Wiskunde
Geletterdheid
Opsom mings
Graad 10
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
, Afronding
Daar is 3 tipes afronding: Voorbeeld
⇨ Gewone afronding
⇨ Afronding na bo
⇨ Afronding laer
Gewone Afronding
Afronding beteken dat ’n getal tot ’n
spesifieke aantal desimale afgerond word.
Stappe vir Afronding
⇨ Identifiseer die afrondingsyfer
(bv. die tweede desimaalsyfer)
⇨ Kyk na die syfer direk daarna
⇨ As die volgende syfer 0–4 is:
→ Die afrondingsyfer bly dieselfde
⇨ As die volgende syfer 5–9 is:
→ Die afrondingsyfer verhoog met 1
Afronding na Bo
⇨ Afronding na bo beteken dat ’n getal hoër
afgerond word tot die naaste heelgetal.
⇨ Dit word gebruik wanneer dit nie prakties is
om ’n gedeelte van ’n getal te hê nie.
⇨ In sulke gevalle word die getal verhoog na
die volgende heelgetal.
⇨ Voorbeeld:
→ As jy 4,2 het, word dit afgerond na 5.
Afronding Laer
⇨ Afronding laer beteken dat ’n getal laer
afgerond word tot die naaste heelgetal.
⇨ Dit word gebruik wanneer daar nie enige
“oorblyfsels” kan wees nie.
⇨ Die getal word dus verminder na die vorige
heelgetal.
⇨ Voorbeeld:
→ As jy 4,8 het, word dit afgerond na 4.
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
, verhoudings
Basiese Beginsels van Verhoudings
⇨ Verhoudings word gebruik om twee of meer hoeveelhede van dieselfde soort en eenheid te vergelyk.
⇨ Voorbeeld:
→ Vrugtesapkonsentraat : Water = 1 : 3
Belangrike Beginsels
⇨ Geen eenhede word in ’n verhouding geskryf nie.
⇨ Die hoeveelhede moet dieselfde eenhede hê.
→ bv. albei in liter
⇨ Die volgorde van die verhouding is belangrik.
→ Konsentraat : Water = 1 : 3
→ Nie 3 : 1 nie
⇨ Verhoudings kan geskryf word:
→ Langs mekaar: 1 : 3
→ As ’n breuk: ⅓
⇨ Wat aan die een kant van die verhouding gedoen word, moet ook aan die ander kant gedoen word.
⇨ Ekwivalente verhoudings:
→1:3=3:9
Voorbeeld
Eenheidsmetode
VRAAG
⇨ Die verhouding van wit teëls tot bruin teëls is 2 : 3.
⇨ 105 bruin teëls gaan gebruik word.
⇨ Bereken hoeveel wit teëls gekoop moet word.
Stap 1: Skryf die verhouding neer
⇨ Wit : Bruin
→2:3
Stap 2: Skakel die gegewe waarde om na 1
⇨ Deel albei kante deur 3:
→2:3÷3
→⅔:1
Stap 3: Skakel 1 om na die verlangde waarde
⇨ Vermenigvuldig albei kante met 105:
→ ⅔ × 105 : 1 × 105
→ 70 : 105
Antwoord
⇨ 70 wit teëls moet gekoop word.
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
, Vergelyking van Verhoudings
⇨ Verhoudings kan vergelyk word om te bepaal watter opsie beter waarde bied.
⇨ Wanneer verhoudings vergelyk word, moet een hoeveelheid dieselfde gemaak word.
⇨ Die gewig of die prys kan omgeskakel word na ’n gemeenskaplike waarde.
Voorbeeld
⇨ Vergelyk:
→ 500 g pasta vir R5,95
→ 350 g pasta vir R3,45
⇨ Maak óf die gewig óf die prys dieselfde om die beste waarde te bepaal.
