Methoden van kwalitatief onderzoek
Colleges
Deel 1:
• Inleiding in kwalitatief onderzoek
• Betrouwbaarheid en validiteit
Wat is kwalitatief onderzoek?
Vaak wordt er gedacht dat in kwalitatief onderzoek de nadruk ligt op het gebruik van woorden en
niet op het gebruik van getallen.
Kwalitatief onderzoek heeft andere assumpties en doelen, daarom kom je op het gebruik van
woorden.
Assumpties:
1. Inductieve benadering
2. Constructivistische visie
3. Interpretatieve visie
1. Inductieve benadering
Deductieve benadering: op basis van theorie worden gegevens onderzocht en hypothesen
getoetst.
Inductieve benadering: op basis van gegevens/bevindingen wordt theorie gegenereerd. De theorie
komt dus pas later.
2. Constructivistische visie
De constructivistische visie heeft te maken met ontologie: hoe zit onze realiteit in elkaar? Deze
gaat ervanuit dat de sociale werkelijkheid door mensen zelf wordt gecreëerd (ook door de
onderzoeker).
3. Interpretatieve visie
Kennis wordt verkregen op basis van interpretaties van ‘actoren’. Niet op basis van harde
wetenschappen als natuurkunde en scheikunde. Je moet leren kijken door de ogen van de ander
en hun ‘rol’ aannemen. Kijk door een bril van een ander!
EMIC perspectief! -> Kijken door de bril van een ander. Perspectief van degene die je onderzoekt.
ETIC perspectief: gezichtspunt van de onderzoeker.
Een kwalitatief onderzoeker is niet iemand die kijkt waar de waarheid is. Een kwalitatief
onderzoeker zegt dat de waarheid er niet is en dat die ook niet zomaar voor het grijpen ligt.
De ‘bezigheden’ van kwalitatief onderzoekers
1. Flexibiliteit en weinig structuur
2. Geen ‘besmetting’ vooraf door opgelegde schema’s
3. Beschrijving van en nadruk op de context
, 4. Mensen zoveel mogelijk beschrijven in een naturalistische omgeving.
5. Nadruk op proces met behulp van patronen in de loop van de tijd.
Het gebruik van concepten (Blumer)
‘Definitive concepts’
• Indicatoren leggen concept vast.
• Nadruk op de ‘gewone’ aspecten van het fenomeen -> hetgeen dat wij al met elkaar
besproken hebben en waarvan wij vinden dat het een definitie is van een concept.
• Legt theorie op de sociale werkelijkheid.
‘Sensitizing concepts’ / richtinggevende begrippen
• Algemeen referentiekader.
• Ontdekken van allerlei vormen van een fenomeen.
• Van breed naar smal.
Onderzoeksproces
In kwalitatief onderzoek is het onderzoeksproces een illiteratief proces. Het is minder vastgelegd
dan bij kwantitatief onderzoek en de volgorde loopt in een cirkel. Je kunt in kwantitatief onderzoek
geen mensen meer toevoegen na het interpreteren van de data. Er is geen vaste volgorde in het
onderzoeksproces.
Onderzoeksvraag
Op welke manier construeert het samenspel tussen verschillende discoursen de betekenis van
‘familie’ in persoonlijke adoptieverhalen geschreven door adoptieouders?
Het gaat vaak om ervaringen i.p.v. verschillen (kwantitatief onderzoek).
, Onderscheid kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Tabel is erg zwart-wit! Kwantitatief is echt niet alleen maar met getallen en kwalitatief is niet alleen
met woorden. Kwalitatief onderzoek maakt gewoon minder gebruik van getallen.
Quasi-kwantificatie -> termen gebruiken als vaak, soms, weinig, etc.
Point of view researcher -> ETIC
Point of view participants -> EMIC
Het onderscheid tussen de twee vormen is wel nuttig, maar er is geen noodzakelijk verband
tussen de twee onderzoeksmethodes en epistemologische en ontologische visies. Veel
genoemde uitgangspunten zijn niet standaard.
Negatieve definitie: mensen geven vaak aan wat kwalitatief onderzoek NIET is. De definitie wordt
vooral vormgegeven door zaken die kwalitatief onderzoek niet zijn.
Er is veel overlap in kwantitatief en kwalitatief onderzoek.
Mixed method research
Kwantitatief en kwalitatief onderzoek samen gebruiken in een onderzoek. Ze worden gebruikt om
elkaar te beoordelen.
Kwalitatief onderzoek is ….
Veel mensen zeggen dat kwalitatief onderzoek te subjectief, te moeilijk te herhalen, niet te
generaliseren (samples niet representatief) en te weinig transparant is (het is niet altijd duidelijk
wat een onderzoeker precies heeft gedaan).
Betrouwbaarheid en validiteit
Drie benaderingen:
1. Vasthouden aan criteria voor kwantitatief onderzoek.
2. Andere criteria hanteren.
3. Gulden middenweg bewandelen.
Colleges
Deel 1:
• Inleiding in kwalitatief onderzoek
• Betrouwbaarheid en validiteit
Wat is kwalitatief onderzoek?
