent de psychologie verschillende theoretische benaderingen
deze stromingen verschillen in:
- hun opvatting over wat het object van de psychologie moet zijn
- de methode waarmee ze denken aan wetenschap te moeten doen
Psychologie is een Grieks woord
Psyche = ziel, geest
Logos = het woord van, de leer over
Samenhangend is dit = de leer over de ziel van de mensen
Waar de ziel of geest voor staat is onduidelijk en dubbelzinnig:
- mentale processen
- bewustzijnsverschijnselen
- denken, voelen en handelen van mensen
- wetenschap over de ervaringen van mensen
dit zijn verschillende definities = babylonische spraakverwarring
=> mensen snappen niet wat anderen bedoelen, definities zijn
onduidelijk
1.2 Externe onenigheid
Het valt extern op dat veel onderwerpen die in de psychologie
bestudeerd worden, ook in andere wetenschappen bestudeerd worden
Psychologie benadert het gedrag op het niveau van het individu
Sociologie kijkt naar gedrag van mensen vanuit een
maatschappelijke invalshoek en naar maatschappelijke invloeden
Biologie focust op de lichamelijke aspecten van het gedrag
Antropologie bestudeert (sociale) gedrag van volken en
bevolkingsgroepen
1
, Telkens gaat het wel over het gedrag van mensen => is
gemeenschappelijk
Raakvlakken tussen deze verschillende wetenschappelijke benaderingen
- Raakvlak psychologie en sociologie sociale psychologie
- Raakvlak biologie en psychologie biologische psychologie
- Raakvlak psychologie en antropologie crossculturele psychologie
2. Een definitie van wat psychologie is
Psychologie = een wetenschappelijke benadering van menselijke
gedragingen, gevoelens, gedachten en interacties en de verschillende
factoren die het gedrag, de gedachten, de gevoelens en de interacties van
mensen beïnvloeden.
3 belangrijke elementen in de definitie:
- Psychologie is een wetenschappelijke benadering
Kennis onderscheiden via wetenschappelijke methoden en daardoor
zekere kwaliteit garanderen
- Psychologie gaat over gedragingen, gevoelens, gedachten en
interacties
Wijze waarop dit uitgelokt wordt door allerlei prikkels en situaties, het is
niet zichtbaar maar leiden we af uit wat mensen zeggen en doen =
NIET zonder risico
- Psychologie gaat over de verschillende factoren die het gedrag, de
gevoelens, de gedachten en de interacties van mensen beïnvloeden
Bestuderen deze zaken niet alleen, zijn geïnteresseerd in hoe deze
zaken (gedachten, gedrag, gevoelens en interacties) tot stand komen
2
,Op een wetenschappelijke manier op zoek naar de oorzaken van het
gedrag van mensen
- Interne gedragsdeterminanten of persoonsgebonden factoren
- Externe gedragsdeterminanten of omgevingsgebonden factoren
2.1 Een wetenschappelijke benadering van
gedragingen, gevoelens, gedachten en interacties
2.1.1 wetenschappelijke kennis vs mensenkennis
Psychologie is wetenschappelijke kennis en onderscheidt zich van
mensenkennis
Mensenkennis = inzicht dat mensen tijdens hun leven opbouwen over hoe
andere mensen zich gedragen
We zijn geïnteresseerd in het doen en laten van anderen, houden ook
rekening met eigen gedrag maakt samenleven mogelijk
Wetenschappelijke kennis = kennis die werd verzameld op basis van een
wetenschappelijke methode.
