RECHTSMETHODIEK
Rechtsbronnen
Aanvullend recht of suppletief
recht
Dwingend recht
Openbare orde
Gezag van gewijsde Eigenschap van rechterlijke eindbeslissing, waardoor
er een vermoeden is van juistheid is waardoor je
dezelfde vordering niet opnieuw kunt instellen.
‘ik ben het niet eens, hoger beroep (gewone
rechtsmiddelen als je u uitspraak ongedaan wilt zijn)
we beginnen de procedure opnieuw’.
Kracht van gewijsde Toestand waardoor rechterlijke beslissing
onweerlegbaar wordt omdat de gewone
rechtsmiddelen niet meer mogelijk zijn, deze zijn
uitgeput. (termijnen van beroep/verzet zijn
verstreken), geen gewone rechtsmiddelen meer
instellen maar wel: buitengewone rechtsmiddelen zoals
cassatie. Cassatieberoep maar mogelijk tegen
beslissingen die in kracht van gewijzigde zijn gegaan,
niet Europees hof rechten van de mens als er nog
andere mogelijkheden mogelijk zijn .
Formele bron van recht
Geschreven bron van recht
Gepubliceerde bron van recht
Bindende bron van recht
Wet in enge zin
Wet in formele zin
Verdrag
Internationaal recht
Supranationaal recht
Vaste rechtspraak
Rechtspraak
Rechtsleer
Gewoonterecht
Algemeen rechtsbeginsel
1) Rechtstakken
Privaatrecht
Publiekrecht
Personenrecht
Familierecht
Goederenrecht
Familiaal
1
,vermogensrecht/relatievermogensrecht
Verbintenissenrecht
Contractenrecht
IPR/internationaal privaatrecht
Grondwettelijk of constitutioneel recht
Administratief of bestuursrecht
Strafrecht
Materieel strafrecht
Formeel strafrecht of strafprocesrecht
Fiscaal recht
Sociaal recht
Arbeidsrecht
Socialezekerheidsrecht
Ondernemings- en economisch recht -
Vennootschapsrecht
Burgerlijk procesrecht of gerechtelijk
privaatrecht
2) Wetgeving
Datum van afkondiging
Datum van publicatie
Datum van inwerkingtreding
Consolidatie
Codificatie
Coördinatie
Materieel
toepassingsgebied/ratione
materiae
Personeel
toepassingsgebied/ratione
personae
Temporeel
toepassingsgebied/ratione
temporis
3) Rechtspraak
Rechtspraak
Vonnis
Arrest
Beschikking
Motivering (in een
vonnis/arrest)
Dictum/beschikkend gedeelte
Eiser
Verweerder
2
, Appellant
Geïntimeerde
dossier van de rechtspleging
Ontvankelijkheid
Gegrondheid Middel is correct, dus arrest wordt vernietigd
Rechtsplegingsvergoeding (RPV)
4) Rechtsleer
Rechtsleer
Noten (bij rechtspraak)
Rechtsleer de lege lata
Rechtsleer de lege referenda
Monografieën
1 Rechtsbronnen
Verschil leek en rechtspracticus/jurist?
1. Kennis vh recht
2. Waar je de informatie moet vinden in een juridische tekst bv. advies schrijven
Wat is rechtsmethodiek? Technieken voor het:
1. correct,
2. efficiënt en dus snel vinden van bronnen van het recht en
3. het correct analyseren en gebruiken van deze bronnen.
• Basiskennis en vaardigheden
• Essentieel in elk juridisch beroep: in klassieke sectoren, in privésector, overheid, etc.
Oorsprong recht: grondwet, gewoonterecht, de wetgeving, rechtsleer, rechtspraak,
algemene rechtsbeginselen, contract
- Online (jura, juridat)
- Schriftelijk (RBIB Ugent) van
- Wetgeving, rechtspraak en rechtsleer
1) Algemene inleidende begrippen
• Definitie rechtsbron
= oorsprong/ plaats van het ontstaan van het recht (niet de vindplaats! www.jura.be)
• Objectief vs. subjectief recht
• Subjectief recht: aanspraak van een persoon op een ander persoon/ zaak
o bv. verkoop laptop subjectief recht koper= leveren, subjectief recht
verkoper = betaling dus er is een leverings- en betalingsverbintenis in
dit koopcontract, en krachtens die rechtsbron/ overeenkomst heeft de
koper een subjectief recht op de levering, en de verkoper op de betaling.
o Bij de gewone hoven en RB kan je terecht voor de schending van een
subjectief recht
o Subjectieve rechten vloeien voort uit objectieve rechten. hoven en RB
3
, • Objectief recht: geheel van rechtsregels die door de overheid afdwingbaar zijn
Nut rechtsregels? ter ordening van maatschappelijk verkeer.
o bv. koopovereenkomst – vroeger art. 1608 oud BW, uit de rechtsregels
(objectief recht) vloeien subjectieve rechten voort
o Bij de administratieve rechtscolleges/ objectief contentieux kan je terecht
voor de schending van het objectief recht
Bv. Je gaat verbouwen, dan heb je een bouwvergunning nodig. Indien je dit
niet krijgt, naar welke RB ga je?
