Ontwikkelingspsychologie:
specialisatie
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 3: Het begin van het leven......................................................................................................4
3.1: Erfelijkheid........................................................................................................................................4
3.2: De interactie tussen erfelijkheid en omgeving..................................................................................5
3.3: Prenatale groei en verandering........................................................................................................6
Hoofdstuk 4: Geboorte en complicaties bij de geboorte.........................................................................9
4.1: Geboorte...........................................................................................................................................9
4.1.1: Geboorte: van foetus tot neonaat.................................................................................................9
4.2: Complicaties bij geboorte...............................................................................................................10
4.2.1: Premature baby’s: te vroeg, te klein............................................................................................10
4.2.2: Postmature baby’s: te laat, te groot............................................................................................11
Hoofdstuk 5: Babytijd: motorische ontwikkeling...................................................................................11
5.1: Groei en ontwikkeling.....................................................................................................................11
5.2: De fysieke ontwikkeling..................................................................................................................12
5.2.1: Reflexen: onze aangeboren fysieke vaardigheden.......................................................................12
5.2.2: Motorische ontwikkeling bij baby’s: fysieke mijlpalen.................................................................12
Hoofdstuk 8: Peuter- en kleutertijd: fysieke ontwikkeling.....................................................................14
8.1: Fysieke groei...................................................................................................................................14
8.1.1: Het groeiend lichaam...................................................................................................................14
8.1.2: De groeiende hersenen................................................................................................................14
8.1.4: De ontwikkeling van de zintuigen................................................................................................14
8.2: Motorische ontwikkeling................................................................................................................14
8.2.3: Zindelijk worden: wanneer en hoe ?............................................................................................14
Hoofdstuk 11: Schooltijd: fysieke ontwikkeling.....................................................................................15
11.1: Het groeiende lichaam..................................................................................................................15
11.1.1: De fysieke ontwikkeling.............................................................................................................15
11.2.1: Motorische vaardigheden: voortdurende verbetering..............................................................15
Hoofdstuk 14: Adolescentie: fysieke ontwikkeling................................................................................15
14.1: Fysieke rijping...............................................................................................................................15
14.1.1: Groei in de adolescentie: het snelle tempo van de fysieke rijping.............................................15
14.1.2: Puberteit: begin van seksuele rijping.........................................................................................15
14.1.3: Beeld van het eigen lichaam: reacties op fysieke veranderingen in de adolescentie.................15
14.1.4: Timing van de pubertijd: gevolgen van vroege en late rijping...................................................16
2
,Hoofdstuk 8: De creatieve ontwikkeling................................................................................................17
8.1: Fantasie..........................................................................................................................................17
8.1.1: Kenmerken van fantasie bij 2- tot 4-jarigen.................................................................................17
8.1.2 Motieven om te fantaseren..........................................................................................................17
8.1.3 Fantasievriendjes..........................................................................................................................17
8.1.4 Sprookjes......................................................................................................................................18
8.1.5 Verzinsels van anderen.................................................................................................................18
8.1.6 Onderscheid fantasie – werkelijkheid...........................................................................................18
8.2: Kinderspel.......................................................................................................................................19
8.2.1: Kenmerken van spel.....................................................................................................................19
8.2.2: Functies van het spel voor de ontwikkeling van het kind............................................................19
8.2.3: Spelontwikkeling..........................................................................................................................19
8.2.4: De sociale aspecten van spelen...................................................................................................21
8.2.5 :Welk speelgoed?..........................................................................................................................21
8.3: Kindertekeningen............................................................................................................................21
8.3.1: Verschillende stadia in tekenen...................................................................................................21
Hoofdstuk: De taalontwikkeling.............................................................................................................24
1: Terminologie......................................................................................................................................24
1.1: Taalaspecten en taaldomeinen.......................................................................................................24
1.2: Fasen in de taalontwikkeling...........................................................................................................24
2: Het ontstaan van taal.........................................................................................................................27
2.1: Joint attention.................................................................................................................................27
Hoofdstuk: Grens normale ontwikkeling – pathologie..........................................................................29
1: Terminologie......................................................................................................................................29
1.2: Hoe de grens bepalen tussen normaal en pathologisch ?...............................................................29
2: Capita selecta.....................................................................................................................................30
2.1: Agressie..........................................................................................................................................30
2.2: Driftbuien........................................................................................................................................32
2.3: Slaapproblemen..............................................................................................................................33
Hoofdstuk: Grens tussen normale ontwikkeling – pathologie...............................................................35
1: gebruik van psychoactieve middelen en verslaving...........................................................................35
1.1: Risicofactoren voor alcoholverslaving bij jongeren.........................................................................35
2: Lichaamsontevredenheid: Body Dismorphic Disorder.......................................................................36
3
, 3: Ouderdomsvergeetachtigheid en dementie......................................................................................37
3.1: Normale cognitieve achteruitgang..................................................................................................37
3.2: Verklaringen voor veranderingen in het geheugen tijdens de ouderdom......................................38
3.3: Dementie........................................................................................................................................39
Hoofdstuk 3: Het begin van het leven
3.1: Erfelijkheid
GENEN EN CHROMOSOMEN/ DE CODE VAN HET LEVEN
