Inkomstenbelasting 1.1 samenvatting

Hoofdstuk 1
De overheid heeft de volgende mogelijkheden om haar uitgaven te dekken.
 Belastingen: vergoeding van een burger zonder dat hier iets tegenover staat.
 Retributie: vergoedingen die een burger moet betalen voor bijv. een rijbewijs of paspoort.
 Sociale premies: er zijn volksverzekeringen en werknemersverzekeringen, beide worden geïnd door
de Belastingdienst.
 Overige inkomsten: bijv. inkomsten uit de verkopen van gas.

Het publiekrecht regelt de verhouding tussen de overheid en haar burgers. Andere onderdelen van het
publiekrecht zijn onder andere: staatsrecht, belastingrecht, bestuursrecht en strafrecht. De overheid kan
ook te maken krijgen met het privaatrecht. Bij het privaatrecht gaat het vooral om de verhouding tussen de
burgers onderling.

Materiële belastingwetten gaan allemaal in op de wijze waarop moet worden bepaald hoeveel belasting
er verschuldigd is. Men kent ook nog het formele belastingrecht dan wordt er gekeken op welke wijze de
belasting moet worden geïnd, en wel zodanig dat iedereen aan zijn fiscale verplichtingen voldoet – en het
materiële belastingrecht wordt gehandhaafd.

Soorten belastingen:
1. Wetgeving voor centrale overheid en lagere overheden:
Inkomstenbelasting en omzetbelasting wordt door de overheid opgelegd. Maar een provincie of
gemeente mag ook belasting heffen. Denk bijv. aan de motorrijtuigenbelasting. De gemeente ontvangt
belasting waar de eigenaar van de auto woonachtig is.

2. Directe en indirecte belastingen:
Bij directe belasting wordt de belasting geheven bij degene die de belasting in zijn portemonnee moet
voelen. Er wordt bijvoorbeeld loonbelasting ingehouden op het loon dat je ontvangt van je werkgever.
Bij een indirecte belasting zal degene bij wie de belasting wordt geheven, zijn betaling doorbelasten
aan een ander. Een goed voorbeeld hiervan is de omzetbelasting. Een ondernemer moet
omzetbelasting betalen over zijn verkopen en dit wordt vervolgens doorberekend aan de klant (de
BTW).

3. Tijdstip- en tijdvakbelastingen:
Bij Tijdstipbelasting (bijv. overdrachtsbelasting) wordt de belasting op 1 punt in de tijd geheven.
Bij Tijdvakbelasting (inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting)
is er sprake van belasting over een bepaalde periode. Over een bepaald tijdvak. Bijv. 1 jaar.

4. Aanslag- en aangiftebelastingen
Bij aanslagbelasting dient de belastingplichtige zijn aangifte in bij de belastingdienst, die de aangifte
verwerkt en een belastingaanslag oplegt. Pas nadat de belastingplichtige de aanslag heeft ontvangen,
moet hij de verschuldigde belasting betalen. Bij de aangiftebelasting moet degene de belasting
afdragen wanneer hij de aangifte doet.

5. Subjectieve en objectieve belastingen:
Er wordt bij belasting rekening gehouden met de omstandigheden (leeftijd en wel/geen kinderen), dan
is er sprake van subjectieve belastingheffing. Er wordt namelijk rekening gehouden met de persoon die
de belasting verschuldigd is. Bij een objectieve belasting wordt geen rekening gehouden met dit soort
zaken. Overdrachtsbelasting is bijv. 6%.




Inkomstenbelasting 1.1

, Beginselen in het belastingrecht:
1. Het draagkrachtbeginsel:
‘De sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen’. Iedere Nederlander moet bijdragen aan het
bekostigen van de overheidsuitgaven.

2. Profijtbeginsel:
Iedere Nederlander heeft profijt van de zaken die de overheid voor haar rekening neemt. Denk aan het
organiseren van onderwijs en de aanleg van wegen.

3. Beginsel van de minste pijn:
Met het oog op de minste pijn wordt hierbij rekening gehouden. Er wordt belasting geheven zonder dat
de belastingplichtige dit direct merkt. Zo wordt de inkomstenbelasting geheven zonder dat de
belastingplichtige dit merkt.

4. Beginsel van de bevoorrechte verkrijging:
Kansspelbelasting en erfbelasting.

Vindplaatsen in het belastingrecht:
Vele geschreven en ongeschreven bronnen.
 Wetgevingen
- Wetgever moet de financiële lasten van de overheid zo goed mogelijk verdelen. De 1e en 2e kamer
houden zich bezig met vervaardigen van wetten op belastinggebied. Dit is vastgelegd in de
grondwet. Beginselen moeten aan deze wetten grondslag leggen. Procederen hiertegen kan niet.
 Uitvoeringsregelingen- en besluiten
- Als er in een wettekst staat dat een en ander nader is vastgelegd in een algemene maatregel van
bestuur, kan dit worden vastgelegd in een uitvoeringsbesluit.
- Staat in een wettekst dat een en ander nader wordt uitgewerkt in een ministeriele regeling, dan is
dit terug te vinden in de uitvoeringsregeling die bij de desbetreffende wet hoort.
- Voor wijzigingen in een wet moet advies aan de raad van state worden gevraagd, dit duurt lang.
Voor opstellen van uitvoeringsbesluit of uitvoeringsregelingen gelden minder formele eisen.
 Europese richtlijnen
- Europese richtlijnen binnen de Europese Unie. Indien iets niet in de Nederlandse wet is vastgesteld
kan een burger zich op deze richtlijn beroepen, deze heeft dan een rechtstreekse werking. De
overheid mag dit niet, zij hadden de wet maar moeten aanpassen.
 Besluiten (resoluties)
Bij een wetsvoorstel wordt een toelichting gegeven over hoe deze wet uitgelegd kan worden. Dit kan
bijvoorbeeld een minister doen.
 Algemene beginselen van behoorlijk bestuur
- Criteria waaraan een behoorlijk bestuurder moet voldoen:
 Vertrouwensbeginsel: moet er op kunnen vertrouwen dat de belastingdienst haar
toezeggingen nakomt. Hier kunnen geen rechten aan worden ontleend.
 Gelijkheidsbeginsel: gelijke gevallen moeten op dezelfde manier worden behandeld. Indien er
ergens een fout is gemaakt kan niet iedereen ook mensen eisen dat er een fout wordt gemaakt.
 Rechtspraak (jurisprudentie)
- Als een belastingplichtige het niet eens is met een opgelegde aanslag kan hij daartegen bezwaar
maken, een bezwaarschrift naar de belastingdienst  in beroep gaan  in hoger beroep bij de
Hoge Raad

 Voor meer duidelijkheid, check bladzijden 8, 9, 10, 11 en 12.

Voornaamste taken van de Belastingdienst: uitvoeren fiscale regelgeving en het innen van belastingen en
premies. Ook zijn zij degene die steeds meer informatie verstrekken en tegenwoordig toeslagen uitkeren.
Zorgtoeslag (compensatie voor gestegen ziektekostenpremies).
 Huurtoeslag (= vroegere huursubsidie).
 Kindgebonden budget (= een tegemoetkoming voor gezinnen + kids die een laag inkomen hebben).
 Kinderopvangtoeslag (= bijdrage in de kosten van kinderopvang).




Inkomstenbelasting 1.1