Neuromotorische revalidatie bij kinderen
Theorie
Inhoud
Afwijkende ontwikkeling bij baby’s ................................................................................ 3
1. Torticollis ................................................................................................................... 3
1.1. Vormen .............................................................................................................. 3
1.2. Oorzaken............................................................................................................ 4
1.3. Gevolgen ............................................................................................................ 5
1.4. Differentiaaldiagnose ......................................................................................... 5
1.5. Klinisch onderzoek ............................................................................................. 6
1.6. Behandeling ....................................................................................................... 6
2. overstrekken .............................................................................................................. 8
2.1. Oorzaken............................................................................................................ 8
2.2. Gevolgen ............................................................................................................ 8
2.3. Klinisch onderzoek ............................................................................................. 9
2.4. Behandeling ....................................................................................................... 9
3. idiopathisch tiplopen .................................................................................................. 9
3.1. Definitie ............................................................................................................. 9
3.2. Oorzaak ........................................................................................................... 10
3.3. Gevolgen .......................................................................................................... 10
3.4. Klinisch onderzoek ........................................................................................... 10
3.5. Behandeling ..................................................................................................... 11
4. evidence-based practice .......................................................................................... 11
4.1. Motorische ontwikkeling bij de huidige generatie kinderen ................................. 11
4.2. Buiklig vs ruglig ................................................................................................. 11
4.3. Algemene do’s .................................................................................................. 12
Cerebral Palsy ............................................................................................................ 12
1. klinisch beeld ........................................................................................................... 12
1.1. Classificatie ..................................................................................................... 12
1.2. Motorische functie ............................................................................................ 14
1.3. Geassocieerde stoornissen............................................................................... 18
2. evaluatie .................................................................................................................. 18
2.1. Evaluatie van de vroegmotorische ontwikkeling ................................................. 18
2.2. Evaluatie lichaamsfunctie en structuur ............................................................. 20
2.3. Evaluatie op activiteitenniveau .......................................................................... 20
3. Behandeling ............................................................................................................. 22
3.1. Medische interventies ....................................................................................... 22
3.2. Kinesitherapie .................................................................................................. 24
3.3. Orthesen en hulpmiddelen................................................................................ 27
Spina bifida ................................................................................................................ 28
1. orthopedische problemen ........................................................................................ 28
1.1. Romp ............................................................................................................... 28
1
, 1.2. Heup ................................................................................................................ 28
1.3. Knie.................................................................................................................. 28
1.4. Enkel en voet .................................................................................................... 29
2. functionele beperkingen ........................................................................................... 29
2.1. Grofmotorische vaardigheden ........................................................................... 29
2.2. Fijnmotorische vaardigheden ............................................................................ 30
2.3. ADL .................................................................................................................. 31
3. behandeling ............................................................................................................. 31
3.1. Doelen van de revalidatie .................................................................................. 31
3.2. Componenten van revalidatie ........................................................................... 31
3.3. Voorbeeld behandelplan ................................................................................... 32
Neuromusculaire aandoeningen (NMA)......................................................................... 33
