Samenvatting MSK 3: pathologie

MSK 3 – PATHOLOGIE



EPIDEMIOLOGIE EN RISICOFACTOREN VAN RUG AANDOENINGEN
TERMINOLOGIE
Epidemiologie = onderzoek naar de frequentie en oorzaken van ziekten of syndromen
Prevalentie = verwijst naar het percentage van een populatie dat op een bepaald moment of in een
bepaalde periode door een bepaalde ziekte wordt getroffen.
Life time prevalentie: tijdsperiode = hele volwassen levensduur
Huidige prevalentiecijfers: 1, 6. Maanden voor het interview
Puntprevalentie: percentage van degenen die pijn melden op de dag van het interview
Incidentie = verwijst naar het aantal nieuwe gevallen van de stoornis per persoon die risico loopt
gedurende een bepaalde periode of tijd
Persistentie = duur van (pijn)episodes (aantal dagen/vorig jaar)
Herhaling = recurrence = aantal terugkerende afleveringen (aantal/vorig jaar)
Ernst = beoordeling van de intensiteit van pijn en functionele beperkingen
Impairment = aandoening = afwijking in structuur of functioneren van het lichaam
Disability = handicap = vermindering van de uitvoering van activiteiten "handicap"

CLASSIFICATIE VAN SPINALE AANDOENINGEN
ETIOLOGIE
Specifieke spinale aandoeningen (10-15%):
- Aangeboren
- Developmental
- Traumatisch
- Infectieus
- Metabool
- Degeneratief
Aspecifieke spinale aandoeningen (85-90%):
- Aspecifieke axiale nekpijn
- Aspecifieke axiale dorsale pijn
- Aspecifieke axiale rugpijn

TIJDSVERLOOP
Acuut: < een maand
Subacuut: tot 3 maanden
Chronisch: > 3 maanden

LAGE RUG PIJN
- Specifieke spinale pathologie
- Zenuwwortelpijn / radiculaire pijn
- Niet-specifieke lage rugpijn

Life time prevalentie: 75-85%
Life time prevalentie in verband met pijn in de benen: 40%
Life time prevalentie van ischiaspijn: 3-5%
Jaarlijkse prevalentie (voor Europa): 25-45%
Natuurlijke historie is gunstig: 90% lost binnen 3 maanden op
Hoog recidiefpercentage: 62%




1

,MSK 3 – PATHOLOGIE


NEKPIJN (SCHOUDER)
Puntprevalentie: 6-22%
Life time prevalentie: 48,5%
→ De meeste patiënten ervaren geen volledige oplossing van pijn en handicap

RUGPIJN GERELATEERD CONTACT MET MEDISCHE DIENSTEN
Vuistregel "één op vijf":
1/5 van de bevolking ervaart op dit moment rugpijn
1/5 contacteert de huisarts
1/5 wordt doorverwezen naar specialist
1/5 wordt opgenomen in het ziekenhuis
1/5 ondergaan een operatie voor rugpijn

RISICOFACTOREN VOOR ONTWIKKELING, PERSISTENTIE EN HERHALING VAN SYMPTOMEN (PIJN)
 Individuele factoren
• Voorgaande lage rugpijn
• Genetische invloed (schijfdegeneratie)
• Leeftijd> 50
• Geslacht (vrouwen meer chronisch)
• Zwaarlijvigheid
• Algemene gezondheid
• Roken
• Sedentaire levensstijl
 Morfologische factoren (correleren slecht met pijn)
• Disc degeneratie
• Hernia
• Ruggengraat bifida
• Ziekte van Scheuermann
• Spondylolyse
• Spondylolisthesis
 Algemene psychosociale factoren (impact psychosociale factoren> biomechanische factoren)
• Ongepast pijngedrag
• Lage werktevredenheid
• Depressie
• Angst
• Stress
 Beroepsmatige fysieke factoren
• Zwaar lichamelijk werk
• Herhalende beweging
• Draaien en buigen
• Regelmatig tillen
• Trillingen van het hele lichaam
• Statische belasting
• Segmentale trillingen
• Versnellings- / vertragingsbewegingen


