Psychopathologie
1. abnormaliteit
Sigmund, Walker en Rosenhan beschrijven 7 factoren die abnormaal gedrag bepalen
abnormaal gedrag als:
- gedrag waaronder mensen lijden
- disfunctioneel gedrag
- irrationeel en onbegrijpelijk gedrag
- onvoorspelbaar en oncontroleerbaar gedrag
- opvallend en onconventioneel gedrag
- ongemakkelijk aanvoelend gedrag
- normoverschrijdend gedrag
opgelet!!!
- geen enkele criteria is op zichzelf een voldoende en noodzakelijke voorwaarde voor
abnormaliteit
- ze zijn zelden allemaal aanwezig
- allemaal aanwezig -> niet gelijk aan psychische stoornis
naarmate
- meerdere criteria aanwezig zijn
- bepaalde criteria frequenter of extremer voorkomen
- meerdere mensen dezelfde mening hebben over de criteria
bestaat er meer evidentie/bewijs voor de abnormaliteit van het gedrag
gedrag waaronder mensen lijden
= wanneer iemand lang en sterk lijdt als gevolg van problematische emoties en van daaruit
besluit dat het zo niet meer verder kan
- betrokkene staat centraal
- bepaald zelf wat die niet en wel kan
abnormaal:
- klemtoon sterk op individuele en persoonlijke waardering door betrokkene zelf
- niet elk leed is abnormaal
- niet elke psychische stoornis gaat gepaard met persoonlijk lijden
disfunctioneel gedrag
- ieder mens heeft in zijn leven verschillende rollen te vervullen
- hun welbevinde hangt in belangrijke mate af van of die persoon al dan niet goed zijn
rol kan vervullen
abnormaal:
- als iemand faalt in zijn rol
- belangrijke criteria:
- mate waarin iemand in het dagelijkse leven kan functioneren
- (problematisch alcoholgebruik) mate waarin iemand zijn rol als partner, ouder
… kan vervullen
- disfunctioneel gedrag kan:
- het eigen functioneren ondermijnen
, - anderen hun functioneren ondermijnen
- dat gaat niet altijd gepaard met een psychische stoornis
irrationeel en onbegrijpelijk gedrag
- ieder mens gedraagt zich rationeel (volgens een bepaalde logica)
abnormaal:
- wanneer iemand zich
- irrationeel of onlogisch
- onbegrijpelijk of bizar
gedraagt, beschouwen we dit als abnormaal
- als mensen zich gaan uithongeren of overeten in een bepaalde mate dat hun leven in
gevaar komt dan is dit abnormaal
- vb. mensen met een eetstoornis weten dat ze kunnen sterven maar gaan
toch niet eten
onvoorspelbaar en oncontroleerbaar gedrag
- mensen hebben nood aan voorspelbaarheid en controleerbaarheid
- piramide van maslow -> nood aan veiligheid
- als anderen zich onvoorspelbaar en oncontroleerbaar gedragen voelen we ons
bedreigd
abnormaal:
- wanneer men zich onvoorspelbaar gedraagt
- wanneer men zichzelf niet onder controle heeft
- wanneer men de oorzaak of aanleiding van iemands gedrag niet kunnen achterhalen
-> mensen die impulsief handelen, zonder na te denken over de gevolgen
opvallend en onconventioneel gedrag
ieder mens gedraagt zich
- zoals ik me gedraag
- zoals de meeste mensen zich gedragen
abnormaal:
- als iemand zijn gedrag afwijkt van de norm/hoe meesten zich gedragen of ik me
gedraag
- als iemand zijn gedrag opvalt
,-> dan beschouwen we dit sneller als abnormaal
ongemakkelijk aanvoelend gedrag
- ieder mens gedraagt zich volgens bepaalde verwachtingen, impliciet opgelegde
regels
abnormaal:
wanneer iemand zich
- niet aan de regels houdt
- niet sociaal wenselijk gedraagt
beschouwen we dit als abnormaal
normoverschrijdend gedrag
- elke maatschappij heeft standaardnormen waar mensen naar streven
- normaal is sociaal aanvaardbaar gedrag
- normaal is hoe mensen zich zouden moeten gedragen
abnormaal:
- wat te zeer afwijkt van culturele normen en idealen, beschouwen we als abnormaal
! abnormaal gedrag -> cultureel, maatschappelijk en sociaal bepaald !
