Samenvatting Gastro-Intestinaal Stelsel
Inleiding
Gastro-intestinaal stelsel = spijsverteringsstelsel (SVS)
Spijsvertering: 6 stappen:
1) Ingestie : voedsel komt via mond in het spijsverteringskanaal
2) Mechanische verwerking: fysische bewerking door tong/gebit/kneden
3) Vertering: chemische afbraak
4) Secretie: afgifte van water, zuren, enzymen, buffers
5) Opname: verplaatsing van kleine organische moleculen, elektrolyten, vitaminen en
water door het dekweefsel v/h spijsverteringskanaal naar de interstitiële vloeistof
6) Uitscheiding: verwijdering van afvalstoffen
,Mondholte (Cavitas oris)
Te kennen structuren (de vertaling helpt u te onthouden):
• Labia: lippen (enkelvoud: labium)
• Vestibulum: ruimte tss lippen en tanden
• Buccae: wangen (enkelvoud: bucca)
• Palatum durum: harde gehemelte
• Palatum molle: zachte gehemelte
• Maxilla: bovenkaakbeen
• Mandibula: onderkaakbeen
• Os hyoideum: tongbeen
• Lingua: tong
• Frenulum linguae: tongriempje
• Uvula: huig
• Caruncula = uitmonding speekselklier
Cavitas oris: De tong of lingua
• Dwarsgestreepte spier (willekeurig)
• Loopt van os hyoideum naar mandibula
• Plaveiselepitheel
• A/d basis: gepaarde tongamandelen
Functies v/d lingua:
1. Mechanische bewerking voedsel
2. Hulpmiddel bij kauwen en slikken
3. Onderzoeken voedsel
Cavitas oris: lingua: speekselklieren
Anatomie:
3grote speekselklieren per zijde:
• Glandulae parotideae (“parotisklier” – oorspeekselklier)
• Glandulae submandibulares (onderkaakspeekselklier)
• Glandulae sublinguales (ondertongspeekselklier)
→ deze laatste 2 klieren monden uit in de caruncula
, Fysiologie:
Samenstelling:
• Water (99.4%)
• Mucinen (slijmstoffen)
• Enzymes: vnl amylase
• Buffers,ionen
• Immunoglobulines
Functies:
• Oplossen chemische stoffen ter smaakregistratie
• Bevochtigen voedsel ter bevordering v/h slikken en de transit door de slokdarm
• Initiatie v/d vertering (chemische afbraak) oiv amylase
• Buffering
• Spoelen/reinigen mondholte + antibacteriële werking
Secretie:
• 1-1.5 L/dag
• Continu
• Bij stimulus (ruiken, zien, smaken)
• Regulatie door parasympatische baan!
Klinische toepassingen:
• Pathologieën:
o Bofvirus: parotitis: preventie door vaccin “MMR “ (measles – mumps – rubella)
o Speekselkliersteen (sialolithiasis)
• Bij tanddoorbraak bij kinderen: meer speekselvloed, slappere stoelgang, irritatie ter
hoogte van de mond en peri-anaal
→Dit komt omdat er meer speeksel en dus meer amylase wordt afgescheiden, dus meer
eindvertering en meer osmotische werking in stoelgang, dus wat slappere consistentie. Lokale
irritatie mond eveneens door amylase.
Inleiding
Gastro-intestinaal stelsel = spijsverteringsstelsel (SVS)
Spijsvertering: 6 stappen:
1) Ingestie : voedsel komt via mond in het spijsverteringskanaal
2) Mechanische verwerking: fysische bewerking door tong/gebit/kneden
3) Vertering: chemische afbraak
4) Secretie: afgifte van water, zuren, enzymen, buffers
5) Opname: verplaatsing van kleine organische moleculen, elektrolyten, vitaminen en
water door het dekweefsel v/h spijsverteringskanaal naar de interstitiële vloeistof
6) Uitscheiding: verwijdering van afvalstoffen
,Mondholte (Cavitas oris)
Te kennen structuren (de vertaling helpt u te onthouden):
• Labia: lippen (enkelvoud: labium)
• Vestibulum: ruimte tss lippen en tanden
• Buccae: wangen (enkelvoud: bucca)
• Palatum durum: harde gehemelte
• Palatum molle: zachte gehemelte
• Maxilla: bovenkaakbeen
• Mandibula: onderkaakbeen
• Os hyoideum: tongbeen
• Lingua: tong
• Frenulum linguae: tongriempje
• Uvula: huig
• Caruncula = uitmonding speekselklier
Cavitas oris: De tong of lingua
• Dwarsgestreepte spier (willekeurig)
• Loopt van os hyoideum naar mandibula
• Plaveiselepitheel
• A/d basis: gepaarde tongamandelen
Functies v/d lingua:
1. Mechanische bewerking voedsel
2. Hulpmiddel bij kauwen en slikken
3. Onderzoeken voedsel
Cavitas oris: lingua: speekselklieren
Anatomie:
3grote speekselklieren per zijde:
• Glandulae parotideae (“parotisklier” – oorspeekselklier)
• Glandulae submandibulares (onderkaakspeekselklier)
• Glandulae sublinguales (ondertongspeekselklier)
→ deze laatste 2 klieren monden uit in de caruncula
, Fysiologie:
Samenstelling:
• Water (99.4%)
• Mucinen (slijmstoffen)
• Enzymes: vnl amylase
• Buffers,ionen
• Immunoglobulines
Functies:
• Oplossen chemische stoffen ter smaakregistratie
• Bevochtigen voedsel ter bevordering v/h slikken en de transit door de slokdarm
• Initiatie v/d vertering (chemische afbraak) oiv amylase
• Buffering
• Spoelen/reinigen mondholte + antibacteriële werking
Secretie:
• 1-1.5 L/dag
• Continu
• Bij stimulus (ruiken, zien, smaken)
• Regulatie door parasympatische baan!
Klinische toepassingen:
• Pathologieën:
o Bofvirus: parotitis: preventie door vaccin “MMR “ (measles – mumps – rubella)
o Speekselkliersteen (sialolithiasis)
• Bij tanddoorbraak bij kinderen: meer speekselvloed, slappere stoelgang, irritatie ter
hoogte van de mond en peri-anaal
→Dit komt omdat er meer speeksel en dus meer amylase wordt afgescheiden, dus meer
eindvertering en meer osmotische werking in stoelgang, dus wat slappere consistentie. Lokale
irritatie mond eveneens door amylase.
