Geschiedenis samenvatting
Hoofdstuk 6: Een nieuwe republiek in Europa
Kenmerkende aspecten:
KA 22: Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse
staat.
KA 24: De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel
opzicht van de Nederlandse Republiek.
KA 25: Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie.
Strijd om geloof en centralisatie (§ 1)
In deze tijd waren er religieuze spanningen, niet alleen in de Nederlanden maar ook in
Frankrijk en het Duitse Rijk. De conflicten over geloofskwesties waren verweven met een
strijd over de centralisatie van het bestuur.
Frankrijk:
In de 18e en 17e eeuw verscheurd door godsdiensttwisten. Het calvinisme had vooral
aanhang in het zuiden en westen. De vorst in die gebieden had geen baat bij een introductie
van het nieuwe geloof, maar ook niet bij felle onderdrukking ervan.
Later, toen de Franse adel verdeeld was in een katholiek en een hugenoots (calvinistisch)
verbond, probeerden beide partijen de koning voor zich te winnen. Tegelijkertijd wilden ze
ook voorkomen dat de koning te veel macht kreeg.
🗓 Midden 16e eeuw – 1598 Uitbarsting tussen katholieke en protestantse edelen.
Duitse Rijk:
Macht was verdeeld over allerlei vorsten en geestelijken. Een aantal van hen had zich
bekeerd tot het nieuwe geloof conflict met Karel V (Katholieke keizer van het Duitse Rijk).
Godsdienstoorlogen.
Vorsten met eigen zelfstandigheid en regionale macht wilden dit behouden, zij streden
hierom tegen keizer Karel V omdat hij het Duitse Rijk op politiek gebied meer naar zijn hand
wilde zetten.
🗓 1555 Godsdienstvrede van Augsburg.
In de godsdienstvrede van Augsburg erkende de keizer dat elke vorst zijn eigen religie mocht
kiezen en dat zijn onderdanen hem in elke keuze zouden volgen. Ook aanvaardde hij een
beperking van zijn politieke macht.
Vanaf 1618 raakte het Duitse Rijk opnieuw in een oorlog, de Dertigjarige Oorlog:
1
Hoofdstuk 6: Een nieuwe republiek in Europa
Kenmerkende aspecten:
KA 22: Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse
staat.
KA 24: De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel
opzicht van de Nederlandse Republiek.
KA 25: Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een
wereldeconomie.
Strijd om geloof en centralisatie (§ 1)
In deze tijd waren er religieuze spanningen, niet alleen in de Nederlanden maar ook in
Frankrijk en het Duitse Rijk. De conflicten over geloofskwesties waren verweven met een
strijd over de centralisatie van het bestuur.
Frankrijk:
In de 18e en 17e eeuw verscheurd door godsdiensttwisten. Het calvinisme had vooral
aanhang in het zuiden en westen. De vorst in die gebieden had geen baat bij een introductie
van het nieuwe geloof, maar ook niet bij felle onderdrukking ervan.
Later, toen de Franse adel verdeeld was in een katholiek en een hugenoots (calvinistisch)
verbond, probeerden beide partijen de koning voor zich te winnen. Tegelijkertijd wilden ze
ook voorkomen dat de koning te veel macht kreeg.
🗓 Midden 16e eeuw – 1598 Uitbarsting tussen katholieke en protestantse edelen.
Duitse Rijk:
Macht was verdeeld over allerlei vorsten en geestelijken. Een aantal van hen had zich
bekeerd tot het nieuwe geloof conflict met Karel V (Katholieke keizer van het Duitse Rijk).
Godsdienstoorlogen.
Vorsten met eigen zelfstandigheid en regionale macht wilden dit behouden, zij streden
hierom tegen keizer Karel V omdat hij het Duitse Rijk op politiek gebied meer naar zijn hand
wilde zetten.
🗓 1555 Godsdienstvrede van Augsburg.
In de godsdienstvrede van Augsburg erkende de keizer dat elke vorst zijn eigen religie mocht
kiezen en dat zijn onderdanen hem in elke keuze zouden volgen. Ook aanvaardde hij een
beperking van zijn politieke macht.
Vanaf 1618 raakte het Duitse Rijk opnieuw in een oorlog, de Dertigjarige Oorlog:
1
