1
Hulpbronne: DBE_NOV/2023, DBE_NOV/2024, DBE_NOV/2025; DBE_ATP/2024
BEELDE: KI-gegenereer. Gebaseer op tipiese eksamenvrae
Belangrik:
Hierdie studienotas word jaarliks hersien en opgedateer om met die KABV-kurrikulum
en huidige eksamenvereistes ooreen te stem. Die inhoud is gebaseer op vorige
eksamenvraestelle, toetse en tipiese assesseringsvraagpatrone.
Die inhoud is aangepas en gestruktureer vir eksamenvoorbereidingsdoeleindes. KI-
hulpmiddels is gebruik om te help met formatering, herformulering en differensiasie.
Hierdie notas is ontwerp om leerders te help om:
• Sleutelbegrippe te verstaan
• Belangrike temas en patrone in assesserings te identifiseer
• Belangrike inhoud op ’n gestruktureerde manier te hersien
Om te verseker dat leerders met die mees relevante en opgedateerde inhoud werk,
word ouers en leerders aangemoedig om te bevestig dat hulle die nuutste weergawe van
die notas gebruik. Indien jy onseker is of jy die nuutste weergawe het, kontak my gerus
by:
Let asseblief daarop dat hierdie notas saamgestel is as ’n gestruktureerde
studiehulpmiddel vir eksamenvoorbereiding. Dit vervang nie die voorgeskrewe
handboek of klasonderrig nie.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 2
Belangrik: Leerders kan die Kwartaal 3-notas gebruik vir gefokusde Kwartaal 3-
voorbereiding. Waar van toepassing, word dit ook aanbeveel dat leerders Kwartaal 1- en
Kwartaal 2-notas saam met die Kwartaal 3-notas hersien.
Sterkte, Juffrou Ansie
Inhoud
1. Skaapbehuising, Fasiliteite en Dierehantering ........................................................ 2
2. Voortplanting by Skape ....................................................................................... 13
3. Basiese Veeartsenykundige Praktyke ................................................................... 23
4. Skaapsiektes...................................................................................................... 27
5. Parasitologie ...................................................................................................... 31
6. Rekordhouding ................................................................................................... 38
7. Bemarking van Skape en Skaapprodukte .............................................................. 46
8. Plaasbestuur en Produksie .................................................................................. 50
1. Skaapbehuising, Fasiliteite en Dierehantering
Hoewel skape die grootste deel van hul lewe in oop weidings wei, kan hulle nie
doeltreffend bestuur word sonder geskikte behuising en hanteringsfasiliteite nie.
Goeie fasiliteite stel die boer in staat om:
• diere gereeld te inspekteer
• skape in te ent en te behandel
• siek diere vinnig te identifiseer
• wol veilig te skeer
• teeldiere te selekteer
• stres tydens hantering te verminder
• produktiwiteit en winsgewendheid te
verbeter
1.1 Skaapbehuising
Skaapbehuising bied skuiling en beskerming om skape gesond, gemaklik en
produktief te hou.
Doeleindes van Skaapbehuising:
• Beskerm skape teen uiterste weersomstandighede.
• Beskerm skape teen roofdiere.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 3
• Verminder die risiko van siektes.
• Verskaf skuiling gedurende
lamtyd.
• Maak kuddebestuur makliker.
Eienskappe van goeie behuising:
✔ Droog
✔ Goed geventileer
✔ skoon
✔ Goed gedreineer
✔ Ruim
✔ Maklik om skoon te maak
Voordele van Goeie Behuising Nadele van Swak Behuising
✔ Beskerm diere ✘ Hoër voorkoms van siektes
✔ Verminder stres ✘ Nat beddegoed
✔ Verbeter produksie ✘ Beserings
✔ Maak bestuur makliker ✘ Hittestres
✔ Verminder vrektes ✘ Aanvalle deur roofdiere
✔ Beter oorlewing van lammers ✘ Moeilike hantering
✔ Makliker siektebeheer ✘ Verhoogde arbeidskoste
✔ Veiliger werksomgewings ✘ Laer produktiwiteit
1.2 Skaapbehuisingstelsels
Keuse van ‘n behuisingstelsel. Die keuse van ‘n behuisingstelsel hang af van:
• Klimaat
• Beskikbaarheid tot weiding
• Plaasgrootte
• Beskikbare kapitaal
• Produksiedoelwitte
Skape kan volgens verskillende produksiestelsels
bestuur word, afhangend van die klimaat, beskikbare
weiding, grondgrootte, arbeid en produksiedoelwitte.
