Kopiereg © Skool Notas 0
, Inhoudsopgawe
Onderwerp 01 : Die impak van onlangse wetgewing op besighede .......................................... 3
Eenheid 1.1 : Die Wet op Vaardigheidsontwikkeling.................................................................... 3
Eenheid 1.2 : Die Wet op Arbeidsverhoudinge ............................................................................ 6
Eenheid 1.3 : Die Wet op Gelyke Indiensneming ........................................................................ 8
Eenheid 1.4 : Die Wet op Basiese Diensvoorwaardes ............................................................... 10
Eenheid 1.5 : Die Wysigingswet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en Siektes .................... 12
Eenheid 1.6 : Die Wet op Breëbasis-Swart Ekonomiese Bemagtiging....................................... 14
Eenheid 1.7 : Die Nasionale Kredietwet .................................................................................... 16
Eenheid 1.8 : Die Wet op Verbruikersbeskerming ..................................................................... 18
Onderwerp 02 : Die menslike hulpbronfunksie......................................................................... 20
Eenheid 2.1 : Werwing .............................................................................................................. 20
Eenheid 2.2 : Keuring................................................................................................................ 22
Eenheid 2.3 : Induksie............................................................................................................... 25
Eenheid 2.4 : Plasing ................................................................................................................ 26
Eenheid 2.5 : Salarisbepaling .................................................................................................... 27
Eenheid 2.6 : Byvoordele .......................................................................................................... 28
Eenheid 2.7 : Die implikasies van die wetgewing op die menslike hulpbronfunksie ................... 29
Onderwerp 03 : Etiek en professionalisme ............................................................................... 30
Eenheid 3.1 : Die begrip van etiese en professionele gedrag .................................................... 30
Eenheid 3.2 : Toepassing van die beginsels van die King-kode ................................................ 32
Eenheid 3.3 : Uitdagings van onetiese en onprofessionele besigheidspraktyke ........................ 33
Onderwerp 04 : Kreatiewe denke en probleemoplossing ........................................................ 36
Eenheid 4.1 : Probleemoplossing .............................................................................................. 36
Eenheid 4.2 : Kreatiewe denke ................................................................................................. 40
Onderwerp 05 : Makro-omgewing .............................................................................................. 41
Eenheid 5.1 : Die strategiese bestuursproses en nywerheidsanalise-instrumente ..................... 41
Eenheid 5.2 : Besigheidstrategieë ............................................................................................. 45
Onderwerp 06 : Besigheidsektore en besigheidsomgewings ................................................. 49
Eenheid 6.1 : Besigheidsektore ................................................................................................. 49
Eenheid 6.2 : Besigheidsomgewings ......................................................................................... 50
Onderwerp 07 : Gehalte van prestasie ...................................................................................... 51
Eenheid 7.1 : Gehalte en gehalte-konsepte .............................................................................. 51
Eenheid 7.2 : Totale Gehaltebeheer (TGB) ............................................................................... 54
Onderwerp 08 : Bestuur en leierskap ........................................................................................ 58
Eenheid 8.1 : Verskille tussen bestuur en leierskap .................................................................. 58
Eenheid 8.2 : Toepassing en impak van die vyf leierskapstyle in die werkplek .......................... 59
Eenheid 8.3 : Begrip van die drie leierskapsteorieë ................................................................... 61
Kopiereg © Skool Notas 1
,Onderwerp 09 : Sekuriteite ......................................................................................................... 62
Eenheid 9.1 : Funksies van die Johannesburgse Effektebeurs ................................................. 62
Eenheid 9.2 : Faktore wat in ag geneem moet word wanneer beleggingsbesluite geneem word
.................................................................................................................................................. 63
Eenheid 9.3 : Tipes beleggingsgeleenthede en risikofaktore ..................................................... 64
Eenheid 9.4 : Beleggingsvorme................................................................................................. 66
Eenheid 9.5 : Begrip van enkelvoudige en saamgestelde rente ................................................ 70
