Samenvatting Ontwikkelingspsychologie | Levenslooppsychologie | Arteveldehogeschool | 2025/26

Ontwikkelingspsychologie
HFDST1. INLEIDING

1.1KALENDERLEEFTIJD VERSUS ONTWIKKELINGSLEEFTIJD

 Kalenderleeftijd
o De leeftijd van de persoon in jaren sinds de geboorte
 Ontwikkelingsleeftijd
o Fase van ontwikkeling op verschillende ontwikkelingsgebieden



WAT VOORAF GING (STAAT NIET IN HET BOEK)

 De prenatale fase: van zygote (conceptie) tot foetus




Van foetus naar baby:

 Zygote:
o Dit is de allereerste fase van de prenatale ontwikkeling en
begint met de bevruchting.
o Een zygote wordt gevormd wanneer een mannelijke zaadcel
(spermatozoïde) fuseert met een vrouwelijke eicel (ovum).
o Het heeft het volledige genetische potentieel (46
chromosomen, waarvan 23 van de vader en 23 van de
moeder) en begint bijna onmiddellijk met delen om meerdere
cellen te vormen.

 Kiemstadium:
o Dit is de fase die volgt op de zygote en duurt ongeveer van
dag 3 tot dag 7 na de bevruchting.
o Tijdens dit stadium gaat de celmassa door een reeks snelle
celdelingen en migraties en begint het zich te nestelen in de

1

, wand van de baarmoeder, een proces dat implantatie wordt
genoemd
o De celmassa is nu bekend als een blastocyst, die een innerlijke
celmassa (die uiteindelijk het embryo wordt) en een buitenste
laag (die de placenta wordt) bevat.

 Embryonaal stadium:
o Dit stadium duurt vanaf de implantatie (ongeveer de 8ste dag
na de bevruchting) tot het einde van de 8ste week.
o Gedurende deze periode beginnen alle belangrijke organen en
systemen te vormen.
o Aan het einde van het embryonale stadium heeft het embryo
een menselijke vorm, hoewel het slechts ongeveer 3 cm lang
is.

 Foetaal stadium:
o Dit is de langste fase en begint aan het einde van de 8ste
week na de bevruchting en duurt tot de geboorte.
o Gedurende dit stadium groeien en rijpen alle organen en
systemen verder uit.
o De foetus beweegt actief, kan horen en reageren op externe
stimuli.
o Tegen het einde van deze fase is de foetus klaar voor de
geboorte



Elk stadium is cruciaal voor de gezonde ontwikkeling van een individu en heeft
zijn eigen set van ontwikkelingsprocessen en mijlpalen. Hoewel de exacte tijdlijn
kan variëren tussen individuen, geven deze stadia over het algemeen een
overzicht van wat er tijdens de zwangerschap gebeurt




OMGEVINGSFACTOREN DIE ONTWIKKELING EMBRYO OF FOETUS
NEGATIEF KUNNEN BEÏNVLOEDEN:

 infecties zoals mazelen, rodehond
 drugsgebruik
 medicijnen
 röntgenstralen / chemische stoffen
 tekort aan voedingsstoffen
 natuurlijke stoffen moeder (zoals rhesusincompatibiliteit)
 hoge bloeddruk van de moeder (zwangerschapsvergiftiging)
 leeftijd van de ouders

2

,  fysieke belasting
 stress




Centrale zenuwstelsel




DE PERINATALA FASE: DE GEBOORTE

 geboortegewicht: gem 3-3 ½ kg
 lengte: 46-54 cm
 voldragen kind: 35-40 weken
 prematuur of preterm: minder dan 35 weken
Foetus= levensvatbaar vanaf 24+ weken
 postterm: na 40 weken
 dysmatuur: een kind dat bij de geboorte minder weegt in
verhouding
Met de zwangerschapsduur, kan zowel prematuur
als

voldragen




DE GEBOORTE




3

,  De sterrenkijker:
o De baby ligt met het hoofdje naar beneden, maar in plaats van
met het achterhoofd richting de buik te liggen, ligt het
gezichtje richting de buik. De baby zou dus tijdens de geboorte
naar de sterren kunnen kijken.




APGAR

 snelle beoordeling van de fysieke conditie van een pasgeborene
direct na de geboorte.

 helpt medisch personeel te beslissen of een baby direct medische
hulp nodig heeft.
 meestal twee keer gegeven:
 op 1 minuut na de geboorte
 op 5 minuten na de geboorte.
 Indien nodig 10 - 15 minuten na geboorte opnieuw gemeten
 Score op 10
 7-10: normaal
 4-7: stimulatie, mogelijk reanimatie
 <7: onmiddellijk reanimatie



Apgar-score", genoemd naar Dr. Virginia Apgar, die het systeem in 1952
heeft ontwikkeld. De Apgar-score is een snelle beoordeling van de

4