Wetenschappelijke kennis onderscheidt zich van mensenkennis doordat:
(3)
wetenschappelijke kennis is geobjectiveerde kennis
= werkelijkheid objectiveren: feiten, empirisch materiaal, resultaten
zonder vertekening presenteren
mensenkennis => subjectieve indrukken of vooringenomen
standpunt
wetenschappelijke kennis is betrouwbare kennis
= kennis verzameld op basis van wetenschappelijk onderzoek (aan
regels en afspraken voldoen)
herhaalbaarheid of repliceerbaarheid (andere onderzoekers tot
zelfde bevindingen komen)
controleerbaarheid van onderzoek (transparant zijn om derden
toe te laten)
mensenkennis is op warrige, selectieve en toevallige indrukken
gebaseerd, blindelings aangenomen. Eenmalige ervaring of
3
, gebeurtenis, niet gecheckt als je tot dezelfde conclusies zou
komen
wetenschappelijke kennis is valide kennis
resultaten van onderzoek worden toegepast op:
- andere populaties
- andere situaties
- andere momenten
dan deze waarop het onderzoek is uitgevoerd
= maat voor hoe algemeen de resultaten van een onderzoek zijn
mensenkennis wordt alleen toegepast op specifieke mensen,
specifieke situaties en een specifiek tijdstip
Psychologie en wetenschap
Psychologie verschilt en is geen wetenschap zoals fysica of chemie (=
resultaten altijd zo onder dezelfde omstandigheden)
Menselijke gedrag is zo complex => nooit universeel geldende
uitspraken kunnen worden gedaan, geen eenduidige kern
Psychologie helpt ons wel de waarschijnlijkheid van gedragingen,
gedachtes, gevoelens en interacties in te schatten
Maakt duidelijk hoe mensen doorgaans en gemiddeld genomen reageren
NOOIT absolute zekerheid, want je hebt individuele variaties
2.1.2 twee wetenschappelijke tradities: kwantitatief en kwalitatief
onderzoek
twee wetenschappelijke tradities:
- natuurwetenschappelijke benadering, kwantitatief onderzoek
- menswetenschappelijke benadering, kwalitatief onderzoek
natuurwetenschappelijke benadering: kwantitatief onderzoek
cijfergegevens worden verzameld en geanalyseerd om objectieve
conclusies te trekken (tabellen en grafieken)
4
Hoofdstuk 1: Een psychologisch kader
1. Onenigheid over de definitie
1.1 Interne onenigheid
Intern kent de psychologie verschillende theoretische benaderingen
deze stromingen verschillen in:
- hun opvatting over wat het object van de psychologie moet zijn
- de methode waarmee ze denken aan wetenschap te moeten doen
Psychologie is een Grieks woord
Psyche = ziel, geest
Logos = het woord van, de leer over
Samenhangend is dit = de leer over de ziel van de mensen
Waar de ziel of geest voor staat is onduidelijk en dubbelzinnig:
- mentale processen
- bewustzijnsverschijnselen
- denken, voelen en handelen van mensen
- wetenschap over de ervaringen van mensen
dit zijn verschillende definities = babylonische spraakverwarring
=> mensen snappen niet wat anderen bedoelen, definities zijn
onduidelijk
1.2 Externe onenigheid
Het valt extern op dat veel onderwerpen die in de psychologie
bestudeerd worden, ook in andere wetenschappen bestudeerd worden
Psychologie benadert het gedrag op het niveau van het individu
Sociologie kijkt naar gedrag van mensen vanuit een
maatschappelijke invalshoek en naar maatschappelijke invloeden
Biologie focust op de lichamelijke aspecten van het gedrag
Antropologie bestudeert (sociale) gedrag van volken en
bevolkingsgroepen
1
, Telkens gaat het wel over het gedrag van mensen => is
gemeenschappelijk
Raakvlakken tussen deze verschillende wetenschappelijke benaderingen
- Raakvlak psychologie en sociologie sociale psychologie
- Raakvlak biologie en psychologie biologische psychologie
- Raakvlak psychologie en antropologie crossculturele psychologie
2. Een definitie van wat psychologie is
Psychologie = een wetenschappelijke benadering van menselijke
gedragingen, gevoelens, gedachten en interacties en de verschillende
factoren die het gedrag, de gedachten, de gevoelens en de interacties van
mensen beïnvloeden.