Je hebt geen subjectie recht daarop, maar dat behoort tot het objectieve
contentieux. Je zal moeten gaan naar de administratieve rechtbanken, en je
zal kijken heeft men wettig een beslissing genomen/ wettelijke procedure
gevolgd?
Bv. Subjectief recht op diploma? Nee, behoort tot objectief recht contentieux.
Je kan wel naar een administratieve rechtbank gaan en zeggen “ik betwist de
wettigheid van de procedure, Artevelde heeft niet wettig haar beslissingen
genomen om mijn diploma te weigeren”
Geldt zo met milieuvergunningen, omgevingsvergunningen, met elke
overheidsbeslissing waarin de overheid vanuit de hoogste positie handelt.
• Relevantie
• Geschreven bron ≠ gepubliceerde bron (officieel bekendgemaakt)
• Geschreven bron: bronnen die te vinden zijn in een op zichzelf bestaand
instrument zoals officiële publicatie (officieel publicatieblad)
• wetgeving = wordt gepubliceerd in het Belgisch staatsblad (doordat ze
wordt neergeschreven)
• rechtspraak wordt ook neergeschreven: in een vonnis (RB) of een
arrest (hoven)
• vonnissen en arresten ook neergeschreven, niet gepubliceerd in BS
• Gepubliceerde bron: Bron van recht die maar van kracht wordt als die officieel
wordt bekendgemaakt.
• Bv. wetgeving: niet enkel een geschreven, maar ook een
gepubliceerde bron = de officiële bekendmaking ervan gebeurd in het
Belgisch staatsblad
• Niet elke geschreven bron = een gepubliceerde bron schriftelijke
overeenkomst (neergeschreven omwille vd bewijslast)
• Bindende bron (belangrijker!) ≠ gezaghebbende bron
• Bindend bron: rechtsbron die gehoorzaamd moet worden als de
toepassingsvoorwaarden voldaan zijn (bv. wetgeving)
• Gezaghebbende bron: rechtsbron die geldt als richtlijn voor het begrijpen van
bindende bronnen van recht (bv. rechtspraak gezaghebbend t.o.v. iedereen,
niet bindend dient om wetgeving beter te begrijpen)
4
Rechtsbronnen
Aanvullend recht of suppletief
recht
Dwingend recht
Openbare orde
Gezag van gewijsde Eigenschap van rechterlijke eindbeslissing, waardoor
er een vermoeden is van juistheid is waardoor je
dezelfde vordering niet opnieuw kunt instellen.
‘ik ben het niet eens, hoger beroep (gewone
rechtsmiddelen als je u uitspraak ongedaan wilt zijn)
we beginnen de procedure opnieuw’.
Kracht van gewijsde Toestand waardoor rechterlijke beslissing
onweerlegbaar wordt omdat de gewone
rechtsmiddelen niet meer mogelijk zijn, deze zijn
uitgeput. (termijnen van beroep/verzet zijn
verstreken), geen gewone rechtsmiddelen meer
instellen maar wel: buitengewone rechtsmiddelen zoals
cassatie. Cassatieberoep maar mogelijk tegen
beslissingen die in kracht van gewijzigde zijn gegaan,
niet Europees hof rechten van de mens als er nog
andere mogelijkheden mogelijk zijn .
Formele bron van recht
Geschreven bron van recht
Gepubliceerde bron van recht
Bindende bron van recht
Wet in enge zin
Wet in formele zin
Verdrag
Internationaal recht
Supranationaal recht
Vaste rechtspraak
Rechtspraak
Rechtsleer
Gewoonterecht
Algemeen rechtsbeginsel
1) Rechtstakken
Privaatrecht
Publiekrecht
Personenrecht
Familierecht
Goederenrecht
Familiaal
1
,vermogensrecht/relatievermogensrecht
Verbintenissenrecht
Contractenrecht
IPR/internationaal privaatrecht
Grondwettelijk of constitutioneel recht
Administratief of bestuursrecht
Strafrecht
Materieel strafrecht
Formeel strafrecht of strafprocesrecht
Fiscaal recht
Sociaal recht
Arbeidsrecht
Socialezekerheidsrecht
Ondernemings- en economisch recht -
Vennootschapsrecht
Burgerlijk procesrecht of gerechtelijk
privaatrecht
2) Wetgeving
Datum van afkondiging
Datum van publicatie
Datum van inwerkingtreding
Consolidatie
Codificatie
Coördinatie
Materieel
toepassingsgebied/ratione
materiae
Personeel
toepassingsgebied/ratione
personae
Temporeel
toepassingsgebied/ratione
temporis
3) Rechtspraak
Rechtspraak
Vonnis
Arrest
Beschikking
Motivering (in een
vonnis/arrest)
Dictum/beschikkend gedeelte
Eiser
Verweerder
2
, Appellant
Geïntimeerde
dossier van de rechtspleging
Ontvankelijkheid
Gegrondheid Middel is correct, dus arrest wordt vernietigd
Rechtsplegingsvergoeding (RPV)
4) Rechtsleer
Rechtsleer
Noten (bij rechtspraak)
Rechtsleer de lege lata
Rechtsleer de lege referenda
Monografieën
1 Rechtsbronnen
Verschil leek en rechtspracticus/jurist?
