Les 3: Aandachtsdeficiëntie
hyperactiviteitsstoornis
ADHD
NORMALE ONTWIKKELING 6-12j
Rond deze leeftijd komen de meeste kinderen in de problemen
Heeft te maken met de ontwikkelingen die op die leeftijd tot ontwikkeling komen
COGNITIEF& LINGUISTISCH
Selectieve aandacht
o Aandacht bewust op iets richten en hierop te houden
Geheugen
o Bewust inzetten
o Dingen gaan memoriseren
Automatisatie
o Bv. lezen In het begin kost dit enorm veel energie maar na een tijd gaat dit
vanzelf
Seriëren (rangorde, sorteren)
Tijdsorganisatie
o Je beseft wat tijd is en je kan inschatten hoeveel tijd je voor iets nodig hebt
Reken- en leesvaardigheden
Stapsgewijze oplossingen
Cognitieve zelfregulatie
Vocabulaire ~ 10000woorden
Metaforen, dubbele betekenissen
Conversatieskills (voortbouwen op onderwerpen) (shading)
SOCIO-EMOTIONEEL
Zelfwaardegevoel (vergelijken)
o Bv. hoe komt het dat iemand anders dit wel kan en ik niet
Impulscontrole en uitstel van bekrachtiging
o Is dit wat ik wil doen wel een goed idee?
o Stilaan gaan kinderen in staat zijn om hun eigen goesting uit te stellen
Genderstereotypen (mindercross-gendervrienden) – romantische interesse
Meer complexe emoties(begrijpt multipele oorzaken, ambivalentie)
Emotieregulatie
o Probleemoplossen
o Emoties reguleren
Perspectiefname – empathie
o Zekere moraliteit maar vanuit de regels leren kennen en klakkeloos toepassen
o Vaak gekoppeld aan belonen
Regels/normen regelen moraliteit
Plagen–pesten–slachtoffers uitzoeken
o Groepsvorming waardoor bepaalde kinderen worden gepest
1
, Voorbeeld: uitstel van bekrachtiging
The marshmallow test
Het is heel moeilijk voor kleuters om niet onmiddellijke behoeftebevrediging na te
streven
I.2. AANDACHTSDEFICIËNTIE-/HYPERACTIVITEITSSTOORNIS
Controversiële diagnose
o Heeft het nu bestaansrecht als diagnose?
HISTORIEK
“Those who have a lack of attention, are generally characterized as unwary, careless,
flighty and bacchanal”
Melchior Adam Weikard 1775
o Is dus geen diagnose van de laatste 20 jaar
o Mensen gedroegen zich meer risicovol
Heinrich Hoffman, 1845
Die Geschichte vom Zappel-Philipp
o Kinderboek dat vol met gedichten staat over kinderen die anders zijn
o Verhaal van de 19de eeuw waar men herkent dat bepaalde kinderen meer
bewegelijk zijn en zo kleine problemen veroorzaken
SPAANSE GRIEP EPIDEMIE 1918-1920
o 2,5-5% van de wereldbevolking stierf
o Kinderen met hersenschade: overactief, rusteloos, ontremd, onaandachtig…
MBD
o Minimal Brain Damage
Kahn & Cohen, 1934
o Hyperactieve patiënten hebben een constitutioneel neurologisch deficit
Dus niet van die epidemie maar hebben dit al van de geboorte
Aangeboren hersenletsel
o BEWIJS: SOFT SIGNS
Bepaalde immature reflexen die te maken hebben met een minder
afgestemde motoriek
Hebben iets in de hersenontwikkeling dat abnormaal is
Nature nurture
CHILDERS, 1935
o Opvoedings- en sociale factoren verantwoordelijk voor hyperactiviteit
Oorzaak ligt bij de opvoeding bv. niet geleerd om stil te zitten
Pneumo-encephalografie:
o Aftappen hersenvocht, via het ruggenmerg, en vervangen door lucht, zodat
hersenen via Röntgenstralen zichtbaar worden en grote afwijkingen kunnen
opgespoord worden
o Nadeel: erge hoofdpijn nadien
Enkel gedaan wanneer het echt nodig was
