Uitgebreide college (1 t/m 14) aantekeningen Vrienden En Vrije Tijd

Aantekeningen colleges vrienden en vrije tijd

College 1 Toelichting opbouw module en inleiding

Het model van Bronfenbrenner  ook hier zie je peers terugkomen
- In welke systemen zitten de peers? Overal in het systeem
Microsysteem + mesosysteem (school, thuis, omgeving) + exosysteem (media, verwachtingen van
maatschappij) + macro (normen en waarden)

Er is een continuüm tussen normale en abnormale ontwikkeling:
- Er is een vage grens tussen normale en abnormale ontwikkeling
- Aan normale en abnormale ontwikkeling liggen dezelfde processen ten grondslag
 Normaalverdeling (gemiddelde = normaal en gezond)  pathologie bij beide extremen
- Kind ouder wordt  door meerdere systemen beïnvloed (sociale beïnvloeding)

Hoofdstuk 1. Peer relations, past, present and promise
- Gebaseerd op 120 jaar onderzoek
- Over relaties tussen kinderen en adolescenten
- En de gevolgen die dat heeft voor de psychosociale ontwikkeling

Twee belangrijke domeinen die zich bezighouden met peers:
1. Ontwikkelingspsychologie  normale ontwikkeling  individuele verschillen  begrijpen van
ontwikkeling = het doel (ook in context)
2. Klinische psychologie  abnormale ontwikkeling (extreme tak)  psychopathologie  begrijpen
van het ontstaan van pathologie (hoe komt het dat iemand zich in die extreme vorm ontwikkelt) 
belemmering functioneren

Vergelijking relaties gezin en leeftijdsgenoten
- gezin  bestaande, vaste relaties, verticale relaties (hiërarchie)
- leeftijdsgenoten  gekozen relaties, horizontale relaties (makkelijker tegen andere ingaan)

Kenmerken  hoe zien interacties tussen leeftijdsgenoten eruit?
Effecten  Wat gaat er vooraf aan die interacties en wat volgt?
Proces  Waarom gebeurt dat? Welke mechanismes zijn verantwoordelijk voor deze effecten?

Kenmerken
- Oriëntatiekenmerken  naar anderen (cohesie), tegen anderen (conflict, agressie), weg van
anderen (terugtrekken, vermijden)
- Structuurkenmerken  positieve connecties binnen een groep (acceptatie), negatieve connecties
binnen een groep (afwijzing), structuur binnen een groep (status)
- Sociale complexiteit  individu (doelen, kenmerken, geschiedenis, biologie), interacties (wat
gebeurt er tussen leeftijdsgenoten), relaties (specifieke dyades, beste vriend, intieme relaties), groep
(netwerken van relaties, cultuur, maatschappij)

De rol van cultuur
- Macro  individualistisch (westers, autonomie, identiteit), collectivistisch (groep belangrijk,
cohesie belangrijk, familiegevoel)
- Micro  school, leeftijdsgenoten, buurt, sport
Effecten
- Oorzaak – gevolg  enkelvoudige causale relaties
- Levensloop perspectief  voortdurende wisselwerking tussen oorzaak en gevolg (ingewikkelder om
in kaart te brengen)

, Relatief weinig aandacht voor leeftijdseffecten, waarom?
- onderzoek naar leeftijdseffecten vraagt om normatief kader  wat is een normale
ontwikkelingsverloop voor interacties
- er zijn nogal wat individuele verschillen in normale ontwikkelingstrajecten

Proces
- Gedrag georiënteerde theorieën  aard van interacties (straf en beloning, wederzijdse
afhankelijkheid, verandering in strikte gelijkwaardigheid naar wederkerige tevredenheid) + elkaar
beïnvloeden (identificatie, imitatie, de ander vormen)
- Constructivistische theorieën  Interacties met elkaar als botsing van ideeën (horizontale
interacties, geen hiërarchie in ideeën, co-constructie van de werkelijkheid
- Ethologische theorieën  Adaptieve voordelen en risico’s bij interacties (veiligheid, controle over
bronnen, dominantie, samenwerking, bescherming)

Verandering van grote abstracte theorieën (Piaget, Vygotsky) naar eclectische (beste uitkiezen)
benaderingen
Waarom?
- Abstracte theorieën soms moeilijker vertaalbaar naar concrete hypothesen
- verandering van labonderzoek naar real-life experimenten
- er zijn veel verschillende processen werkzaam tijdens peer interacties en er is geen overkoepelende
theorie die alles omvat.

Wensen voor de toekomst
- De complexiteit van onze analyses vergroten  wederzijdse invloeden tussen individuele,
dyadische en groepskenmerken
- Meer onderzoek naar psychofysiologische en neurologische processen  wisselwerking tussen
gedrag en biologie
- meer onderzoek naar relaties tussen systemen  invloed gezin en peer
- meer onderzoek naar contextuele variatie  cultuur

Samenvatting
- We kijken naar interacties tussen leeftijdsgenoten op basis van 120 jaar onderzoek
- ontwikkelingspsychologie + klinische psychologie
- Interacties vanuit 3 perspectieven  kenmerken, effecten, proces

College 2 Sociometrische perspectieven, populariteit bekeken vanuit ethologie

Basiscollege Sociometrische perspectieven

Sociometrische status:
- individueel perspectief  stabiel kenmerk van een individu
- Sociaal perspectief  reactie van groep en individu
- Beiden  combinatie van individuele kenmerken en groepsprocessen

Ontwikkelingsperspectief:
- Beginfase  op basis van gedrag krijgt iemand een bepaalde status
- latere fase  status heb je verworven  reputatie  gedrag

Theoretische overwegingen:
- Morene (1934)  acceptatie en afwijzing