Summary Graad 6 Natuurwetenskappe Junie Eksamen

Graad 6 Natuurwetenskap
Junie Eksamen
Definisies:

 Materie – Enige fisiese stof wat ‘n vaste stof, ‘n vloeistof of ‘n gas is.
 Deeltjies – Baie klein dele waaruit materie saamgestel is.
 Vibreer – Om vinnig en aanhoudend op een plek te beweeg.
 Mengsel – 2 of meer verskillende stowwe wat gekombineer of saamgevoeg is.
 Oplossing – Mengsel van ‘n vaste stof met ‘n vloeistof waar die vaste stof die spasie tussen
die deeltjies vul.
 Oplos – Proses om ‘n vaste stof met ‘n vloeistof te meng totdat die vaste stof deel is van die
vloeistof; die vaste stof is nie meer sigbaar na die mengproses nie.
 Oplosbaar – Wanneer ‘n vaste stof kan oplos.
 Onoplosbaar – Wanneer ‘n vaste stof nie kan oplos nie; die vaste stof is steeds sigbaar nadat
die stowwe gemeng is.
 Krisstallisasie – Die stadige proses waardeur kristalle uit ‘n oplossing gevorm word.
 Versadig – Wanneer ‘n oplossing geen plek meer het vir deeltjies van die oplosbare stof nie.
 Eutrofikasie – Te veel groeiende en verrottende alge as gevolg van besoedeling.
 Ontwater – Verloor baie water uit jou liggaam.
 Suiwer – Om vesoedeling van iets te verwyder.

Kenmerke van vaste stowwe, vloeistowwe en gasse:

Vaste stof:

 Dit het ‘n vaste vorm.
 Deeltjies van ‘n vaste stof is dig teen mekaar gepak – reëlmatige patroon.
 Baie min spasie tussen die deeltjies.
 Vibreer op een plek.




Vloeistof:

 Materie kan vloei.
 Neem die vorm van die houer aan waarin dit is.
 Deeltjies is styf teen mekaar gepak, maar het nie ‘n vaste vorm nie.
 Daar is klein spasies tussen die deeltjies – die deeltjies kan om mekaar beweeg.




Gas:

,  Gas vul die beskikbare spasie waarin dit is.
 Deeltjies is ver van mekaar af en beweeg vinnig.
 Daar is baie spasie tussen die deeltjies en beweeg in alle rigtings.
 Bv. Lug is ‘n gas in ‘n kamer, ballon of die hele atmosfeer.




Vaste stof Vloeistof Gas
Grootte van spasie Baie min spasie Klein spasie Baie spasie
Snelheid v beweging Stadig Vinniger Vinnigste
Deeltjies beweeg Op een plek Om mekaar In alle rigtings

4 Skeidingsmetodes van mengsels:

1. Sorteer met die hand – mengsel bestaan uit groot stowwe soos grondboontjies en rosyne.
2. Sif met ‘n sif – wanneer 2 materiale korrels van verskillende groottes het.
3. Afsak en oorgiet – water en olie.
4. Filtrering – sand (vaste stof) gemeng met water (vloeistof) – handdoek is filter.

Smelt en oplos is nie dieselfde ding nie!!!

Wat is oplosmiddel, oplosbare stof, oplossing? Voorbeelde:

 Die stof wat lyk asof dit verdwyn het, word die opgeloste stof genoem – suiker en melk.
 Die stof wat ons nog steeds kan sien, word die oplosmiddel genoem – koffie.
 Die oplosmiddel en opgeloste stof word saam die oplossing genoem – koffie met suiker en melk.