Pedagogie
Inhoudsopgave
1
,Hoofdstuk 1: Begripsomschrijving...........................................................................................................4
1.1: Definitie opvoeden Opvoeden = een complex fenomeen: verschil tussen hoe mensen willen
opvoeden - denken op te voeden - daadwerkelijk opvoeden..................................................................5
1.2: Opvoeden als wetenschap................................................................................................................5
1.3: Opvoedingscontext...........................................................................................................................6
1.4: Opvoedingsmodellen........................................................................................................................8
Hoofdstuk 2: De praktijk van het opvoeden............................................................................................9
2.1: Opvoeden: een kwestie van vraag en aanbod..................................................................................9
2.2: De pedagogische vraag van het kind.................................................................................................9
2.3: Het pedagogisch aanbod................................................................................................................10
2.4: Het samenleven tussen ouders en kind..........................................................................................11
2.5: Wat is goed opvoeden ?.................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: Opvoedingsproblemen: wanneer opvoeden niet meer vanzelfsprekend is.....................12
3.1: Opvoeden in de hedendaagse maatschappij..................................................................................12
3.2: Begripsomschrijving........................................................................................................................13
3.3: Een continuüm van opvoedingsvragen tot P.O.S............................................................................13
3.4: Primair of secundair ? Een indeling naar oorsprong.......................................................................14
3.5:.........................................................................................................................................................15
3.5: Opvoedingssteun............................................................................................................................15
Hoofdstuk 4: De theorie van Nagy.........................................................................................................17
4.1: Inleiding..........................................................................................................................................17
4.2: De vier dimensies............................................................................................................................17
4.3: Loyaliteiten.....................................................................................................................................18
Hoofdstuk 5: Ouders met een kind met een beperking.........................................................................20
5.1: Personen met een beperking in de maatschappij: terminologie....................................................20
5.2: Een complex aanpassingsproces.....................................................................................................20
5.3: Ouders en hun kind met een beperking: ouderschap en ontwikkeling ‘onder druk’......................21
5.4: De relatie met de hulpverlener.......................................................................................................21
5.5: De positieve invloed........................................................................................................................22
Hoofdstuk 5: Scheiding..........................................................................................................................22
5.1: Inleiding..........................................................................................................................................22
5.3: Gevolgen van scheiding..................................................................................................................23
5.4: Hoe het kind ondersteunen ?.........................................................................................................25
2
,Hoofdstuk: Nieuw samengestelde gezinnen..........................................................................................27
1: Inleiding.............................................................................................................................................27
1.1: Begripsomschrijving........................................................................................................................27
1.2: Prevalentie......................................................................................................................................27
1.3: Typologieën....................................................................................................................................27
1.4: Specifieke kenmerken.....................................................................................................................27
1.5: De ‘stief’-ouder...............................................................................................................................28
2: Een specifieke gezinsdynamiek..........................................................................................................28
3: Andere afgrenzingsprocessen............................................................................................................28
3.1: Tussen plusouder en kind...............................................................................................................28
3.2: Tussen plusbroers-zussen...............................................................................................................28
4: Gevolgen voor kinderen.....................................................................................................................28
4.1: Loyaliteitsconflicten........................................................................................................................28
4.2: Risico- en beschermende factoren.................................................................................................29
5: Hoe ondersteunen ?..........................................................................................................................29
5.1: Psycho-educatie..............................................................................................................................29
Hoofdstuk: Adoptie................................................................................................................................30
1: Inleiding.............................................................................................................................................30
1.1: Soorten adoptie..............................................................................................................................30
1.2: Adoptieprocedure...........................................................................................................................30
1.3: Adoptiedriehoek.............................................................................................................................30
2: De betekenis van adoptie..................................................................................................................31
2.1: Voor het kind..................................................................................................................................31
2.2: Voor de adoptie-ouders..................................................................................................................31
2.3: Voor de afstandsouders..................................................................................................................32
3: De opvoeding van adoptiekinderen...................................................................................................32
3.1: Specifieke ontwikkelingstaken........................................................................................................32
4: Mogelijke gevolgen voor het kind......................................................................................................32
4.1: Loyaliteitsconflicten........................................................................................................................32
4.2: Hechtingsproblemen en -stoornissen.............................................................................................33
4.3: Problemen in de ontwikkeling........................................................................................................33
5: Ondersteuning...................................................................................................................................33
Hoofdstuk: Pleegzorg.............................................................................................................................34
3
, 1: Wat is pleegzorg ?..............................................................................................................................34
2: De weg naar pleegzorg......................................................................................................................35
3: Belangrijke thema’s...........................................................................................................................35
4: Vormen van pleegzorg.......................................................................................................................37
5: Werken als pleegzorgbegeleider........................................................................................................37
Hoofdstuk 6: Pedagogische vaardigheden.............................................................................................38
6.1: Een positief opvoedingsklimaat......................................................................................................38
6.1.1: Aanmoedigen...............................................................................................................................38
6.2: Grenzen stellen...............................................................................................................................39
6.2.1: Concrete aandachtspunten..........................................................................................................39
Hoofdstuk 1: Begripsomschrijving
Pedagogie: focus op hoe ontwikkelings-, opvoedings- en leerprocessen verlopen. Het menselijk gedrag in
de context van de opvoeding en omgeving.