4
specialisatie
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 3: Het begin van het leven......................................................................................................4
3.1: Erfelijkheid........................................................................................................................................4
3.2: De interactie tussen erfelijkheid en omgeving..................................................................................5
3.3: Prenatale groei en verandering........................................................................................................6
Hoofdstuk 4: Geboorte en complicaties bij de geboorte.........................................................................9
4.1: Geboorte...........................................................................................................................................9
4.1.1: Geboorte: van foetus tot neonaat.................................................................................................9
4.2: Complicaties bij geboorte...............................................................................................................10
4.2.1: Premature baby’s: te vroeg, te klein............................................................................................10
4.2.2: Postmature baby’s: te laat, te groot............................................................................................11
Hoofdstuk 5: Babytijd: motorische ontwikkeling...................................................................................11
5.1: Groei en ontwikkeling.....................................................................................................................11
5.2: De fysieke ontwikkeling..................................................................................................................12
5.2.1: Reflexen: onze aangeboren fysieke vaardigheden.......................................................................12
5.2.2: Motorische ontwikkeling bij baby’s: fysieke mijlpalen.................................................................12
Hoofdstuk 8: Peuter- en kleutertijd: fysieke ontwikkeling.....................................................................14
8.1: Fysieke groei...................................................................................................................................14
8.1.1: Het groeiend lichaam...................................................................................................................14
8.1.2: De groeiende hersenen................................................................................................................14
8.1.4: De ontwikkeling van de zintuigen................................................................................................14
8.2: Motorische ontwikkeling................................................................................................................14
8.2.3: Zindelijk worden: wanneer en hoe ?............................................................................................14
Hoofdstuk 11: Schooltijd: fysieke ontwikkeling.....................................................................................15
11.1: Het groeiende lichaam..................................................................................................................15
11.1.1: De fysieke ontwikkeling.............................................................................................................15
11.2.1: Motorische vaardigheden: voortdurende verbetering..............................................................15
Hoofdstuk 14: Adolescentie: fysieke ontwikkeling................................................................................15
14.1: Fysieke rijping...............................................................................................................................15
14.1.1: Groei in de adolescentie: het snelle tempo van de fysieke rijping.............................................15
14.1.2: Puberteit: begin van seksuele rijping.........................................................................................15
14.1.3: Beeld van het eigen lichaam: reacties op fysieke veranderingen in de adolescentie.................15
14.1.4: Timing van de pubertijd: gevolgen van vroege en late rijping...................................................16
2
,Hoofdstuk 8: De creatieve ontwikkeling................................................................................................17
8.1: Fantasie..........................................................................................................................................17
8.1.1: Kenmerken van fantasie bij 2- tot 4-jarigen.................................................................................17
8.1.2 Motieven om te fantaseren..........................................................................................................17
8.1.3 Fantasievriendjes..........................................................................................................................17
8.1.4 Sprookjes......................................................................................................................................18
8.1.5 Verzinsels van anderen.................................................................................................................18
8.1.6 Onderscheid fantasie – werkelijkheid...........................................................................................18
8.2: Kinderspel.......................................................................................................................................19
8.2.1: Kenmerken van spel.....................................................................................................................19
8.2.2: Functies van het spel voor de ontwikkeling van het kind............................................................19
8.2.3: Spelontwikkeling..........................................................................................................................19
8.2.4: De sociale aspecten van spelen...................................................................................................21
8.2.5 :Welk speelgoed?..........................................................................................................................21
8.3: Kindertekeningen............................................................................................................................21
8.3.1: Verschillende stadia in tekenen...................................................................................................21
Hoofdstuk: De taalontwikkeling.............................................................................................................24
1: Terminologie......................................................................................................................................24
1.1: Taalaspecten en taaldomeinen.......................................................................................................24
1.2: Fasen in de taalontwikkeling...........................................................................................................24
2: Het ontstaan van taal.........................................................................................................................27
2.1: Joint attention.................................................................................................................................27
Hoofdstuk: Grens normale ontwikkeling – pathologie..........................................................................29
1: Terminologie......................................................................................................................................29
1.2: Hoe de grens bepalen tussen normaal en pathologisch ?...............................................................29
2: Capita selecta.....................................................................................................................................30
2.1: Agressie..........................................................................................................................................30
2.2: Driftbuien........................................................................................................................................32
2.3: Slaapproblemen..............................................................................................................................33
Hoofdstuk: Grens tussen normale ontwikkeling – pathologie...............................................................35
1: gebruik van psychoactieve middelen en verslaving...........................................................................35
1.1: Risicofactoren voor alcoholverslaving bij jongeren.........................................................................35
2: Lichaamsontevredenheid: Body Dismorphic Disorder.......................................................................36
3
, 3: Ouderdomsvergeetachtigheid en dementie......................................................................................37
3.1: Normale cognitieve achteruitgang..................................................................................................37
3.2: Verklaringen voor veranderingen in het geheugen tijdens de ouderdom......................................38
3.3: Dementie........................................................................................................................................39
Hoofdstuk 3: Het begin van het leven
3.1: Erfelijkheid
GENEN EN CHROMOSOMEN/ DE CODE VAN HET LEVEN
4
