Economie
Pandemie - Corona
Door corona is de economie in de contact intensieve sectoren stilgevallen.
Er is veel onzekerheid in de economie -> daardoor veel minder gaan investeren -> aankopen
uitstellen -> als iedereen zo denkt valt de economie stil
Belangrijke vraag: wat gebeurt er in het jaar volgend op de krimping? Gaat deze opnieuw
groeien of verder dalen?
Wat we doen om het herstel van de economie te gaan versterken is veel belangrijker dan
met hoeveel ze nu gekrompen is -> herstelbeleid (relancebeleid) is zeer belangrijk
Belangrijk dat werkloosheidsuitkeringen en vergoedingen betaald worden door overheid
want anders gingen veel werknemers ontslagen moeten worden -> tijdens corona: tijdelijke
werkloosheid
Belangrijk dat er een goede dynamiek wordt gecreëerd, maar niet enkel afhankelijk van
België -> in heel Europa goed relancebeleid -> duizenden miljarden investeren in Europese
economie
Crisis proberen om te bouwen in een opportuniteit
Wanneer economie stijgt -> iedereen blij, vooral overheid -> meer economische activiteit =
meer fiscale ontvangsten
Staatsschuld = hoeveel schuld heeft de staat aan de banken,..
Bbp = totale omvang van de economie = bruto binnenlands product
We hebben een overheid met weinig financiële marge -> daardoor niet kunnen investeren in
allerlei zaken
Een goede economie is altijd in staat om te kunnen reageren op bedreigingen, kunnen
inspelen op noodsituaties -> het rendeert altijd om u goed voor te bereiden
Onze economie is grotendeels afhankelijk van de economie van onze buurlanden
Inleiding
Cursus
Rijkdom wordt gemeten a.d.h.v. het bbp
1
, Reactievermogen als maatschappij is niet ideaal
Na 1800: toenemende divergentie (= afwijking) in de evolutie van de rijkdom
Eerste industrielanden + bevolking ervoer er jaarlijks een toename van de
welvaart -> industrialisatie was lang een grafisch geconcentreerd fenomeen
Ook tussen rijke landen onderling zijn er inkomensverschillen
4 landen hebben een ogenschijnlijk vergelijkbaar economisch systeem met toch
veel kleine en subtiele verschillen
Fundamenten kapitalisme:
- Privaat eigendom
- Private bedrijven met beperkte aansprakelijkheid
- Vrij ondernemerschap
In de vrijemarkteconomie is de overheid altijd een belangrijke economische speler
Conclusie: meer dan één economisch systeem om welvaart te maken
Levensverwachting neemt toe als de economische welvaart toeneemt -> recht evenredig
verband
Redenen?
1. Opkomst van een levensstijl met aandacht voor hygiëne
2. Uitbouw moderne systemen van gezondheidszorg
Ons welzijn neemt toe naarmate we rijker worden
Houdt rekening met kindersterfte, geletterdheid, uitstoot schadelijke stoffen,…
Als gevolg van onze rijkdom steeg ook de Co2-concentratie die verantwoordelijk is voor de
opwarming van de aarde
Verklaring?
Productie van economische welvaart is zeer energie-intensief en we gebruiken vooral
fossiele brandstoffen
Gevolg: toekomstige generatief zullen ernstige klimaatproblemen ondervinden
Maar: door corona zal de co2-uitstoot met 5% dalen, piek bereikt?
Economische rijkdom is CO2- intensief
Doel: hard werken aan duurzamere economie
Grote uitdagingen in de toekomst zijn vooral maatschappelijke problemen
Les
Grote economische spelers:
o België
o Verenigde Staten
o Mexico
o China
o Laatste jaren ook Japan
Inkomensstijging was stagnerend (=vlak) gedurende 800 jaar (1000-1800)
2
,Wat gebeurde er na 1800?
Industriële revolutie (geen voldoende verklaring voor enorme sprong)
China was lang meest voorlopende land (kolossaal leger, goede technologie,…)
Veel economische spionage gedurende lange periode
Japan: mooi voorbeeld van grote inhaalbeweging
Welvaart neemt toe als gevolg van technologische vooruitgang.