- het plaatst meteen de psychopathologie in zijn maatschappelijke context
- moeite met zaken die in een cultuur aanvaardbaar zijn maar niet in onze cultuur
- normen zijn tijds- en plaatsgebonden
- sommige mensen wijken bewust af van de norm maar dit maakt hun niet abnormaal
Foucault
- normaal zijn betekent dat we zo goed mogelijk beantwoorden op de
maatschappelijke normen en idealen
- instellingen zijn voor discipline en controleerbaarheid
Verhaeghe
- instellingen is voor het opsluiten van mensen en niet behandelen
- verplichte opnames stijgen sterk
conclusie = psychotherapie en psychiatrie helpen mensen om zich aan te passen aan de
heersende normen
2. Diagnostiek en classificatie
Wat is classificatie
- ordening brengen in maatschappij
- ordenen van kenmerken
= het ordenen van menselijk gedrag, ervaringen, belevingen en eigenschappen om zaken
beter te begrijpen en aan wetenschap te kunnen doen om tot een betere behandeling te
komen
- gericht: je vindt sneller dingen terug
- communicatief: makkelijker om over te praten
- linken leggen -> beter begrip van werkelijkheid
- mogelijkheid om aan onderzoek te doen
-> zo betere behandeling
, van zot naar ziek
madness -> psychiatrische problematieken zien als, niet veel aan te doen, vooral angst voor
…
-> verschillende pogingen om dit beter te begrijpen en classificeren
- hippocrates (vader moderne geneeskunde)
- 4 humores die in evenwicht moeten zijn
- slijm -> traagheid
- geel gal -> snel driftig
- bloed -> heel actief
- zwart gal -> melancholisch
- terug in evenwicht door dieet en voorgestelde behandeling
- disbalans dan is er iets mis
evolutie:
- madness concept naar mental illness -> door ontdekkingen
- postmortem afwijkingen
- verlamming door bloedklonter
- ziektekiemen
- syfilis -> symptomen psychische stoornis
van opsluiting naar behandeling
- mensen opgesloten, weg van maatschappij
- eerste uitzondering:
- Pinel in Salphètrière ziekenhuis
- vrouwen met psychische problematiek
- beter begrijpen
- regelmatige gesprekken
- observatie en contact
- ontwikkeling eerste classificatie
- dr. Guislain -> vlaamse tegenhanger
van inventariseren naar classificeren
- kraepelin
- classificatie op basis van patronen in symptomen
- symptomen komen vaker voor -> gaat uit van biologische ziekte-entiteit
(syndroom)
- biologische en genetische factoren
- begin 20ste eeuw
- ontstaan ambulante praktijk (ook naar minder ernstige zaken kijken)
- ontwikkeling psycho-analyse
- morele behandeling
- 1952 -> DSM-I = diagnostical and statistical manual of mental disorders
1. abnormaliteit
Sigmund, Walker en Rosenhan beschrijven 7 factoren die abnormaal gedrag bepalen
abnormaal gedrag als:
- gedrag waaronder mensen lijden
- disfunctioneel gedrag
- irrationeel en onbegrijpelijk gedrag
- onvoorspelbaar en oncontroleerbaar gedrag
- opvallend en onconventioneel gedrag
- ongemakkelijk aanvoelend gedrag
- normoverschrijdend gedrag
opgelet!!!
- geen enkele criteria is op zichzelf een voldoende en noodzakelijke voorwaarde voor
abnormaliteit
- ze zijn zelden allemaal aanwezig
- allemaal aanwezig -> niet gelijk aan psychische stoornis
naarmate
- meerdere criteria aanwezig zijn
- bepaalde criteria frequenter of extremer voorkomen
- meerdere mensen dezelfde mening hebben over de criteria
bestaat er meer evidentie/bewijs voor de abnormaliteit van het gedrag
gedrag waaronder mensen lijden
= wanneer iemand lang en sterk lijdt als gevolg van problematische emoties en van daaruit
besluit dat het zo niet meer verder kan
- betrokkene staat centraal
- bepaald zelf wat die niet en wel kan
abnormaal:
- klemtoon sterk op individuele en persoonlijke waardering door betrokkene zelf
- niet elk leed is abnormaal
- niet elke psychische stoornis gaat gepaard met persoonlijk lijden
disfunctioneel gedrag
- ieder mens heeft in zijn leven verschillende rollen te vervullen
- hun welbevinde hangt in belangrijke mate af van of die persoon al dan niet goed zijn
rol kan vervullen
abnormaal:
- als iemand faalt in zijn rol
- belangrijke criteria:
- mate waarin iemand in het dagelijkse leven kan functioneren
- (problematisch alcoholgebruik) mate waarin iemand zijn rol als partner, ouder
… kan vervullen
- disfunctioneel gedrag kan:
- het eigen functioneren ondermijnen
, - anderen hun functioneren ondermijnen
- dat gaat niet altijd gepaard met een psychische stoornis