Onderwerp 10 : Versekering....................................................................................................... 71
Eenheid 10.1 : Versekeringskonsepte ....................................................................................... 71
Eenheid 10.2 : Die beginsels van versekering ........................................................................... 73
Eenheid 10.3 : Versekering vir besighede en versekerbare risiko’s ........................................... 74
Onderwerp 11 : Beoordeling van spanprestasie en konflikbestuur ........................................ 77
Eenheid 11.1 : Kriteria vir suksesvolle spanprestasie ................................................................ 77
Eenheid 11.2 : Stadiums van spanontwikkeling......................................................................... 78
Eenheid 11.3 : Stappe van konflikoplossing en tegnieke om konflik op te los ............................ 80
Onderwerp 12 : Menseregte, inklusiwiteit en omgewingskwessies ........................................ 82
Eenheid 12.1 : Menseregte ....................................................................................................... 82
Eenheid 12.2 : Diversiteit in die werkplek .................................................................................. 84
Eenheid 12.3 : Omgewingskwessies ......................................................................................... 86
Onderwerp 13 : Maatskaplike verantwoordelikheid en korporatiewe burgerskap ................. 87
Eenheid 13.1 : Die begrip van maatskaplike verantwoordelikheid ............................................. 87
Eenheid 13.2 : Sosio-ekonomiese kwessies.............................................................................. 88
Eenheid 13.3 : Korporatiewe Maatskaplike Verantwoordelikheid en Korporatiewe Maatskaplike
Investering ................................................................................................................................ 89
Onderwerp 14 : Aanbiedings en data-respons ......................................................................... 91
Eenheid 14.1 : Faktore wat oorweeg moet word wanneer ’n aanbieding voorberei word........... 91
Eenheid 14.2 : Areas van verbetering in die volgende aanbieding ............................................ 92
Eenheid 14.3 : Impak van SES visuele hulpmiddels .................................................................. 93
Onderwerp 15 : Kriteria vir sukses of mislukking .................................................................... 95
Eenheid 15.1 : Ondernemingsvorme ......................................................................................... 95
Eenheid 15.2 : Betekenis van beperkte aanspreeklikheid en onbeperkte aanspreeklikheid....... 96
Eenheid 15.3 : Kriteria wat gebruik word om die sukses of mislukking van ondernemingsvorme
te evalueer ................................................................................................................................ 97
Eenheid 15.4 : Ondernemingsvorme en die bydrae van die kriteria tot die sukses of mislukking
van elke ondernemingsvorm ..................................................................................................... 98
Kopiereg © Skool Notas 2
, Onderwerp 01 : Die impak van onlangse wetgewing op
besighede
EENHEID 1.1 : DIE WET OP VAARDIGHEIDSONTWIKKELING
Woordelys
Term Definisie
Administrasie- Die implementering van die Wet behels groot hoeveelhede papierwerk en
intensief administrasie.
‘n Dokument uitgereik deur ‘n geregshof aan ’n besigheid wat die besigheid
Nakomingsbevel
dwing om aan ‘n spesifieke aspek van ‘n wetgewing of beslissing te voldoen.
Die besigheidslisensie kan amptelik deur die Arbeidshof gekanselleer of
Teruggetrek
herroep word.
Die doel van die WVO
• Verbeter produktiwiteit in die werkplek deur Suid-Afrikaners se vaardighede te ontwikkel.
• Stimuleer besighede om die vaardighede van nuwe en bestaande werkers te verbeter.
• Bevorder onderwys en opleiding van die Suid-Afrikaanse arbeidsmag.
• Adres wanbalanse van die verlede deur onderwys en opleiding.
• Verbeter werksvooruitsigte vir voorheen benadeelde mense.
• Implementeer vaardigheidsontwikkelingstrategieë op nasionale-, sektor- en werkplekbasis.
Die impak van die WVO op besighede
Voordele
• Verhoog aantal werkers met skaars vaardighede.
• Verbeter produktiwiteit in die werkplek deur opleidingsprogramme.
• Maak Suid-Afrikaanse besighede meer mededingend deur opgeleide werknemers.
• Verhoog opbrengs op belegging in onderwys en opleiding.
• Verhoog belegging in onderwys en opleiding in die arbeidsmark.
• Verbeter dienslewering van besighede deur werknemers op 'n optimale vlak.
Nadele
• Implementering van die WVO is tydrowend, duur en administrasie-intensief.
• Heffing op vaardigheidsontwikkeling plaas 'n las op sukkelende besighede.
• WVO-inisiatief word nie altyd deur alle besighede ondersteun nie.
• Besighede het moeilikheid om die Wet te monitor en beheer.
Optredes wat nie voldoen aan die WVO nie
• Beperking van gekwalifiseerde werknemers se toegang tot opleiding.
• Uitsluiting van werknemers van leerlingskappe op diskriminerende gronde.
• Onregverdige bevordering van vaardigheidsontwikkeling bevoordeel sekere werknemers.
• Vervalsing van dokumentasie soos werksplekvaardigheidsplanne en belastingdokumentasie.