Die drie hoofbehuisingstelsels is:
• Ekstensiewe stelsel
• Semi-intensiewe stelsel
• Intensiewe stelsel
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 4
A. Ekstensiewe Skaapboerderystelsel
'n Stelsel waar skape vrylik oor groot gebiede natuurlike veld wei, met baie min
byvoeding of behuising. Dit is die algemeenste skaapboerderystelsel in Suid-Afrika,
veral in die Karoo en ander droë streke.
Eienskappe:
• Groot weikampe
• Natuurlike weiding
• Lae veedigtheid
• Min behuising
• Lae arbeidsvereistes
• Laer produksiekoste
• Skape loop lang afstande
• Boere inspekteer kuddes gereeld
Voordele Nadele
✔ Lae produksiekoste ✘ Moeilik om individuele diere te monitor
✔ Gebruik natuurlike weiding ✘ Roofdiere kan skape aanval
✔ Minder arbeid benodig ✘ Siektes kan laat opgemerk word
✔ Laer behuisingskoste ✘ Weerstoestande het 'n groter invloed
✔ Skape toon natuurlike gedrag ✘ Lamvrektes kan toeneem
✔ Geskik vir groot plase
_________________________________________________________________________________
B. Semi-intensiewe Skaapboerderystelsel
Hierdie stelsel kombineer natuurlike weiding met byvoeding en verbeterde behuising.
Skape wei vir 'n gedeelte van die dag en word, wanneer nodig, na skuilings of voerkrale
gebring.
Eienskappe:
• Weiding plus byvoeding
• Beter behuising
• Meer bestuur
• Matige veedigtheid
• Hoër arbeidsvereistes
• Beter gesondheidsmonitering
Voordele Nadele
✔ Beter groeitempo ✘ Hoër voerkoste
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
Hulpbronne: DBE_NOV/2023, DBE_NOV/2024, DBE_NOV/2025; DBE_ATP/2024
BEELDE: KI-gegenereer. Gebaseer op tipiese eksamenvrae
Belangrik:
Hierdie studienotas word jaarliks hersien en opgedateer om met die KABV-kurrikulum
en huidige eksamenvereistes ooreen te stem. Die inhoud is gebaseer op vorige
eksamenvraestelle, toetse en tipiese assesseringsvraagpatrone.
Die inhoud is aangepas en gestruktureer vir eksamenvoorbereidingsdoeleindes. KI-
hulpmiddels is gebruik om te help met formatering, herformulering en differensiasie.
Hierdie notas is ontwerp om leerders te help om:
• Sleutelbegrippe te verstaan
• Belangrike temas en patrone in assesserings te identifiseer
• Belangrike inhoud op ’n gestruktureerde manier te hersien
Om te verseker dat leerders met die mees relevante en opgedateerde inhoud werk,
word ouers en leerders aangemoedig om te bevestig dat hulle die nuutste weergawe van
die notas gebruik. Indien jy onseker is of jy die nuutste weergawe het, kontak my gerus
by:
Let asseblief daarop dat hierdie notas saamgestel is as ’n gestruktureerde
studiehulpmiddel vir eksamenvoorbereiding. Dit vervang nie die voorgeskrewe
handboek of klasonderrig nie.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 2
Belangrik: Leerders kan die Kwartaal 3-notas gebruik vir gefokusde Kwartaal 3-
voorbereiding. Waar van toepassing, word dit ook aanbeveel dat leerders Kwartaal 1- en
Kwartaal 2-notas saam met die Kwartaal 3-notas hersien.
Sterkte, Juffrou Ansie
Inhoud
1. Skaapbehuising, Fasiliteite en Dierehantering ........................................................ 2
2. Voortplanting by Skape ....................................................................................... 13
3. Basiese Veeartsenykundige Praktyke ................................................................... 23
4. Skaapsiektes...................................................................................................... 27
5. Parasitologie ...................................................................................................... 31
6. Rekordhouding ................................................................................................... 38
7. Bemarking van Skape en Skaapprodukte .............................................................. 46
8. Plaasbestuur en Produksie .................................................................................. 50
1. Skaapbehuising, Fasiliteite en Dierehantering
Hoewel skape die grootste deel van hul lewe in oop weidings wei, kan hulle nie
doeltreffend bestuur word sonder geskikte behuising en hanteringsfasiliteite nie.