irrationeel en onbegrijpelijk gedrag
- ieder mens gedraagt zich rationeel (volgens een bepaalde logica)
abnormaal:
- wanneer iemand zich
- irrationeel of onlogisch
- onbegrijpelijk of bizar
gedraagt, beschouwen we dit als abnormaal
- als mensen zich gaan uithongeren of overeten in een bepaalde mate dat hun leven in
gevaar komt dan is dit abnormaal
- vb. mensen met een eetstoornis weten dat ze kunnen sterven maar gaan
toch niet eten
onvoorspelbaar en oncontroleerbaar gedrag
- mensen hebben nood aan voorspelbaarheid en controleerbaarheid
- piramide van maslow -> nood aan veiligheid
- als anderen zich onvoorspelbaar en oncontroleerbaar gedragen voelen we ons
bedreigd
abnormaal:
- wanneer men zich onvoorspelbaar gedraagt
- wanneer men zichzelf niet onder controle heeft
- wanneer men de oorzaak of aanleiding van iemands gedrag niet kunnen achterhalen
-> mensen die impulsief handelen, zonder na te denken over de gevolgen
opvallend en onconventioneel gedrag
ieder mens gedraagt zich
- zoals ik me gedraag
- zoals de meeste mensen zich gedragen
abnormaal:
- als iemand zijn gedrag afwijkt van de norm/hoe meesten zich gedragen of ik me
gedraag
- als iemand zijn gedrag opvalt
,-> dan beschouwen we dit sneller als abnormaal
ongemakkelijk aanvoelend gedrag
- ieder mens gedraagt zich volgens bepaalde verwachtingen, impliciet opgelegde
regels
abnormaal:
wanneer iemand zich
- niet aan de regels houdt
- niet sociaal wenselijk gedraagt
beschouwen we dit als abnormaal
normoverschrijdend gedrag
- elke maatschappij heeft standaardnormen waar mensen naar streven
- normaal is sociaal aanvaardbaar gedrag
- normaal is hoe mensen zich zouden moeten gedragen
abnormaal:
- wat te zeer afwijkt van culturele normen en idealen, beschouwen we als abnormaal
! abnormaal gedrag -> cultureel, maatschappelijk en sociaal bepaald !
- het plaatst meteen de psychopathologie in zijn maatschappelijke context
- moeite met zaken die in een cultuur aanvaardbaar zijn maar niet in onze cultuur
- normen zijn tijds- en plaatsgebonden
- sommige mensen wijken bewust af van de norm maar dit maakt hun niet abnormaal
Foucault
- normaal zijn betekent dat we zo goed mogelijk beantwoorden op de
maatschappelijke normen en idealen
- instellingen zijn voor discipline en controleerbaarheid
Verhaeghe
- instellingen is voor het opsluiten van mensen en niet behandelen
- verplichte opnames stijgen sterk
conclusie = psychotherapie en psychiatrie helpen mensen om zich aan te passen aan de
heersende normen
2. Diagnostiek en classificatie
Wat is classificatie
- ordening brengen in maatschappij
- ordenen van kenmerken
= het ordenen van menselijk gedrag, ervaringen, belevingen en eigenschappen om zaken
beter te begrijpen en aan wetenschap te kunnen doen om tot een betere behandeling te
komen
- gericht: je vindt sneller dingen terug
- communicatief: makkelijker om over te praten
- linken leggen -> beter begrip van werkelijkheid
- mogelijkheid om aan onderzoek te doen
-> zo betere behandeling
, van zot naar ziek
madness -> psychiatrische problematieken zien als, niet veel aan te doen, vooral angst voor
…
-> verschillende pogingen om dit beter te begrijpen en classificeren
- hippocrates (vader moderne geneeskunde)
- 4 humores die in evenwicht moeten zijn
- slijm -> traagheid
- geel gal -> snel driftig
- bloed -> heel actief
- zwart gal -> melancholisch
- terug in evenwicht door dieet en voorgestelde behandeling
- disbalans dan is er iets mis
evolutie:
- madness concept naar mental illness -> door ontdekkingen
- postmortem afwijkingen
- verlamming door bloedklonter
- ziektekiemen
- syfilis -> symptomen psychische stoornis
van opsluiting naar behandeling
- mensen opgesloten, weg van maatschappij
- eerste uitzondering:
- Pinel in Salphètrière ziekenhuis
- vrouwen met psychische problematiek
- beter begrijpen
- regelmatige gesprekken
- observatie en contact
- ontwikkeling eerste classificatie
- dr. Guislain -> vlaamse tegenhanger
van inventariseren naar classificeren
- kraepelin
- classificatie op basis van patronen in symptomen
- symptomen komen vaker voor -> gaat uit van biologische ziekte-entiteit
(syndroom)
- biologische en genetische factoren
- begin 20ste eeuw
- ontstaan ambulante praktijk (ook naar minder ernstige zaken kijken)
- ontwikkeling psycho-analyse
- morele behandeling
- 1952 -> DSM-I = diagnostical and statistical manual of mental disorders
