Summary IEB Gr12 Afrikaans Taal Notes

Tye 3 always look out for conj's

1. Verlede Tyd :




het +
1 1
. .


ge
~
Ist verb replaced m .
'het' ; verb goes to end of sent (but before infinitive) +
gets a
'ge-
eg Hy skop die bal want hy speel sokker
~
:




Hy het die bal geskop want hy het sokker
gespeel.


1 2
. .
het + be , ge ,
er ,
her, ont, ver , mis NO
'ge
~

eg
:
Hy beskerm
homself teen roofdiere .




Hy het homself teen roofdiere beskerm
.




1 3
. . 2 actions (2 verbs) :




↳ 1st verb
happening at the same time , only gets 'ge-
↳
happening at different times ,
both verbs get 'ge-
.
Die
anhangers sing eet
heeltyd
3
~

eg
:
en

SAME TIME

Die anhangers het heeltyd gesing en
geeet.



1 4 .
.
DAWN
↳
dan ,
as ,
wanneer ,
now >
- toe (G3 conj. )
.




~
When starting wit ,
verb 1st sent .

(if 2 sent ) goes last
.
+ 2ndverb comes 1st after comma



Wanneer die Klok twaalfur slaan staan ons op die stoep
~

eg
:
, .

Toe die Kloktwaalfur geslaan het ,
het ans op die stoep geslaan
.




dan
~

eg
:
Sy eet , loop sy
.

Sy het geet , toe het sy geloop .




1 .
.
5 Verbs : main verbs


·
helping verbs (95)
·
Pieter Brown

·
Skeibare WW
.

,1 . .
5 Helpwerkwoorde :
45

~
verbs that
get used in conj . W . main verbs


PRESENT PAST FUTURE


Ek kann koek bak. El kon n koek bak . El sal in koek kon bak .




Ek wil n bock lees
. Ek wou'n bock lees .
Ek saln boek wil lees
.



Ek moet kos .
eet Ek moes kos .
eet EK sal kos moet e e.
t




EK is EK
honger
. was
honger
. Ek sal
honger wees
.



Ek het n bal. Ek het in bal gehad
. EK sal n boek he




Pieter Browns : (Toe)

Pieter Brown love s kissing many high school girls
.



↓+ + + + + + ↓

probeer begin laat kom maak haar sien
gaan

P P

S v - S
V
- v

El skool toe EK skool toe
loop
eg .
· :-
gaan gaan
·

.
PB
V

Ek het skool
toegaan EK sal skool toe
gaan loop
· ·
.
~
.

·
EK sal skool toe
gaan
·
Ek het
u
skool toe gran loop.


~
when used WITH another verb ,
DON'T get 'ge-
~
moves to end of .
sent just before main verb
.


Die student probeer used w another
Hy sy kinders speel. vinnig werkom sy huiswerktedoen
3
~
met
eg gaan
: . .




Hy het met
sy kinders gaan speel. Die student het
vinnig probeer werkom huiswerkte doen Verb : no 'ge-
sy ,
.




Recap :




~
sal-sou ; moet-moes ; mag-mog ; Kan-kon ; wil-wou

* sal =
soutget het

* Behoort te =
behoort te ...

get het



~

eg
:
Ben is hier die
jaar die gunsteling onder die toeskouers en
hy moet wen
.



Verlede jaar was Ben die
gunsteling onder die toeskouers en
hy moes wen
.
~ nu




Almal wil met Matt dans omdat sy goed dans
.
gradg so



Almal wou
gradg met Matt dans omdat sy so goed gedans het

, -
Skeibare WW
. : Present = divorced
ve r




- Past / Future
=
divorce =
married


G




-
Ei tel
prep .




* die boek op
.
=
Present : divorced


* Ek het die boek
opgetel. = Past : married


* Ek sal die boekoptel. Future :: married




NORMAL
·




D
O


-
-
Eis tel die boek op die tafel .
Ek het die boek op die
tafel getel.
-




-
EK sal die boek op die tafel tel.




1 . .
6 2 actions + 2
diff ppl .
. =
I'ge-'/ no
'ge-

usually applies to the
5senses for 'hoor'
'
~
, look out + sien'

~
come just before main verb at end of .
sent




hoor die motor dreun
Sy
~

eg .
:




het die motor hoor dreun
Sy .




Die man sien haar val.


Die man het haar sien val.




1 7 . .
het = het ...

gehad =
sal he


is was
=
sal wees DAWN
X
~

eg
: Die
leerling het n hoofpyn as hy siek is
. (Gister)

Gister het die
leerling n hoofpyn gehad toe hy siek was
.


↳ DAWN :.
G3