Kopiereg © Skool Notas 3
, Inhoudsopgawe
Onderwerp 01 : Die impak van onlangse wetgewing op besighede .......................................... 3
Eenheid 1.1 : Die Wet op Vaardigheidsontwikkeling.................................................................... 3
Eenheid 1.2 : Die Wet op Arbeidsverhoudinge ............................................................................ 6
Eenheid 1.3 : Die Wet op Gelyke Indiensneming ........................................................................ 8
Eenheid 1.4 : Die Wet op Basiese Diensvoorwaardes ............................................................... 10
Eenheid 1.5 : Die Wysigingswet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en Siektes .................... 12
Eenheid 1.6 : Die Wet op Breëbasis-Swart Ekonomiese Bemagtiging....................................... 14
Eenheid 1.7 : Die Nasionale Kredietwet .................................................................................... 16
Eenheid 1.8 : Die Wet op Verbruikersbeskerming ..................................................................... 18
Onderwerp 02 : Die menslike hulpbronfunksie......................................................................... 20
Eenheid 2.1 : Werwing .............................................................................................................. 20
Eenheid 2.2 : Keuring................................................................................................................ 22
Eenheid 2.3 : Induksie............................................................................................................... 25
Eenheid 2.4 : Plasing ................................................................................................................ 26
Eenheid 2.5 : Salarisbepaling .................................................................................................... 27
Eenheid 2.6 : Byvoordele .......................................................................................................... 28
Eenheid 2.7 : Die implikasies van die wetgewing op die menslike hulpbronfunksie ................... 29
Onderwerp 03 : Etiek en professionalisme ............................................................................... 30
Eenheid 3.1 : Die begrip van etiese en professionele gedrag .................................................... 30
Eenheid 3.2 : Toepassing van die beginsels van die King-kode ................................................ 32
Eenheid 3.3 : Uitdagings van onetiese en onprofessionele besigheidspraktyke ........................ 33
Onderwerp 04 : Kreatiewe denke en probleemoplossing ........................................................ 36
Eenheid 4.1 : Probleemoplossing .............................................................................................. 36
Eenheid 4.2 : Kreatiewe denke ................................................................................................. 40
Onderwerp 05 : Makro-omgewing .............................................................................................. 41
Eenheid 5.1 : Die strategiese bestuursproses en nywerheidsanalise-instrumente ..................... 41
Eenheid 5.2 : Besigheidstrategieë ............................................................................................. 45
Onderwerp 06 : Besigheidsektore en besigheidsomgewings ................................................. 49
Eenheid 6.1 : Besigheidsektore ................................................................................................. 49
Eenheid 6.2 : Besigheidsomgewings ......................................................................................... 50
Onderwerp 07 : Gehalte van prestasie ...................................................................................... 51
Eenheid 7.1 : Gehalte en gehalte-konsepte .............................................................................. 51
Eenheid 7.2 : Totale Gehaltebeheer (TGB) ............................................................................... 54
Onderwerp 08 : Bestuur en leierskap ........................................................................................ 58
Eenheid 8.1 : Verskille tussen bestuur en leierskap .................................................................. 58
Eenheid 8.2 : Toepassing en impak van die vyf leierskapstyle in die werkplek .......................... 59
Eenheid 8.3 : Begrip van die drie leierskapsteorieë ................................................................... 61
Kopiereg © Skool Notas 1
,Onderwerp 09 : Sekuriteite ......................................................................................................... 62
Eenheid 9.1 : Funksies van die Johannesburgse Effektebeurs ................................................. 62
Eenheid 9.2 : Faktore wat in ag geneem moet word wanneer beleggingsbesluite geneem word
.................................................................................................................................................. 63
Eenheid 9.3 : Tipes beleggingsgeleenthede en risikofaktore ..................................................... 64
Eenheid 9.4 : Beleggingsvorme................................................................................................. 66
Eenheid 9.5 : Begrip van enkelvoudige en saamgestelde rente ................................................ 70