Maar waarom slechts in enkele landen?
Antwoord gebaseerd op boek ‘the narrow coridon’ van Daron Acemoglu & James A.
Robinson
De deur staat open om welvaart te creëren, maar je moet op het juiste moment door
die deur zien te komen
Rond 1800: geen onderscheid tussen lage- en hogeloonlanden
Verschil tussen landen
In sommige landen heel normaal dat de burgers opkwamen voor hun eigen rechten, in
andere landen levensgevaarlijk
Landen waar mensen hun eigen rechten mochten bepalen/verdedigen deden het goed in de
welvaart.
Na lange stagnatie plots stijging van welvaart, ma niet overal -> in Zuid-Europa en Azië niet
Hoe kan je in maatschappij een dynamiek creëren die innovatie veroorzaakt? In de landen
waar al die technologieën van industriële revolutie (Groot-Brittannië , Nederland, België,…)
zijn beginnen evolueren, is kenmerkend: een systeem waarin de bevolking zich vrij goed kan
organiseren om met klachten terecht te kunnen bij overheden -> mondige bevolking die
tegen overheid zegt ‘help ons’ = power of society -> zeggingskracht, inspraak
Was volstrekt ondenkbaar in bv. China (monopolie van de staat, verboden om
activiteiten te doen die staat niet kon controleren)
Technologisch was China leider maar lieten dit niet verspreiden in de maatschappij,
macht lag bij de keizer
Als je veel power of society hebt, weet de overheid wat ze moeten doen om aan de
wensen van de bevolking te voldoen
Goeie staat = staat met slagkracht (die kan reageren op bedreigingen en dergelijke)
Bevolking wou activiteiten organiseren en technologie ontwikkelen -> overheid vond dit
goed en zorgde voor de verdere verspreiding
3
, Britse bedrijven kregen monopolie van China om spoorlijnen aan te leggen -> volgende
keizer vond dit niet oké, spoorlijnen terug afgebroken
Shackled Leviathan: Wanneer overheid getekend, gaan zij aan onze wensen voldoen en zo
gaat de maatschappij en de economie erop vooruit
Despotic Leviathan: keizer beslist en geeft gunsten aan nauwe verwanten, bevolking moet
werken en voor de rest hun plan trekken
Absent Leviathan: er is geen overheid, geen gebruik van nieuwe technologieën
Economische vooruitgang niet enkel gevolg van nieuwe technologieën, je moet ze ook
kunnen gebruiken
Moet je zeer rijk zijn om lang te leven? (p. 10)
Landen met hoogste levensverwachting hebben de hoogste inkomens
In rijke landen leven mensen veel langer
Factoren die dit verklaren: medisch systeem (gezondheidszorg), harder werken,
ondervoeding, natuurfenomenen, proper water!!! (in rijke landen overal betrouwbaar
water, in arme landen niet het geval – vervuild water met virussen)
Economische welvaart heeft belangrijke implicaties t.o.v. de levensverwachting
Levensverwachting jaren met levenskwaliteit (gezonde levensjaren)
(In België gemiddeld 64 jaar met levenskwaliteit
In Zweden gemiddeld 74 jaar met levenskwaliteit)
Je moet niet rijk zijn om oud te kunnen worden, je wordt wel best geboren in een rijk land
Blue zones = zones in de wereld waar mensen in de wereld opvallend oud en vitaal worden
(rijden rond met de fiets en dergelijke)
Vb. Loma Linda
Brengt rijkdom welzijn/ geluk/ tevredenheid? (P. 10 – luik B)
Hogere niveaus van welzijn voor rijkere landen
Evolutie CO2-concentratie: wij gebruiken vooral fossiele brandstoffen, nucleaire energie,
biomassagebruik (bv. In arme landen hout gebruiken om warmte te verkrijgen)
(PPM = partikels co2 per miljoen)
Wanneer stijging blijft doorgaan -> probleem van opwarming van de aarde
Maar: door corona opeens keldering van co2-uitstoot
In 2019 was er een piek van de uitstoot, vanaf 2020 dalen
De hernieuwbare technologieën worden goedkoper (groener leven)
4
Pandemie - Corona
Door corona is de economie in de contact intensieve sectoren stilgevallen.