1. kinesitherapeutische behandeling ............................................................................ 33
2. Doelstellingen .......................................................................................................... 33
2.1. Stimuleren van motorische ontwikkeling ........................................................... 33
2.2. Verlengen/onderhouden van zelfstandigheid en voortbewegen .......................... 33
2.3. Voorkomen en behandelen van secundaire problemen ...................................... 34
2.4. Ondersteunen van de respiratoire functie .......................................................... 34
Obstretisch plexus brachialis letsel ............................................................................. 34
1. omschrijving ............................................................................................................ 34
1.1. Definitie ........................................................................................................... 34
1.2. Terminologie .................................................................................................... 35
1.3. Incidentie ......................................................................................................... 35
1.4. Etiologie ........................................................................................................... 35
1.5. Geassocieerde problemen ................................................................................ 35
2. klinische prestatie .................................................................................................... 36
2.1. Kenmerken ....................................................................................................... 36
2.2. Invloed op motorische ontwikkeling .................................................................. 36
2.3. Latere restverschijnselen .................................................................................. 37
3. prognose .................................................................................................................. 37
4. evaluatie .................................................................................................................. 38
5. behandeling ............................................................................................................. 38
5.1. Conservatieve behandeling ............................................................................... 38
5.2. Chirurgische behandeling ................................................................................. 39
2
,Afwijkende ontwikkeling bij baby’s
1. TORTICOLLIS
1.1. Vormen
1.1.1. Congenitale musculaire torticollis (CMT)
DEF: een homolaterale lateroflexie van het hoofd in combinatie met een
heterolaterale rotatie. Dit ten gevolge van een verkorting van de
sternocleidomastoideus (SCM)
Criteria – > 5° passieve en actieve bewegingsbeperking van het hoofd
- Hierbij ligt het probleem vnl thv een spier
- Meestal duidelijk binnen 2-4w na geboorte
- Meest voorkomende leeftijd: 1-4m
- Incidentie: 0.4-1.9%
Geassocieerde problemen:
- Heupdysplasie – doordat het acetabulum heel vlak is → meer kans op heup-subluxaties
- Voetdeformiteiten
- Moulded baby syndrome → als een of meerder van volgende stoornissen aanwezig zijn:
o Plagiocephalie
o Torticollis
o Congenitale scoliose
o Bekkenscheefstand
o Adductie contractuur thv heup
o Knie of voet malposities
1.1.2. Secundaire toricollis (positionair)
DEF: actieve bewegingsbeperking van het hoofd waarbij er een voorkeurs rotatie is
OPM: kan ook een effect hebben op de romp en de ledematen
R: ↑ onderworpen aan ATNR (asymmetrische tonische nek-reflex)
↑ asymmetrische proprioceptieve info
↑ asymmetrische hoofd-lichaamsoprichtingsreactie
- Hier veel meer actieve bewegingsbeperking → ↑ rotatie aanwezig, aan begin minder
lateroflexie
- Als dit hardnekkig blijft → zal zorgen voor structurele veranderingen → ↑ lateroflexie
aanwezigheid
- Vaak is hier bij behandeling een snel effect te zien → als te lang aanwezig dan ook kans
op LF thv benen, armen en romp
1.1.3. CMT vs secundaire torticollis
CMT Secundaire torticollis
Oorzaak Unilaterale verkorting SCM Voorkeursrotatie
ROM /p/ beperking >5° /p/ beperking <5°
Nek Homolaterale LF Beginfase → enkel rotatie
Heterolaterale rotatie Latere fase → ook LF te zien
Hoogcervicale extensie
3
, Hoofd Kan niet in middenlijn gebracht worden Stimuleren naar de andere zijde
Romp Asymmetrisch Normale curvatuur
Ledematen ↓ abductie homolateraal been Indien te lang geen behandeling →
↓ reiken met homolaterale arm LF in romp, benen en armen
Therapie Vaak heel hardnekkig en moeilijk Snel effect na advies en juiste
positionering
BENAMING Naar de verkorte SCM → CMT rechts Naar de rotatie → secundaire
= LF rechts + rotatie links torticollis links = rotatie naar links
1.2. Oorzaken
1.2.1. Congenitale musculaire torticollis
- Anoxisch trauma (= trauma tijdens geboorte)
Littekenweefsel thv m. SCM
Fibroserend gezwel (ook te voelen)
Staat in verband met:
- Foetale malpositie
- Geboortetrauma
OPM: de exacte oorzaak is nog heel onduidelijk
RF:
- Groot geboortegewicht
- Man
- Meerling
- Primipara moeder (eerste keer moeder)
- Moeilijke zwangerschap of geboorte
1.2.2. Secundaire torticollis
- Te kort aan variatie in houding of te kort aan bewegingservaring
Baby’s die altijd op de rug liggen en weinig bewegingsdrang hebben
Laten zwaartekracht werk doen (= gemakkelijk) → gaat niet in tegen de
zwaartekracht
- Prikkels steeds aan dezelfde zijde aangeboden → zorgt voor voorkeurszijde
Beter om recht voor het kind te staan bij het verversen → zo wordt kind gestimuleerd
om hoofd in de middellijn te houden
Bovenste 2 → bevragen via anamnese aan de ouders
- Hypotonische baby → floppy infant
o Vaak benen in M-positie
o Vaak armen in W-positie
o Buiklig gaat veel moeilijker → aangezien hier heel veel tegen de zwaartekracht in
gevraagd wordt
Geen rompactiviteit of actieve oprichting
o Ook geen cervicale activiteit te zien bij pull tot sit → wel veel meer flexibiliteit
OPM: floppy infant is een teken van een algemeen tragere ontwikkeling en is ook
voorkomend bij andere medische aandoeningen zoals:
▪ CP
4
Theorie
Inhoud
Afwijkende ontwikkeling bij baby’s ................................................................................ 3
1. Torticollis ................................................................................................................... 3
1.1. Vormen .............................................................................................................. 3
1.2. Oorzaken............................................................................................................ 4
1.3. Gevolgen ............................................................................................................ 5
1.4. Differentiaaldiagnose ......................................................................................... 5
1.5. Klinisch onderzoek ............................................................................................. 6
1.6. Behandeling ....................................................................................................... 6
2. overstrekken .............................................................................................................. 8
2.1. Oorzaken............................................................................................................ 8
2.2. Gevolgen ............................................................................................................ 8
2.3. Klinisch onderzoek ............................................................................................. 9
2.4. Behandeling ....................................................................................................... 9
3. idiopathisch tiplopen .................................................................................................. 9
3.1. Definitie ............................................................................................................. 9
3.2. Oorzaak ........................................................................................................... 10
3.3. Gevolgen .......................................................................................................... 10
3.4. Klinisch onderzoek ........................................................................................... 10
3.5. Behandeling ..................................................................................................... 11
4. evidence-based practice .......................................................................................... 11
4.1. Motorische ontwikkeling bij de huidige generatie kinderen ................................. 11
4.2. Buiklig vs ruglig ................................................................................................. 11
4.3. Algemene do’s .................................................................................................. 12
Cerebral Palsy ............................................................................................................ 12
1. klinisch beeld ........................................................................................................... 12
1.1. Classificatie ..................................................................................................... 12
1.2. Motorische functie ............................................................................................ 14
1.3. Geassocieerde stoornissen............................................................................... 18
2. evaluatie .................................................................................................................. 18
2.1. Evaluatie van de vroegmotorische ontwikkeling ................................................. 18
2.2. Evaluatie lichaamsfunctie en structuur ............................................................. 20
2.3. Evaluatie op activiteitenniveau .......................................................................... 20
3. Behandeling ............................................................................................................. 22
3.1. Medische interventies ....................................................................................... 22
3.2. Kinesitherapie .................................................................................................. 24
3.3. Orthesen en hulpmiddelen................................................................................ 27
Spina bifida ................................................................................................................ 28
1. orthopedische problemen ........................................................................................ 28
1.1. Romp ............................................................................................................... 28
1
, 1.2. Heup ................................................................................................................ 28
1.3. Knie.................................................................................................................. 28
1.4. Enkel en voet .................................................................................................... 29
2. functionele beperkingen ........................................................................................... 29
2.1. Grofmotorische vaardigheden ........................................................................... 29
2.2. Fijnmotorische vaardigheden ............................................................................ 30
2.3. ADL .................................................................................................................. 31
3. behandeling ............................................................................................................. 31
3.1. Doelen van de revalidatie .................................................................................. 31
3.2. Componenten van revalidatie ........................................................................... 31
3.3. Voorbeeld behandelplan ................................................................................... 32
Neuromusculaire aandoeningen (NMA)......................................................................... 33
