Bank en geld samenvatting

Bank en geld


Hoofdstuk 1: Het Belgische financiewezen

1. Financiële sector in brede zin
1.1 Kredietinstellingen
Kredietinstellingen (KI) = belangrijkste categorie van de financiële sector
Hoofdwerkzaamheden:
 In ontvangst nemen van gelddeposito’s & andere terugbetaalbare gelden
 Verstrekken van leningen & financiering van handelstransacties
Andere toegelaten activiteiten: o.a. leasing, betalingsverrichtingen, uitgifte & beheer van
betaalmiddelen, advies aan ondernemingen, vermogensbeheer en beleggingsadvies…
Functies van KI:
 Financiële intermediatie(belangrijkste): de bank gebruikt je spaargeld als lening
voor andere mensen
 Beheer betalingsverkeer: Alles wat te maken hebben met betalingen= betalingsverkeer, zij zorgen
ervoor dat we geldt uit de muur kunnen halen
 Aanbieden van financiële diensten: je kan alles in 1 plek regelen en niet 10 ergens naar toe gaan.
Om in België actief te zijn  vergunning + registratie lijst KI bij de Nationale Bank van België (NBB)
Heterogene groep= Ze trekken niet op een, heel verschillend, heel divers
KI met vergunning in België een onderscheidt tussen :
 Krediet instelling naar Belgisch recht
 Bijkantoren in België van KI die ressorteren onder een staat die geeen lid is van de Europese
Economische Ruimte
Indeling o.b.v. geografische actieradius waarin ze actief zijn :
 Grote banken: uitgebreid net filialen & agentschappen; goed bereikbaar voor het
publiek. Vestegingen in het buitenland -> heel groot. Ze zijn niet gespecialiseerd,
doelgroep is iedereen! Bv BNP, big four
 Regionale en/of gespecialiseerde banken: oefenen een grote invloed uit lokaal en
hebben bekendheid verworven door hun specialisatie. Zijn vooral particulieren en
kleine ondernemers. Bv Europabank, Degroof Petercam
 Kleine banken: gering aantal vestigingen en beperkt (gespecialiseerd)
cliënteel. Ze mikken vooral op whole sale, op rijke belgen en ondernemingen.
Zitten niet op de hoek van de straat -> Sint-Martens Latem bij de “dure kanten”.
Bv Beobank, Tridos Bank
Indeling o.b.v. distributiekanalen:
 Traditionele banken: omnichannelstrategie; meerdere distributiekanalen waaruit
de klant kan kiezen.
 Internet/Onlinebanken: geen kantorennet; internet of bankapp is
exclusief distributiekanaal. Verkopen hun producten digitaal. Weinig
personeel.

, Bank en geld


Belgian big four:
• Top banken op basis van balans totaal
• 2020-> Bnp Paribas Fortis Bank
EKI:
• Beligsche zakenbank
• Effenctenbanken (EKI)
• Slechts 2 instellingen in Beligë
2.Betalingsinstellingen en instellingen voor elektronisch geld (EGI)
 Als gevolg van P(ayment) S(ervices) D(irective) I
 = bieden enkel betalingsdiensten aan maar mits vooraf gaande toestemming
Activiteiten:
 Betalingsdiensten maar mits vooraf gaande toestemming
 Verrichten van nevendiensten van betalingsdiensten
 Exploiteren van betalingssystemen


Mogen geen gelddeposito’s of andere terugbetaalbare gelden ontvangen of elektronisch geld uitgeven.
Mogen enkel betaalrekeningen aanhouden die uitsluitend voor betalingstransacties gebruikt worden.
Verlenen van kredieten is mogelijk onder bepaalde voorwaarden:
Betalingsdiensten (omvatten) =
 Geldtransferten zonder betaalrekening
 Betalingstransacties via overschrijving
 Uitgifte van en/of de aanvaarding van betalingstrumenten


Naast het aanbieden van betalingsdiensten zijn volgende zaken eveneens toegelaten:
 Uitgifte van elektronisch geld
 Distributie/terugbetaling van elektronisch geld


Instellingen die betalingsdiensten mogen aanbieden:
 Kredietinstellingen (KI)
 De Post NV
 NBB
 ECB
 Belgische federale, regionale en lokale overheden
 Overheden van de gemeenschappen in België


EGI: Europese Groepering voor Interregionale Samenwerking.
 = betalingsinstelling
 Volgende dingen zijn toegelaten:

, Bank en geld


o uitgeven van elektronisch geld
o distributie/ terugbetaling van elektronisch geld
 Geen krediet -> geen geld kunt lenen. Ze geven alleen elektronisch geld uit, maar geen leningen.