o Remedie: Benzedrine
2
hyperactiviteitsstoornis
ADHD
NORMALE ONTWIKKELING 6-12j
Rond deze leeftijd komen de meeste kinderen in de problemen
Heeft te maken met de ontwikkelingen die op die leeftijd tot ontwikkeling komen
COGNITIEF& LINGUISTISCH
Selectieve aandacht
o Aandacht bewust op iets richten en hierop te houden
Geheugen
o Bewust inzetten
o Dingen gaan memoriseren
Automatisatie
o Bv. lezen In het begin kost dit enorm veel energie maar na een tijd gaat dit
vanzelf
Seriëren (rangorde, sorteren)
Tijdsorganisatie
o Je beseft wat tijd is en je kan inschatten hoeveel tijd je voor iets nodig hebt
Reken- en leesvaardigheden
Stapsgewijze oplossingen
Cognitieve zelfregulatie
Vocabulaire ~ 10000woorden
Metaforen, dubbele betekenissen
Conversatieskills (voortbouwen op onderwerpen) (shading)
SOCIO-EMOTIONEEL
Zelfwaardegevoel (vergelijken)
o Bv. hoe komt het dat iemand anders dit wel kan en ik niet
Impulscontrole en uitstel van bekrachtiging
o Is dit wat ik wil doen wel een goed idee?
o Stilaan gaan kinderen in staat zijn om hun eigen goesting uit te stellen
Genderstereotypen (mindercross-gendervrienden) – romantische interesse
Meer complexe emoties(begrijpt multipele oorzaken, ambivalentie)
Emotieregulatie
o Probleemoplossen
o Emoties reguleren
Perspectiefname – empathie
o Zekere moraliteit maar vanuit de regels leren kennen en klakkeloos toepassen
o Vaak gekoppeld aan belonen
Regels/normen regelen moraliteit
Plagen–pesten–slachtoffers uitzoeken
o Groepsvorming waardoor bepaalde kinderen worden gepest
1
, Voorbeeld: uitstel van bekrachtiging
The marshmallow test
Het is heel moeilijk voor kleuters om niet onmiddellijke behoeftebevrediging na te
streven
I.2. AANDACHTSDEFICIËNTIE-/HYPERACTIVITEITSSTOORNIS
Controversiële diagnose
o Heeft het nu bestaansrecht als diagnose?
HISTORIEK
“Those who have a lack of attention, are generally characterized as unwary, careless,
flighty and bacchanal”
Melchior Adam Weikard 1775
o Is dus geen diagnose van de laatste 20 jaar
o Mensen gedroegen zich meer risicovol
Heinrich Hoffman, 1845
Die Geschichte vom Zappel-Philipp
o Kinderboek dat vol met gedichten staat over kinderen die anders zijn
o Verhaal van de 19de eeuw waar men herkent dat bepaalde kinderen meer
bewegelijk zijn en zo kleine problemen veroorzaken
SPAANSE GRIEP EPIDEMIE 1918-1920
o 2,5-5% van de wereldbevolking stierf
o Kinderen met hersenschade: overactief, rusteloos, ontremd, onaandachtig…
MBD
o Minimal Brain Damage
Kahn & Cohen, 1934
o Hyperactieve patiënten hebben een constitutioneel neurologisch deficit
Dus niet van die epidemie maar hebben dit al van de geboorte
Aangeboren hersenletsel
o BEWIJS: SOFT SIGNS
Bepaalde immature reflexen die te maken hebben met een minder
afgestemde motoriek
Hebben iets in de hersenontwikkeling dat abnormaal is
Nature nurture
CHILDERS, 1935
o Opvoedings- en sociale factoren verantwoordelijk voor hyperactiviteit
Oorzaak ligt bij de opvoeding bv. niet geleerd om stil te zitten
Pneumo-encephalografie:
o Aftappen hersenvocht, via het ruggenmerg, en vervangen door lucht, zodat
hersenen via Röntgenstralen zichtbaar worden en grote afwijkingen kunnen
opgespoord worden
o Nadeel: erge hoofdpijn nadien
Enkel gedaan wanneer het echt nodig was
o Remedie: Benzedrine
2