Vaak wordt er gedacht dat in kwalitatief onderzoek de nadruk ligt op het gebruik van woorden en
niet op het gebruik van getallen.
Kwalitatief onderzoek heeft andere assumpties en doelen, daarom kom je op het gebruik van
woorden.
Assumpties:
1. Inductieve benadering
2. Constructivistische visie
3. Interpretatieve visie
1. Inductieve benadering
Deductieve benadering: op basis van theorie worden gegevens onderzocht en hypothesen
getoetst.
Inductieve benadering: op basis van gegevens/bevindingen wordt theorie gegenereerd. De theorie
komt dus pas later.
2. Constructivistische visie
De constructivistische visie heeft te maken met ontologie: hoe zit onze realiteit in elkaar? Deze
gaat ervanuit dat de sociale werkelijkheid door mensen zelf wordt gecreëerd (ook door de
onderzoeker).
3. Interpretatieve visie
Kennis wordt verkregen op basis van interpretaties van ‘actoren’. Niet op basis van harde
wetenschappen als natuurkunde en scheikunde. Je moet leren kijken door de ogen van de ander
en hun ‘rol’ aannemen. Kijk door een bril van een ander!
EMIC perspectief! -> Kijken door de bril van een ander. Perspectief van degene die je onderzoekt.
ETIC perspectief: gezichtspunt van de onderzoeker.
Een kwalitatief onderzoeker is niet iemand die kijkt waar de waarheid is. Een kwalitatief
onderzoeker zegt dat de waarheid er niet is en dat die ook niet zomaar voor het grijpen ligt.
De ‘bezigheden’ van kwalitatief onderzoekers
1. Flexibiliteit en weinig structuur
2. Geen ‘besmetting’ vooraf door opgelegde schema’s
3. Beschrijving van en nadruk op de context
, 4. Mensen zoveel mogelijk beschrijven in een naturalistische omgeving.
5. Nadruk op proces met behulp van patronen in de loop van de tijd.
Het gebruik van concepten (Blumer)
‘Definitive concepts’
• Indicatoren leggen concept vast.
• Nadruk op de ‘gewone’ aspecten van het fenomeen -> hetgeen dat wij al met elkaar
besproken hebben en waarvan wij vinden dat het een definitie is van een concept.
• Legt theorie op de sociale werkelijkheid.
‘Sensitizing concepts’ / richtinggevende begrippen
• Algemeen referentiekader.
• Ontdekken van allerlei vormen van een fenomeen.
• Van breed naar smal.
Onderzoeksproces
In kwalitatief onderzoek is het onderzoeksproces een illiteratief proces. Het is minder vastgelegd
dan bij kwantitatief onderzoek en de volgorde loopt in een cirkel. Je kunt in kwantitatief onderzoek
geen mensen meer toevoegen na het interpreteren van de data. Er is geen vaste volgorde in het
onderzoeksproces.
Onderzoeksvraag
Op welke manier construeert het samenspel tussen verschillende discoursen de betekenis van
‘familie’ in persoonlijke adoptieverhalen geschreven door adoptieouders?
Het gaat vaak om ervaringen i.p.v. verschillen (kwantitatief onderzoek).
, Onderscheid kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Tabel is erg zwart-wit! Kwantitatief is echt niet alleen maar met getallen en kwalitatief is niet alleen
met woorden. Kwalitatief onderzoek maakt gewoon minder gebruik van getallen.
Quasi-kwantificatie -> termen gebruiken als vaak, soms, weinig, etc.
Point of view researcher -> ETIC
Point of view participants -> EMIC
Het onderscheid tussen de twee vormen is wel nuttig, maar er is geen noodzakelijk verband
tussen de twee onderzoeksmethodes en epistemologische en ontologische visies. Veel
genoemde uitgangspunten zijn niet standaard.
Negatieve definitie: mensen geven vaak aan wat kwalitatief onderzoek NIET is. De definitie wordt
vooral vormgegeven door zaken die kwalitatief onderzoek niet zijn.
Er is veel overlap in kwantitatief en kwalitatief onderzoek.
Mixed method research
Kwantitatief en kwalitatief onderzoek samen gebruiken in een onderzoek. Ze worden gebruikt om
elkaar te beoordelen.
Kwalitatief onderzoek is ….
Veel mensen zeggen dat kwalitatief onderzoek te subjectief, te moeilijk te herhalen, niet te
generaliseren (samples niet representatief) en te weinig transparant is (het is niet altijd duidelijk
wat een onderzoeker precies heeft gedaan).
Betrouwbaarheid en validiteit
Drie benaderingen:
1. Vasthouden aan criteria voor kwantitatief onderzoek.
2. Andere criteria hanteren.
3. Gulden middenweg bewandelen.