Goeie fasiliteite stel die boer in staat om:
• diere gereeld te inspekteer
• skape in te ent en te behandel
• siek diere vinnig te identifiseer
• wol veilig te skeer
• teeldiere te selekteer
• stres tydens hantering te verminder
• produktiwiteit en winsgewendheid te
verbeter
1.1 Skaapbehuising
Skaapbehuising bied skuiling en beskerming om skape gesond, gemaklik en
produktief te hou.
Doeleindes van Skaapbehuising:
• Beskerm skape teen uiterste weersomstandighede.
• Beskerm skape teen roofdiere.
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 3
• Verminder die risiko van siektes.
• Verskaf skuiling gedurende
lamtyd.
• Maak kuddebestuur makliker.
Eienskappe van goeie behuising:
✔ Droog
✔ Goed geventileer
✔ skoon
✔ Goed gedreineer
✔ Ruim
✔ Maklik om skoon te maak
Voordele van Goeie Behuising Nadele van Swak Behuising
✔ Beskerm diere ✘ Hoër voorkoms van siektes
✔ Verminder stres ✘ Nat beddegoed
✔ Verbeter produksie ✘ Beserings
✔ Maak bestuur makliker ✘ Hittestres
✔ Verminder vrektes ✘ Aanvalle deur roofdiere
✔ Beter oorlewing van lammers ✘ Moeilike hantering
✔ Makliker siektebeheer ✘ Verhoogde arbeidskoste
✔ Veiliger werksomgewings ✘ Laer produktiwiteit
1.2 Skaapbehuisingstelsels
Keuse van ‘n behuisingstelsel. Die keuse van ‘n behuisingstelsel hang af van:
• Klimaat
• Beskikbaarheid tot weiding
• Plaasgrootte
• Beskikbare kapitaal
• Produksiedoelwitte
Skape kan volgens verskillende produksiestelsels
bestuur word, afhangend van die klimaat, beskikbare
weiding, grondgrootte, arbeid en produksiedoelwitte.
Die drie hoofbehuisingstelsels is:
• Ekstensiewe stelsel
• Semi-intensiewe stelsel
• Intensiewe stelsel
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
, 4
A. Ekstensiewe Skaapboerderystelsel
'n Stelsel waar skape vrylik oor groot gebiede natuurlike veld wei, met baie min
byvoeding of behuising. Dit is die algemeenste skaapboerderystelsel in Suid-Afrika,
veral in die Karoo en ander droë streke.
Eienskappe:
• Groot weikampe
• Natuurlike weiding
• Lae veedigtheid
• Min behuising
• Lae arbeidsvereistes
• Laer produksiekoste
• Skape loop lang afstande
• Boere inspekteer kuddes gereeld
Voordele Nadele
✔ Lae produksiekoste ✘ Moeilik om individuele diere te monitor
✔ Gebruik natuurlike weiding ✘ Roofdiere kan skape aanval
✔ Minder arbeid benodig ✘ Siektes kan laat opgemerk word
✔ Laer behuisingskoste ✘ Weerstoestande het 'n groter invloed
✔ Skape toon natuurlike gedrag ✘ Lamvrektes kan toeneem
✔ Geskik vir groot plase
_________________________________________________________________________________
B. Semi-intensiewe Skaapboerderystelsel
Hierdie stelsel kombineer natuurlike weiding met byvoeding en verbeterde behuising.
Skape wei vir 'n gedeelte van die dag en word, wanneer nodig, na skuilings of voerkrale
gebring.
Eienskappe:
• Weiding plus byvoeding
• Beter behuising
• Meer bestuur
• Matige veedigtheid
• Hoër arbeidsvereistes
• Beter gesondheidsmonitering
Voordele Nadele
✔ Beter groeitempo ✘ Hoër voerkoste
© 2026 Juffrou Ansie Study Notes. Alle regte voorbehou. Hierdie materiaal mag nie sonder skriftelike toestemming gereproduseer of versprei word nie. Kontak