Er is veel onzekerheid in de economie -> daardoor veel minder gaan investeren -> aankopen
uitstellen -> als iedereen zo denkt valt de economie stil
Belangrijke vraag: wat gebeurt er in het jaar volgend op de krimping? Gaat deze opnieuw
groeien of verder dalen?
Wat we doen om het herstel van de economie te gaan versterken is veel belangrijker dan
met hoeveel ze nu gekrompen is -> herstelbeleid (relancebeleid) is zeer belangrijk
Belangrijk dat werkloosheidsuitkeringen en vergoedingen betaald worden door overheid
want anders gingen veel werknemers ontslagen moeten worden -> tijdens corona: tijdelijke
werkloosheid
Belangrijk dat er een goede dynamiek wordt gecreëerd, maar niet enkel afhankelijk van
België -> in heel Europa goed relancebeleid -> duizenden miljarden investeren in Europese
economie
Crisis proberen om te bouwen in een opportuniteit
Wanneer economie stijgt -> iedereen blij, vooral overheid -> meer economische activiteit =
meer fiscale ontvangsten
Staatsschuld = hoeveel schuld heeft de staat aan de banken,..
Bbp = totale omvang van de economie = bruto binnenlands product
We hebben een overheid met weinig financiële marge -> daardoor niet kunnen investeren in
allerlei zaken
Een goede economie is altijd in staat om te kunnen reageren op bedreigingen, kunnen
inspelen op noodsituaties -> het rendeert altijd om u goed voor te bereiden
Onze economie is grotendeels afhankelijk van de economie van onze buurlanden
Inleiding
Cursus
Rijkdom wordt gemeten a.d.h.v. het bbp
1
, Reactievermogen als maatschappij is niet ideaal
Na 1800: toenemende divergentie (= afwijking) in de evolutie van de rijkdom
Eerste industrielanden + bevolking ervoer er jaarlijks een toename van de
welvaart -> industrialisatie was lang een grafisch geconcentreerd fenomeen
Ook tussen rijke landen onderling zijn er inkomensverschillen
4 landen hebben een ogenschijnlijk vergelijkbaar economisch systeem met toch
veel kleine en subtiele verschillen
Fundamenten kapitalisme:
- Privaat eigendom
- Private bedrijven met beperkte aansprakelijkheid
- Vrij ondernemerschap
In de vrijemarkteconomie is de overheid altijd een belangrijke economische speler
Conclusie: meer dan één economisch systeem om welvaart te maken
Levensverwachting neemt toe als de economische welvaart toeneemt -> recht evenredig
verband
Redenen?
1. Opkomst van een levensstijl met aandacht voor hygiëne
2. Uitbouw moderne systemen van gezondheidszorg
Ons welzijn neemt toe naarmate we rijker worden
Houdt rekening met kindersterfte, geletterdheid, uitstoot schadelijke stoffen,…
Als gevolg van onze rijkdom steeg ook de Co2-concentratie die verantwoordelijk is voor de
opwarming van de aarde
Verklaring?
Productie van economische welvaart is zeer energie-intensief en we gebruiken vooral
fossiele brandstoffen
Gevolg: toekomstige generatief zullen ernstige klimaatproblemen ondervinden
Maar: door corona zal de co2-uitstoot met 5% dalen, piek bereikt?
Economische rijkdom is CO2- intensief
Doel: hard werken aan duurzamere economie
Grote uitdagingen in de toekomst zijn vooral maatschappelijke problemen
Les
Grote economische spelers:
o België
o Verenigde Staten
o Mexico
o China
o Laatste jaren ook Japan
Inkomensstijging was stagnerend (=vlak) gedurende 800 jaar (1000-1800)
2
,Wat gebeurde er na 1800?
Industriële revolutie (geen voldoende verklaring voor enorme sprong)
China was lang meest voorlopende land (kolossaal leger, goede technologie,…)
Veel economische spionage gedurende lange periode
Japan: mooi voorbeeld van grote inhaalbeweging
Welvaart neemt toe als gevolg van technologische vooruitgang.