Onderwerp 10 : Versekering....................................................................................................... 71
Eenheid 10.1 : Versekeringskonsepte ....................................................................................... 71
Eenheid 10.2 : Die beginsels van versekering ........................................................................... 73
Eenheid 10.3 : Versekering vir besighede en versekerbare risiko’s ........................................... 74
Onderwerp 11 : Beoordeling van spanprestasie en konflikbestuur ........................................ 77
Eenheid 11.1 : Kriteria vir suksesvolle spanprestasie ................................................................ 77
Eenheid 11.2 : Stadiums van spanontwikkeling......................................................................... 78
Eenheid 11.3 : Stappe van konflikoplossing en tegnieke om konflik op te los ............................ 80
Onderwerp 12 : Menseregte, inklusiwiteit en omgewingskwessies ........................................ 82
Eenheid 12.1 : Menseregte ....................................................................................................... 82
Eenheid 12.2 : Diversiteit in die werkplek .................................................................................. 84
Eenheid 12.3 : Omgewingskwessies ......................................................................................... 86
Onderwerp 13 : Maatskaplike verantwoordelikheid en korporatiewe burgerskap ................. 87
Eenheid 13.1 : Die begrip van maatskaplike verantwoordelikheid ............................................. 87
Eenheid 13.2 : Sosio-ekonomiese kwessies.............................................................................. 88
Eenheid 13.3 : Korporatiewe Maatskaplike Verantwoordelikheid en Korporatiewe Maatskaplike
Investering ................................................................................................................................ 89
Onderwerp 14 : Aanbiedings en data-respons ......................................................................... 91
Eenheid 14.1 : Faktore wat oorweeg moet word wanneer ’n aanbieding voorberei word........... 91
Eenheid 14.2 : Areas van verbetering in die volgende aanbieding ............................................ 92
Eenheid 14.3 : Impak van SES visuele hulpmiddels .................................................................. 93
Onderwerp 15 : Kriteria vir sukses of mislukking .................................................................... 95
Eenheid 15.1 : Ondernemingsvorme ......................................................................................... 95
Eenheid 15.2 : Betekenis van beperkte aanspreeklikheid en onbeperkte aanspreeklikheid....... 96
Eenheid 15.3 : Kriteria wat gebruik word om die sukses of mislukking van ondernemingsvorme
te evalueer ................................................................................................................................ 97
Eenheid 15.4 : Ondernemingsvorme en die bydrae van die kriteria tot die sukses of mislukking
van elke ondernemingsvorm ..................................................................................................... 98
Kopiereg © Skool Notas 2
, Onderwerp 01 : Die impak van onlangse wetgewing op
besighede
EENHEID 1.1 : DIE WET OP VAARDIGHEIDSONTWIKKELING
Woordelys
Term Definisie
Administrasie- Die implementering van die Wet behels groot hoeveelhede papierwerk en
intensief administrasie.
‘n Dokument uitgereik deur ‘n geregshof aan ’n besigheid wat die besigheid
Nakomingsbevel
dwing om aan ‘n spesifieke aspek van ‘n wetgewing of beslissing te voldoen.
Die besigheidslisensie kan amptelik deur die Arbeidshof gekanselleer of
Teruggetrek
herroep word.
Die doel van die WVO
• Verbeter produktiwiteit in die werkplek deur Suid-Afrikaners se vaardighede te ontwikkel.
• Stimuleer besighede om die vaardighede van nuwe en bestaande werkers te verbeter.
• Bevorder onderwys en opleiding van die Suid-Afrikaanse arbeidsmag.
• Adres wanbalanse van die verlede deur onderwys en opleiding.
• Verbeter werksvooruitsigte vir voorheen benadeelde mense.
• Implementeer vaardigheidsontwikkelingstrategieë op nasionale-, sektor- en werkplekbasis.
Die impak van die WVO op besighede
Voordele
• Verhoog aantal werkers met skaars vaardighede.
• Verbeter produktiwiteit in die werkplek deur opleidingsprogramme.
• Maak Suid-Afrikaanse besighede meer mededingend deur opgeleide werknemers.
• Verhoog opbrengs op belegging in onderwys en opleiding.
• Verhoog belegging in onderwys en opleiding in die arbeidsmark.
• Verbeter dienslewering van besighede deur werknemers op 'n optimale vlak.
Nadele
• Implementering van die WVO is tydrowend, duur en administrasie-intensief.
• Heffing op vaardigheidsontwikkeling plaas 'n las op sukkelende besighede.
• WVO-inisiatief word nie altyd deur alle besighede ondersteun nie.
• Besighede het moeilikheid om die Wet te monitor en beheer.
Optredes wat nie voldoen aan die WVO nie
• Beperking van gekwalifiseerde werknemers se toegang tot opleiding.
• Uitsluiting van werknemers van leerlingskappe op diskriminerende gronde.
• Onregverdige bevordering van vaardigheidsontwikkeling bevoordeel sekere werknemers.
• Vervalsing van dokumentasie soos werksplekvaardigheidsplanne en belastingdokumentasie.
Kopiereg © Skool Notas 3