2

,MSK 3 – PATHOLOGIE


 Beroepsmatige psychologische factoren
• Snel werktempo en eentonig
• Lage sociale steun
• Werkstress

VLAGGENSYSTEEM VOOR RISICOFACTOR
Rode vlag: ernstige spinale pathologie
Gele vlag: individueel emotioneel en gedragsrisico
Blauwe vlaggen: werkgerelateerde psychosociale risicofactoren
Zwarte vlaggen: beroepsmatige en maatschappelijke factoren

RADICULOPATHIE VERSUS PERIFERE PIJNSYNDROMEN
RADICULAIRE VS PSEUDORADICULAIRE
RADICULAIRE PIJN/RADICULOPATHIE
 Symptomen
• Pijn straalt uit via dermatomen (volgens
zenuwverloop – segmentaal verloop)
• Sensorische tekorten van analgesie of hypalgesie
• Spierzwakte en -atrofie
• Afwezige of verminderde reflexen
 Oorzaakzenuwlaesie (druk/schade)
• Hernia
• Wervelkanaalstenose
• Neuroforaminale stenose
 1 zenuwbaan gaat via het centrale neuron naar de hersenen
S1:
- Kleine teen
- Plantairflexie (gastrocnemius + soleus)
- Achillespeesreflex
L5:
- Grote teen
- Extensie grote teen (ext hallucis longus)
L4:
- Gevoelsstoornis: hyperesthesie + analgesie
- Extensie knie (quadriceps)
- Kniepeesreflex

PSEUDORADICULAIRE/VERWEZEN PIJN
 Symptomen
• Geen pijn in rust, bewegingspijn
• Lokale gevoeligheid
• Trigger punt
• Diffuse pijnuitstraling
• Geen sensorische gebreken
• Geen spierzwakte of atrofie
• Autonome stoornissen (zweten, ...)

3

, MSK 3 – PATHOLOGIE


VOORBEELD: MYOCARDINFARCT
Convergence-projection theorie = 2 zenuwbanen convergeren op 1 centraal
neuron dat naar de hersenen gaat. Hierdoor wordt de pijn van het hart ook
geprojecteerd op de huid van de zone van de linkerarm.

DIFERANTIAAL DIAGNOSE BEENPIJN
OVERGANGSANOMALIE/TRANSITIONAL VERTEBRA
= L5-S1 anomalie waarbij bot gaat drukken op de zenuw (radiculair). L5 wil horen bij sacrum, waarbij
het bot te ver doorgroeit.

SI-GEWRICHT
SI-gewricht kan een stralingspijn geven die sterk lijkt op een zenuwbaan
(ischias). Moeilijke diagnose:
- SI-testen:
→ 3 of meer test +: kans op SI-gewrichtsbetrokkenheid 65-93%
→ <3 test +: waarschijnlijkheid SI-gewricht is niet de bron van
pijn 72-99%
- Diagnostische infiltratie (Fortin-zone)

ARTROSE HEUPGEWRICHT
 Symptomen
• Liespijn (90)
• Bilpijn (80)
• Pijn rond de knie (70)
• Mank lopen (60)
• Pijn distaal van de knie (47)
• Pijnlijke mobilisatie
• Verminderde ROM (IR)
• Trendelenburg teken
 Diagnose
• Radiologisch onderzoek

PIRIFORMIS-SYNDROOM
= Heupzenuw (N. Ischiadicus) bekneld door piriformis. Komt vaak voor na trauma of idiopathisch (vaak
bij lopers).
 Symptomen
• Pijn in de bil, uitstralend naar het achterste deel van de dij (pseudoradiculair)
• Erger nog met zitten en bergafwaarts rennen
• Parestesia
 Diagnose (uitsluiting van andere pathologie)
• Freiberg-test, Paice-test
• MRI
• Neurofysiologie
 Behandeling
• Lokale behandeling
• Chirurgische tenotomie

4