Maar waarom slechts in enkele landen?
Antwoord gebaseerd op boek ‘the narrow coridon’ van Daron Acemoglu & James A.
Robinson
De deur staat open om welvaart te creëren, maar je moet op het juiste moment door
die deur zien te komen
Rond 1800: geen onderscheid tussen lage- en hogeloonlanden
Verschil tussen landen
In sommige landen heel normaal dat de burgers opkwamen voor hun eigen rechten, in
andere landen levensgevaarlijk
Landen waar mensen hun eigen rechten mochten bepalen/verdedigen deden het goed in de
welvaart.
Na lange stagnatie plots stijging van welvaart, ma niet overal -> in Zuid-Europa en Azië niet
Hoe kan je in maatschappij een dynamiek creëren die innovatie veroorzaakt? In de landen
waar al die technologieën van industriële revolutie (Groot-Brittannië , Nederland, België,…)
zijn beginnen evolueren, is kenmerkend: een systeem waarin de bevolking zich vrij goed kan
organiseren om met klachten terecht te kunnen bij overheden -> mondige bevolking die
tegen overheid zegt ‘help ons’ = power of society -> zeggingskracht, inspraak
Was volstrekt ondenkbaar in bv. China (monopolie van de staat, verboden om
activiteiten te doen die staat niet kon controleren)
Technologisch was China leider maar lieten dit niet verspreiden in de maatschappij,
macht lag bij de keizer
Als je veel power of society hebt, weet de overheid wat ze moeten doen om aan de
wensen van de bevolking te voldoen
Goeie staat = staat met slagkracht (die kan reageren op bedreigingen en dergelijke)
Bevolking wou activiteiten organiseren en technologie ontwikkelen -> overheid vond dit
goed en zorgde voor de verdere verspreiding
3
, Britse bedrijven kregen monopolie van China om spoorlijnen aan te leggen -> volgende
keizer vond dit niet oké, spoorlijnen terug afgebroken
Shackled Leviathan: Wanneer overheid getekend, gaan zij aan onze wensen voldoen en zo
gaat de maatschappij en de economie erop vooruit
Despotic Leviathan: keizer beslist en geeft gunsten aan nauwe verwanten, bevolking moet
werken en voor de rest hun plan trekken
Absent Leviathan: er is geen overheid, geen gebruik van nieuwe technologieën
Economische vooruitgang niet enkel gevolg van nieuwe technologieën, je moet ze ook
kunnen gebruiken
Moet je zeer rijk zijn om lang te leven? (p. 10)
Landen met hoogste levensverwachting hebben de hoogste inkomens
In rijke landen leven mensen veel langer
Factoren die dit verklaren: medisch systeem (gezondheidszorg), harder werken,
ondervoeding, natuurfenomenen, proper water!!! (in rijke landen overal betrouwbaar
water, in arme landen niet het geval – vervuild water met virussen)
Economische welvaart heeft belangrijke implicaties t.o.v. de levensverwachting
Levensverwachting jaren met levenskwaliteit (gezonde levensjaren)
(In België gemiddeld 64 jaar met levenskwaliteit
In Zweden gemiddeld 74 jaar met levenskwaliteit)
Je moet niet rijk zijn om oud te kunnen worden, je wordt wel best geboren in een rijk land
Blue zones = zones in de wereld waar mensen in de wereld opvallend oud en vitaal worden
(rijden rond met de fiets en dergelijke)
Vb. Loma Linda
Brengt rijkdom welzijn/ geluk/ tevredenheid? (P. 10 – luik B)
Hogere niveaus van welzijn voor rijkere landen
Evolutie CO2-concentratie: wij gebruiken vooral fossiele brandstoffen, nucleaire energie,
biomassagebruik (bv. In arme landen hout gebruiken om warmte te verkrijgen)
(PPM = partikels co2 per miljoen)
Wanneer stijging blijft doorgaan -> probleem van opwarming van de aarde
Maar: door corona opeens keldering van co2-uitstoot
In 2019 was er een piek van de uitstoot, vanaf 2020 dalen
De hernieuwbare technologieën worden goedkoper (groener leven)
4