1. kinesitherapeutische behandeling ............................................................................ 33
2. Doelstellingen .......................................................................................................... 33
2.1. Stimuleren van motorische ontwikkeling ........................................................... 33
2.2. Verlengen/onderhouden van zelfstandigheid en voortbewegen .......................... 33
2.3. Voorkomen en behandelen van secundaire problemen ...................................... 34
2.4. Ondersteunen van de respiratoire functie .......................................................... 34
Obstretisch plexus brachialis letsel ............................................................................. 34
1. omschrijving ............................................................................................................ 34
1.1. Definitie ........................................................................................................... 34
1.2. Terminologie .................................................................................................... 35
1.3. Incidentie ......................................................................................................... 35
1.4. Etiologie ........................................................................................................... 35
1.5. Geassocieerde problemen ................................................................................ 35
2. klinische prestatie .................................................................................................... 36
2.1. Kenmerken ....................................................................................................... 36
2.2. Invloed op motorische ontwikkeling .................................................................. 36
2.3. Latere restverschijnselen .................................................................................. 37
3. prognose .................................................................................................................. 37
4. evaluatie .................................................................................................................. 38
5. behandeling ............................................................................................................. 38
5.1. Conservatieve behandeling ............................................................................... 38
5.2. Chirurgische behandeling ................................................................................. 39
2
,Afwijkende ontwikkeling bij baby’s
1. TORTICOLLIS
1.1. Vormen
1.1.1. Congenitale musculaire torticollis (CMT)
DEF: een homolaterale lateroflexie van het hoofd in combinatie met een
heterolaterale rotatie. Dit ten gevolge van een verkorting van de
sternocleidomastoideus (SCM)
Criteria – > 5° passieve en actieve bewegingsbeperking van het hoofd
- Hierbij ligt het probleem vnl thv een spier
- Meestal duidelijk binnen 2-4w na geboorte
- Meest voorkomende leeftijd: 1-4m
- Incidentie: 0.4-1.9%
Geassocieerde problemen:
- Heupdysplasie – doordat het acetabulum heel vlak is → meer kans op heup-subluxaties
- Voetdeformiteiten
- Moulded baby syndrome → als een of meerder van volgende stoornissen aanwezig zijn:
o Plagiocephalie
o Torticollis
o Congenitale scoliose
o Bekkenscheefstand
o Adductie contractuur thv heup
o Knie of voet malposities
1.1.2. Secundaire toricollis (positionair)
DEF: actieve bewegingsbeperking van het hoofd waarbij er een voorkeurs rotatie is
OPM: kan ook een effect hebben op de romp en de ledematen
R: ↑ onderworpen aan ATNR (asymmetrische tonische nek-reflex)
↑ asymmetrische proprioceptieve info
↑ asymmetrische hoofd-lichaamsoprichtingsreactie
- Hier veel meer actieve bewegingsbeperking → ↑ rotatie aanwezig, aan begin minder
lateroflexie
- Als dit hardnekkig blijft → zal zorgen voor structurele veranderingen → ↑ lateroflexie
aanwezigheid
- Vaak is hier bij behandeling een snel effect te zien → als te lang aanwezig dan ook kans
op LF thv benen, armen en romp
1.1.3. CMT vs secundaire torticollis
CMT Secundaire torticollis
Oorzaak Unilaterale verkorting SCM Voorkeursrotatie
ROM /p/ beperking >5° /p/ beperking <5°
Nek Homolaterale LF Beginfase → enkel rotatie
Heterolaterale rotatie Latere fase → ook LF te zien
Hoogcervicale extensie
3
, Hoofd Kan niet in middenlijn gebracht worden Stimuleren naar de andere zijde
Romp Asymmetrisch Normale curvatuur
Ledematen ↓ abductie homolateraal been Indien te lang geen behandeling →
↓ reiken met homolaterale arm LF in romp, benen en armen
Therapie Vaak heel hardnekkig en moeilijk Snel effect na advies en juiste
positionering
BENAMING Naar de verkorte SCM → CMT rechts Naar de rotatie → secundaire
= LF rechts + rotatie links torticollis links = rotatie naar links
1.2. Oorzaken
1.2.1. Congenitale musculaire torticollis
- Anoxisch trauma (= trauma tijdens geboorte)
Littekenweefsel thv m. SCM
Fibroserend gezwel (ook te voelen)
Staat in verband met:
- Foetale malpositie
- Geboortetrauma
OPM: de exacte oorzaak is nog heel onduidelijk
RF:
- Groot geboortegewicht
- Man
- Meerling
- Primipara moeder (eerste keer moeder)
- Moeilijke zwangerschap of geboorte
1.2.2. Secundaire torticollis
- Te kort aan variatie in houding of te kort aan bewegingservaring
Baby’s die altijd op de rug liggen en weinig bewegingsdrang hebben
Laten zwaartekracht werk doen (= gemakkelijk) → gaat niet in tegen de
zwaartekracht
- Prikkels steeds aan dezelfde zijde aangeboden → zorgt voor voorkeurszijde
Beter om recht voor het kind te staan bij het verversen → zo wordt kind gestimuleerd
om hoofd in de middellijn te houden
Bovenste 2 → bevragen via anamnese aan de ouders
- Hypotonische baby → floppy infant
o Vaak benen in M-positie
o Vaak armen in W-positie
o Buiklig gaat veel moeilijker → aangezien hier heel veel tegen de zwaartekracht in
gevraagd wordt
Geen rompactiviteit of actieve oprichting
o Ook geen cervicale activiteit te zien bij pull tot sit → wel veel meer flexibiliteit
OPM: floppy infant is een teken van een algemeen tragere ontwikkeling en is ook
voorkomend bij andere medische aandoeningen zoals:
▪ CP
4