Voorbeeld
Deling van ’n hoeveelheid in ’n gegewe verhouding
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
Geletterdheid
Opsom mings
Graad 10
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
, Afronding
Daar is 3 tipes afronding: Voorbeeld
⇨ Gewone afronding
⇨ Afronding na bo
⇨ Afronding laer
Gewone Afronding
Afronding beteken dat ’n getal tot ’n
spesifieke aantal desimale afgerond word.
Stappe vir Afronding
⇨ Identifiseer die afrondingsyfer
(bv. die tweede desimaalsyfer)
⇨ Kyk na die syfer direk daarna
⇨ As die volgende syfer 0–4 is:
→ Die afrondingsyfer bly dieselfde
⇨ As die volgende syfer 5–9 is:
→ Die afrondingsyfer verhoog met 1
Afronding na Bo
⇨ Afronding na bo beteken dat ’n getal hoër
afgerond word tot die naaste heelgetal.
⇨ Dit word gebruik wanneer dit nie prakties is
om ’n gedeelte van ’n getal te hê nie.
⇨ In sulke gevalle word die getal verhoog na
die volgende heelgetal.
⇨ Voorbeeld:
→ As jy 4,2 het, word dit afgerond na 5.
Afronding Laer
⇨ Afronding laer beteken dat ’n getal laer
afgerond word tot die naaste heelgetal.
⇨ Dit word gebruik wanneer daar nie enige
“oorblyfsels” kan wees nie.
⇨ Die getal word dus verminder na die vorige
heelgetal.
⇨ Voorbeeld:
→ As jy 4,8 het, word dit afgerond na 4.
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
, verhoudings
Basiese Beginsels van Verhoudings
⇨ Verhoudings word gebruik om twee of meer hoeveelhede van dieselfde soort en eenheid te vergelyk.
⇨ Voorbeeld:
→ Vrugtesapkonsentraat : Water = 1 : 3
Belangrike Beginsels
⇨ Geen eenhede word in ’n verhouding geskryf nie.
⇨ Die hoeveelhede moet dieselfde eenhede hê.
→ bv. albei in liter
⇨ Die volgorde van die verhouding is belangrik.
→ Konsentraat : Water = 1 : 3
→ Nie 3 : 1 nie
⇨ Verhoudings kan geskryf word:
→ Langs mekaar: 1 : 3
→ As ’n breuk: ⅓
⇨ Wat aan die een kant van die verhouding gedoen word, moet ook aan die ander kant gedoen word.
⇨ Ekwivalente verhoudings:
→1:3=3:9
Voorbeeld
Eenheidsmetode
VRAAG
⇨ Die verhouding van wit teëls tot bruin teëls is 2 : 3.
⇨ 105 bruin teëls gaan gebruik word.
⇨ Bereken hoeveel wit teëls gekoop moet word.
Stap 1: Skryf die verhouding neer
⇨ Wit : Bruin
→2:3
Stap 2: Skakel die gegewe waarde om na 1
⇨ Deel albei kante deur 3:
→2:3÷3
→⅔:1
Stap 3: Skakel 1 om na die verlangde waarde
⇨ Vermenigvuldig albei kante met 105:
→ ⅔ × 105 : 1 × 105
→ 70 : 105
Antwoord
⇨ 70 wit teëls moet gekoop word.
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
, Vergelyking van Verhoudings
⇨ Verhoudings kan vergelyk word om te bepaal watter opsie beter waarde bied.
⇨ Wanneer verhoudings vergelyk word, moet een hoeveelheid dieselfde gemaak word.
⇨ Die gewig of die prys kan omgeskakel word na ’n gemeenskaplike waarde.
Voorbeeld
⇨ Vergelyk:
→ 500 g pasta vir R5,95
→ 350 g pasta vir R3,45
⇨ Maak óf die gewig óf die prys dieselfde om die beste waarde te bepaal.
Voorbeeld
Deling van ’n hoeveelheid in ’n gegewe verhouding
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