3 belangrijke elementen in de definitie:
- Psychologie is een wetenschappelijke benadering
Kennis onderscheiden via wetenschappelijke methoden en daardoor
zekere kwaliteit garanderen
- Psychologie gaat over gedragingen, gevoelens, gedachten en
interacties
Wijze waarop dit uitgelokt wordt door allerlei prikkels en situaties, het is
niet zichtbaar maar leiden we af uit wat mensen zeggen en doen =
NIET zonder risico
- Psychologie gaat over de verschillende factoren die het gedrag, de
gevoelens, de gedachten en de interacties van mensen beïnvloeden
Bestuderen deze zaken niet alleen, zijn geïnteresseerd in hoe deze
zaken (gedachten, gedrag, gevoelens en interacties) tot stand komen
2
,Op een wetenschappelijke manier op zoek naar de oorzaken van het
gedrag van mensen
- Interne gedragsdeterminanten of persoonsgebonden factoren
- Externe gedragsdeterminanten of omgevingsgebonden factoren
2.1 Een wetenschappelijke benadering van
gedragingen, gevoelens, gedachten en interacties
2.1.1 wetenschappelijke kennis vs mensenkennis
Psychologie is wetenschappelijke kennis en onderscheidt zich van
mensenkennis
Mensenkennis = inzicht dat mensen tijdens hun leven opbouwen over hoe
andere mensen zich gedragen
We zijn geïnteresseerd in het doen en laten van anderen, houden ook
rekening met eigen gedrag maakt samenleven mogelijk
Wetenschappelijke kennis = kennis die werd verzameld op basis van een
wetenschappelijke methode.
Wetenschappelijke kennis onderscheidt zich van mensenkennis doordat:
(3)
wetenschappelijke kennis is geobjectiveerde kennis
= werkelijkheid objectiveren: feiten, empirisch materiaal, resultaten
zonder vertekening presenteren
mensenkennis => subjectieve indrukken of vooringenomen
standpunt
wetenschappelijke kennis is betrouwbare kennis
= kennis verzameld op basis van wetenschappelijk onderzoek (aan
regels en afspraken voldoen)
herhaalbaarheid of repliceerbaarheid (andere onderzoekers tot
zelfde bevindingen komen)
controleerbaarheid van onderzoek (transparant zijn om derden
toe te laten)
mensenkennis is op warrige, selectieve en toevallige indrukken
gebaseerd, blindelings aangenomen. Eenmalige ervaring of
3
, gebeurtenis, niet gecheckt als je tot dezelfde conclusies zou
komen
wetenschappelijke kennis is valide kennis
resultaten van onderzoek worden toegepast op:
- andere populaties
- andere situaties
- andere momenten
dan deze waarop het onderzoek is uitgevoerd
= maat voor hoe algemeen de resultaten van een onderzoek zijn
mensenkennis wordt alleen toegepast op specifieke mensen,
specifieke situaties en een specifiek tijdstip
Psychologie en wetenschap
Psychologie verschilt en is geen wetenschap zoals fysica of chemie (=
resultaten altijd zo onder dezelfde omstandigheden)
Menselijke gedrag is zo complex => nooit universeel geldende
uitspraken kunnen worden gedaan, geen eenduidige kern
Psychologie helpt ons wel de waarschijnlijkheid van gedragingen,
gedachtes, gevoelens en interacties in te schatten
Maakt duidelijk hoe mensen doorgaans en gemiddeld genomen reageren
NOOIT absolute zekerheid, want je hebt individuele variaties
2.1.2 twee wetenschappelijke tradities: kwantitatief en kwalitatief
onderzoek
twee wetenschappelijke tradities:
- natuurwetenschappelijke benadering, kwantitatief onderzoek
- menswetenschappelijke benadering, kwalitatief onderzoek
natuurwetenschappelijke benadering: kwantitatief onderzoek
cijfergegevens worden verzameld en geanalyseerd om objectieve
conclusies te trekken (tabellen en grafieken)
4
