8.1 De industriële Revolutie
- De industriële Revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een
industriële samenleving.
Toen in Engeland na 1770 de industrie opkwam, veranderde de economie ingrijpend.
Spierkracht werd vervangen door machines waardoor producten niet langer aan huis konden
worden gemaakt, maar de productie verplaatst werd naar fabrieken.
De Vroegmoderne Tijd
Aan het eind van de 15e eeuw waren boeren nagenoeg autarkisch. In steden verwerkten
ambachtslieden grondstoffen uit de land- en mijnbouw tot nijverheidsproducten.
Ambachtsmannen met hetzelfde beroep verzamelde zich in gilden. Het gilde bepaalde alles
tot in de details. Wie niet tot een gilde werd toegelaten kon zijn ambacht niet uitoefenen.
Veel mensen vonden het gilde reglement daarom hinderlijk. Om aan de knellende regels van
de gilden te ontkomen, ontwikkelde zich op het platteland de huisnijverheid. Een
ondernemer leverde de thuiswerkers de grondstoffen of ruwe materialen. De thuiswerkers
waren ongeschoolde arbeiders en boeren.
Drie uitvindingen
John Kay deed in 1733 de eerste baanbrekende uitvinding in de Engelse textielindustrie: de
schietspoel. Het verbeteren van de manier van spinnen werd noodzakelijk. In 1761 schreef
de Society of Arts een prijsvraag uit voor het ontwikkelen van een spinmachine. De machine
van James Hargreaves was de beste, maar hij hield zijn ontwerp geheim. Deze machine zou
bekend worden onder de naam Spinning Jenny. De schietspoel en de Spinning Jenny
werden beide gebruikt in de huisnijverheid. De productie zou pas echt veranderen door de
uitvinding van Richard Arkwright. Zijn machine, het waterframe, werd aangedreven door een
waterrad.
De komst van de fabriek
Het waterframe kon niet meer thuis bediend worden, er was immers waterkracht voor nodig.
Hierdoor ging men in de katoennijverheid over naar productie in een fabriek. Deze eerste,
door waterkracht aangedreven spinnerijen heten mills. In een fabriek bepaalde de machine
wanneer er gewerkt moest worden. De fabrieksbel gaf het begin en het einde van het werk
aan.
Het stoomtijdperk breekt aan
Talloze ondernemers wilde geld investeren in nieuwe fabrieken. Het vinden van een
geschikte plek was echter moeilijk, omdat de beste plekken snel bezet waren. Ondernemers
wilden niet meer afhankelijk zijn van waterkracht en vonden een oplossing in de
stoommachine. James Watt verbeterde de al bestaande stoommachine tot een
stoommachine die voor talloze doeleinden kon worden gebruikt en ook de functie van het
waterrad kon overnemen. Nieuwe fabrieken kwamen midden in de stad.
, Een nieuwe samenleving
De overgang van het maken van producten met de hand naar een fabrieksmatige productie
noemen we de Industriële Revolutie. Rond het midden van 19e eeuw werkten de meeste
mensen niet meer in de landbouw, maar in de industrie. Ook groeide de bevolking snel en
vond urbanisatie plaats. Het derde kenmerk was een enorme uitbreiding van de
vervoersmogelijkheden. Door de nieuwe kennis die in de jaren 70 werd opgedaan hadden
innovaties in de industrie een wetenschappelijke basis. In de ‘tweede Industriële Revolutie’
werden aardolie en elektriciteit de nieuwe energiebronnen. Door de geleidelijke verhoging
van de levensstandaard konden grote aantallen mensen voor het eerst goederen kopen die
boven de basisbehoeften uitgingen.
- De industriële Revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een
industriële samenleving.
Toen in Engeland na 1770 de industrie opkwam, veranderde de economie ingrijpend.
Spierkracht werd vervangen door machines waardoor producten niet langer aan huis konden
worden gemaakt, maar de productie verplaatst werd naar fabrieken.
De Vroegmoderne Tijd
Aan het eind van de 15e eeuw waren boeren nagenoeg autarkisch. In steden verwerkten
ambachtslieden grondstoffen uit de land- en mijnbouw tot nijverheidsproducten.
Ambachtsmannen met hetzelfde beroep verzamelde zich in gilden. Het gilde bepaalde alles
tot in de details. Wie niet tot een gilde werd toegelaten kon zijn ambacht niet uitoefenen.
Veel mensen vonden het gilde reglement daarom hinderlijk. Om aan de knellende regels van
de gilden te ontkomen, ontwikkelde zich op het platteland de huisnijverheid. Een
ondernemer leverde de thuiswerkers de grondstoffen of ruwe materialen. De thuiswerkers
waren ongeschoolde arbeiders en boeren.
Drie uitvindingen
John Kay deed in 1733 de eerste baanbrekende uitvinding in de Engelse textielindustrie: de
schietspoel. Het verbeteren van de manier van spinnen werd noodzakelijk. In 1761 schreef
de Society of Arts een prijsvraag uit voor het ontwikkelen van een spinmachine. De machine
van James Hargreaves was de beste, maar hij hield zijn ontwerp geheim. Deze machine zou
bekend worden onder de naam Spinning Jenny. De schietspoel en de Spinning Jenny
werden beide gebruikt in de huisnijverheid. De productie zou pas echt veranderen door de
uitvinding van Richard Arkwright. Zijn machine, het waterframe, werd aangedreven door een
waterrad.
De komst van de fabriek
Het waterframe kon niet meer thuis bediend worden, er was immers waterkracht voor nodig.
Hierdoor ging men in de katoennijverheid over naar productie in een fabriek. Deze eerste,
door waterkracht aangedreven spinnerijen heten mills. In een fabriek bepaalde de machine
wanneer er gewerkt moest worden. De fabrieksbel gaf het begin en het einde van het werk
aan.
Het stoomtijdperk breekt aan
Talloze ondernemers wilde geld investeren in nieuwe fabrieken. Het vinden van een
geschikte plek was echter moeilijk, omdat de beste plekken snel bezet waren. Ondernemers
wilden niet meer afhankelijk zijn van waterkracht en vonden een oplossing in de
stoommachine. James Watt verbeterde de al bestaande stoommachine tot een
stoommachine die voor talloze doeleinden kon worden gebruikt en ook de functie van het
waterrad kon overnemen. Nieuwe fabrieken kwamen midden in de stad.
, Een nieuwe samenleving
De overgang van het maken van producten met de hand naar een fabrieksmatige productie
noemen we de Industriële Revolutie. Rond het midden van 19e eeuw werkten de meeste
mensen niet meer in de landbouw, maar in de industrie. Ook groeide de bevolking snel en
vond urbanisatie plaats. Het derde kenmerk was een enorme uitbreiding van de
vervoersmogelijkheden. Door de nieuwe kennis die in de jaren 70 werd opgedaan hadden
innovaties in de industrie een wetenschappelijke basis. In de ‘tweede Industriële Revolutie’
werden aardolie en elektriciteit de nieuwe energiebronnen. Door de geleidelijke verhoging
van de levensstandaard konden grote aantallen mensen voor het eerst goederen kopen die
boven de basisbehoeften uitgingen.