4
Inhoudsopgave
1
,Hoofdstuk 1: Begripsomschrijving...........................................................................................................4
1.1: Definitie opvoeden Opvoeden = een complex fenomeen: verschil tussen hoe mensen willen
opvoeden - denken op te voeden - daadwerkelijk opvoeden..................................................................5
1.2: Opvoeden als wetenschap................................................................................................................5
1.3: Opvoedingscontext...........................................................................................................................6
1.4: Opvoedingsmodellen........................................................................................................................8
Hoofdstuk 2: De praktijk van het opvoeden............................................................................................9
2.1: Opvoeden: een kwestie van vraag en aanbod..................................................................................9
2.2: De pedagogische vraag van het kind.................................................................................................9
2.3: Het pedagogisch aanbod................................................................................................................10
2.4: Het samenleven tussen ouders en kind..........................................................................................11
2.5: Wat is goed opvoeden ?.................................................................................................................12
Hoofdstuk 3: Opvoedingsproblemen: wanneer opvoeden niet meer vanzelfsprekend is.....................12
3.1: Opvoeden in de hedendaagse maatschappij..................................................................................12
3.2: Begripsomschrijving........................................................................................................................13
3.3: Een continuüm van opvoedingsvragen tot P.O.S............................................................................13
3.4: Primair of secundair ? Een indeling naar oorsprong.......................................................................14
3.5:.........................................................................................................................................................15
3.5: Opvoedingssteun............................................................................................................................15
Hoofdstuk 4: De theorie van Nagy.........................................................................................................17
4.1: Inleiding..........................................................................................................................................17
4.2: De vier dimensies............................................................................................................................17
4.3: Loyaliteiten.....................................................................................................................................18
Hoofdstuk 5: Ouders met een kind met een beperking.........................................................................20
5.1: Personen met een beperking in de maatschappij: terminologie....................................................20
5.2: Een complex aanpassingsproces.....................................................................................................20
5.3: Ouders en hun kind met een beperking: ouderschap en ontwikkeling ‘onder druk’......................21
5.4: De relatie met de hulpverlener.......................................................................................................21
5.5: De positieve invloed........................................................................................................................22
Hoofdstuk 5: Scheiding..........................................................................................................................22
5.1: Inleiding..........................................................................................................................................22
5.3: Gevolgen van scheiding..................................................................................................................23
5.4: Hoe het kind ondersteunen ?.........................................................................................................25
2
,Hoofdstuk: Nieuw samengestelde gezinnen..........................................................................................27
1: Inleiding.............................................................................................................................................27
1.1: Begripsomschrijving........................................................................................................................27
1.2: Prevalentie......................................................................................................................................27
1.3: Typologieën....................................................................................................................................27
1.4: Specifieke kenmerken.....................................................................................................................27
1.5: De ‘stief’-ouder...............................................................................................................................28
2: Een specifieke gezinsdynamiek..........................................................................................................28
3: Andere afgrenzingsprocessen............................................................................................................28
3.1: Tussen plusouder en kind...............................................................................................................28
3.2: Tussen plusbroers-zussen...............................................................................................................28
4: Gevolgen voor kinderen.....................................................................................................................28
4.1: Loyaliteitsconflicten........................................................................................................................28
4.2: Risico- en beschermende factoren.................................................................................................29
5: Hoe ondersteunen ?..........................................................................................................................29
5.1: Psycho-educatie..............................................................................................................................29
Hoofdstuk: Adoptie................................................................................................................................30
1: Inleiding.............................................................................................................................................30
1.1: Soorten adoptie..............................................................................................................................30
1.2: Adoptieprocedure...........................................................................................................................30
1.3: Adoptiedriehoek.............................................................................................................................30
2: De betekenis van adoptie..................................................................................................................31
2.1: Voor het kind..................................................................................................................................31
2.2: Voor de adoptie-ouders..................................................................................................................31
2.3: Voor de afstandsouders..................................................................................................................32
3: De opvoeding van adoptiekinderen...................................................................................................32
3.1: Specifieke ontwikkelingstaken........................................................................................................32
4: Mogelijke gevolgen voor het kind......................................................................................................32
4.1: Loyaliteitsconflicten........................................................................................................................32
4.2: Hechtingsproblemen en -stoornissen.............................................................................................33
4.3: Problemen in de ontwikkeling........................................................................................................33
5: Ondersteuning...................................................................................................................................33
Hoofdstuk: Pleegzorg.............................................................................................................................34
3
, 1: Wat is pleegzorg ?..............................................................................................................................34
2: De weg naar pleegzorg......................................................................................................................35
3: Belangrijke thema’s...........................................................................................................................35
4: Vormen van pleegzorg.......................................................................................................................37
5: Werken als pleegzorgbegeleider........................................................................................................37
Hoofdstuk 6: Pedagogische vaardigheden.............................................................................................38
6.1: Een positief opvoedingsklimaat......................................................................................................38
6.1.1: Aanmoedigen...............................................................................................................................38
6.2: Grenzen stellen...............................................................................................................................39
6.2.1: Concrete aandachtspunten..........................................................................................................39
Hoofdstuk 1: Begripsomschrijving
Pedagogie: focus op hoe ontwikkelings-, opvoedings- en leerprocessen verlopen. Het menselijk gedrag in
de context van de opvoeding en omgeving.
4