2. Monetaire overheid
= Bepalen monetair beleid of voeren uit beslissingen van centrale banken om een invloed uit te oefenen op
de prijs van geld, de kosten om te lenen en de opbrengst van het spaargeld.
De Staat komt op verschillende vlakken tussen op de financiële markten:
 Als ontlener (denk aan de Belgische staatsschuld)
 Als belastingontvanger (denk aan o.a. roerende voorheffing, btw)
 Als controleur of toezichthouder
Monetaire overheid omvat:
 instanties die het monetair beleid bepalen en uitvoeren
Bekende instanties:
 ESCB ( (Europees Stelsel van Centrale Banken) bestaat uit ECB ( Europese Centrale
Bank), + centrale banken EU
 Nationale Bank van België (NBB)


Eurosysteem= ECB+ centrale banken van de EU-lidstaten die € hebben ingevoerd
Taken Eurosysteem:
 Toezicht op de banken
 Valutamarktoperaties
 Valutareserves
 Bankbiljetten


3.2 Nationale bank van belgie (NBB)
De NBB, met hoofdzetel in Brussel, is sinds 1850 de centrale bank van België en maakt
deel uit van het ESCB en het Eurosysteem. Huidig gouverneur is Pierre Wunsch.


Welke taken voert de NBB uit?
 Uitvoeren Europees monetair beleid ECB: de NBB is sinds 01.01.1999 rechtstreeks
betrokken bij de bepaling en de uitvoering van het monetair beleid van het ESCB
en het Eurosysteem
 Beheer van de goud- en deviezenreserves.
 Uitgifte van Europese biljetten en munten
 Studie-en informatiecentrum /studies en statestieken: de NBB verzamelt,
analyseert en verspreidt economische en financiële informatie over domeinen
zoals: buitenlandse handel, nationale rekeningen, financiële rekeningen. De NBB
beheert ook de balanscentrale, de CKO, CKP en CAP.
 Financieel toezicht (samen met ECB)
 Internationale opdrachten: rol in internationale samenwerking door haar verantwoordelijkheden

, Bank en geld


als centrale bank.
 Kassier van de staat
 Diensten voor de hele financiële sector (oa UCV)


 Kunnen Belgische frankbiljetten nog omgewisseld worden bij de NBB?
- Je kan je oude Belgische bankbiljetten gratis omwisselen aan de loketten van de
Nationale Bank maar er is wel een lijst van niet inwisselbare biljetten (20 en 50 BEF
die door de Thesaurie werden uitgegeven).
 Kunnen muntstukken in Belgische frank nog omgewisseld worden bij de NBB?
- Ze kunnen niet meer worden omgewisseld
 Hoe heet de tweede serie bankbiljetten die de NBB in omloop heeft
gebracht? Welke bankbiljetten zijn hierbij het recentst?
- De tweede serie bankbiljetten heet de Europa-serie, omdat in twee echtheidskenmerken een
portret van Europa is verwerkt. De €100- en
€200-biljetten zijn sinds 28 mei 2019 in omloop
 Worden €500-biljetten nog geproduceerd?
- De Raad heeft besloten de productie van het €500-biljet permanent te
beëindigen en het biljet niet in de Europa-serie op te nemen. Maar ze blijven
wel nog een wettig betalingsmiddel
 Wat kan je te weten komen over de digitale euro?
- De digitale euro zou een elektronische vorm van contant geld zijn voor onze gedigitaliseerde
wereld. Consumenten zouden hiermee de mogelijkheid krijgen om gebruik te maken van
centralebankgeld in digitale vorm, als aanvulling op bankbiljetten en munten.


4. Controlerende instellingen
2.1 Gemeenschappelijk toezichtmechanisme
Door de financiële crisis in 2011 werd duidelijk dat zowel op nationaal als op Europees
niveau het financieel toezicht herzien en versterkt moest worden
GTM: Gemeenschappelijk toezichtmechanisme
 Stelsel voor banktoezicht in Europa. Bestaat uit:
 ECB
 Nationale toezichtautoriteiten van de deelnemende landen
 SSM is een van de 2 pijlers van de bankunie van de EU
 Theorie: ECB: toezicht op alle banken eurozone
 Praktijd: ECB => significante en probleembanken
 NBB=> andere
 EBA => overkoepelt nationale toezichthouders + stresstests


De ECB heeft bevoegdheid om:
 Toezichcontroles te houden en inspecties en onderzoeken uit te voeren
 Bankvergunningen te verlenen of in te trekken