samenvatting kwalitatieve onderzoeksmethoden HS1

ONDERZOEKSMETHODEN
HOOFDSTUK 1 – CONCEPTUELE GRONDSLAGEN VAN
KWALITATIEF ONDERZOEK


Algemene kenmerken

 Vaak een veelheid en rijkheid aan materiaal
 Maar: analyticus interruptus -> veel pogingen, weinig resultaat
 Weinig vaste en duidelijke regels (weinig richtlijnen): hoe pak ik het
aan?
 Leer omgaan met onzekerheid en chaos

Drie essentiële kenmerken data-analytisch proces:

1. Interpretatief
 Niet feitelijk, wel achterliggende
verklaringen/betekenissen
 Patronen, verbanden, thema’s?
 Structuur in de chaos
 Impact onderzoekers: subjectiviteit (erkennen dat we
vooroordelen hebben) en reflexiviteit (neutraliteit creëren door
reflextie)
2. Iteratief
 Een zich herhalend proces
 Elke herhaling = iteratie
 Het resultaat van de ene iteratie is het vertrekpunt van de
volgende




3. Constant comperatief
 Nieuwe data VS oude
 Wat is gelijk en wat niet?
 Waarom zijn er verschillen/gelijkenissen in
ervaring/betekenisverlening?



1

, Theoretische kaders

Symbolisch interactionisme

Mead:

 Fundamenteel voor symbolisch interactionisme
 “Mind, self and society” (1934)
 Benadrukt communicatie en symbolen in samenleving
 Gedeelde betekenissen en symbolen essentieel voor sociale
interactie

Ontwikkeling van het zelf:

 Zelf ontstaat uit sociale interacties
 Niet aanwezig bij geboorte; ontwikkelt door sociale ervaringen
 “Taking the role of the other”: zien vanuit perspectief van
anderen

Gegeneraliseerde ander:

 Gemeenschappelijke gedragsverwachtingen en houdingen
 Helpt individuen om gedrag van anderen te begrijpen en te
voorspellen
 Vergemakkelijkt sociale integratie en cohesie

Rollen en interactie:

 Verwachte gedragingen geassocieerd met sociale posities
 Cruciaal voor sociale interactie en functioneren van de samenleving
 Interactieprocessen: dynamiek op micro, meso en
macroniveau

Betekenis, agency en proces:

 Dynamische handelingstheorie: wisselwerking tussen betekenis,
agency en proces
 Daagt statistische opvattingen van sociale structuren
 Benadrukt vloeiende en evoluerende aard van sociale interacties

 Betekenis is niet vaststaand, maar ontstaat en verandert door
sociale interactie.
 Agency: Mensen hebben het vermogen om sociale structuren te
beïnvloeden en te veranderen door hun handelingen.



2