1. Kennis vh recht
2. Waar je de informatie moet vinden in een juridische tekst bv. advies schrijven
Wat is rechtsmethodiek? Technieken voor het:
1. correct,
2. efficiënt en dus snel vinden van bronnen van het recht en
3. het correct analyseren en gebruiken van deze bronnen.
• Basiskennis en vaardigheden
• Essentieel in elk juridisch beroep: in klassieke sectoren, in privésector, overheid, etc.
Oorsprong recht: grondwet, gewoonterecht, de wetgeving, rechtsleer, rechtspraak,
algemene rechtsbeginselen, contract
- Online (jura, juridat)
- Schriftelijk (RBIB Ugent) van
- Wetgeving, rechtspraak en rechtsleer
1) Algemene inleidende begrippen
• Definitie rechtsbron
= oorsprong/ plaats van het ontstaan van het recht (niet de vindplaats! www.jura.be)
• Objectief vs. subjectief recht
• Subjectief recht: aanspraak van een persoon op een ander persoon/ zaak
o bv. verkoop laptop subjectief recht koper= leveren, subjectief recht
verkoper = betaling dus er is een leverings- en betalingsverbintenis in
dit koopcontract, en krachtens die rechtsbron/ overeenkomst heeft de
koper een subjectief recht op de levering, en de verkoper op de betaling.
o Bij de gewone hoven en RB kan je terecht voor de schending van een
subjectief recht
o Subjectieve rechten vloeien voort uit objectieve rechten. hoven en RB
3
, • Objectief recht: geheel van rechtsregels die door de overheid afdwingbaar zijn
Nut rechtsregels? ter ordening van maatschappelijk verkeer.
o bv. koopovereenkomst – vroeger art. 1608 oud BW, uit de rechtsregels
(objectief recht) vloeien subjectieve rechten voort
o Bij de administratieve rechtscolleges/ objectief contentieux kan je terecht
voor de schending van het objectief recht
Bv. Je gaat verbouwen, dan heb je een bouwvergunning nodig. Indien je dit
niet krijgt, naar welke RB ga je?
Je hebt geen subjectie recht daarop, maar dat behoort tot het objectieve
contentieux. Je zal moeten gaan naar de administratieve rechtbanken, en je
zal kijken heeft men wettig een beslissing genomen/ wettelijke procedure
gevolgd?
Bv. Subjectief recht op diploma? Nee, behoort tot objectief recht contentieux.
Je kan wel naar een administratieve rechtbank gaan en zeggen “ik betwist de
wettigheid van de procedure, Artevelde heeft niet wettig haar beslissingen
genomen om mijn diploma te weigeren”
Geldt zo met milieuvergunningen, omgevingsvergunningen, met elke
overheidsbeslissing waarin de overheid vanuit de hoogste positie handelt.
• Relevantie
• Geschreven bron ≠ gepubliceerde bron (officieel bekendgemaakt)
• Geschreven bron: bronnen die te vinden zijn in een op zichzelf bestaand
instrument zoals officiële publicatie (officieel publicatieblad)
• wetgeving = wordt gepubliceerd in het Belgisch staatsblad (doordat ze
wordt neergeschreven)
• rechtspraak wordt ook neergeschreven: in een vonnis (RB) of een
arrest (hoven)
• vonnissen en arresten ook neergeschreven, niet gepubliceerd in BS
• Gepubliceerde bron: Bron van recht die maar van kracht wordt als die officieel
wordt bekendgemaakt.
• Bv. wetgeving: niet enkel een geschreven, maar ook een
gepubliceerde bron = de officiële bekendmaking ervan gebeurd in het
Belgisch staatsblad
• Niet elke geschreven bron = een gepubliceerde bron schriftelijke
overeenkomst (neergeschreven omwille vd bewijslast)
• Bindende bron (belangrijker!) ≠ gezaghebbende bron
• Bindend bron: rechtsbron die gehoorzaamd moet worden als de
toepassingsvoorwaarden voldaan zijn (bv. wetgeving)
• Gezaghebbende bron: rechtsbron die geldt als richtlijn voor het begrijpen van
bindende bronnen van recht (bv. rechtspraak gezaghebbend t.o.v. iedereen,
niet bindend dient om wetgeving beter te begrijpen)
4
