Summary Gr 12 Geografie Termyn 1 2026 Opgesom Deur Juffrou ansie

1



GEOGRAFIE
Graad 12
KWARTAAL 1_2026
LIMPOPO T1_2024 Toets; LIMPOPO Onderwerp Toets No.3_07 Feb2024;

SEKHUKHUNE SUID-DISTRIK Onderwerptoets No.1_2024. GEO

Selfstudiegids_DBE 2020. @IMPAQ T1_2025




Hierdie dokument is saamgestel om Graad 12 Geografie-leerders sistematies voor te
berei vir Toets 1 (Kwartaal 1). Die inhoud fokus op die kernafdelings van Klimaat en Weer,
Geomorfologie, sowel as Kaartwerk en GIS (geïntegreerde toepassing), soos vereis deur
die CAPS-kurrikulum.

Hierdie dokument dien as ’n studiegids wat:

• belangrike konsepte verduidelik,

• eksamenstyl-vrae insluit, en

• wys hoe teoretiese inhoud in vraestelle toegepas word.

Vir meer @Juffrou_Ansie produkte, kontak:

Sterkte


Juffrou Ansie
INHOUD

Klimaat en Weer............................................................................................................ 3
Middelbreedtesiklone (frontale depressies / ekstra-tropiese siklone)............................. 3
Okklusies (koue en warm voorokklusies) .................................................................. 7
Subtropiese antisiklone en gepaardgaande weerstoestande ......................................... 9
Subtropiese Antisiklone .......................................................................................... 9
Invloed van antisiklone op SA weer ........................................................................ 10
Temperatuur-inversie oor Suid-Afrika ..................................................................... 11

@Juffrou_Ansie

, 2


LYN DONDERSTORM ............................................................................................ 15
BERG WIND ......................................................................................................... 19
Tropiese Siklone ...................................................................................................... 22
Vallei-klimate .......................................................................................................... 25
STEDELIKE KLIMAAT................................................................................................. 28
GEOMORFOLOGIE ...................................................................................................... 32
DREINERINGSTELSELS IN SA ................................................................................... 32
DREINEERPATRONE ............................................................................................. 35
Fluviale landvorme .................................................................................................. 39
KAARTWERK & GIS (GEÏNTEGREERDE TOEPASSING) ..................................................... 39
Meerkeusevrae


Die seisoen wat op die sinoptiese weerkaart voorgestel
word, is winter.
Die isobariese interval van die isobare op die sinoptiese
weerkaart is 4hPa.

Die lugdruklesing by A is 1016hPa. Die
doupunttemperatuur wat by weerstasie B aangedui word,
is 10C.

Die weerstasies rondom die binne-hoëdruksel toon helder
lug as gevolg van dalende lug, en die antikloksgewyse
sirkulasie lei tot Noordwestelike winde.



Lyn CC verteenwoordig 'n Ridge. Die hoëdruksel by D sal
veroorsaak dat weerstelsel E in 'n Noordoostelike rigting
Suid- beweeg
Die weerstoestande by weerstasie F:
Afrika
• Wolkbedekking is 4/8
• Suidwestelike wind



Middelbreedte ’n Groot laedruk-weerstelsel wat uit warm en koue fronte
sikloon bestaan; ook genoem 'n ekstra-tropiese sikloon, gematigde
depressie of frontale depressie.
Afgesluit 'n Front wat gevorm word wanneer 'n koue front 'n warm
voor lugmassa inhaal en vervang.

@Juffrou_Ansie

, 3

Okklusie Die vervalstadium in die ontwikkeling van 'n
middelbreedte-sikloon, haal die voorste warm front in, lig
die warm lug van die grond af en ontmoet die koue lug voor
die warm front.
Stuitende wind Die verskuiwing van wind in 'n kloksgewyse rigting oor tyd
op 'n spesifieke plek, byvoorbeeld van 'n suidelike na
suidoostelike.
Warm front afsluiting 'n Okklusie waar die koue lug wat verbysteek warmer is as
die koue lug voor hom.
Stedelike hitte-eiland Die temperatuur oor die stad is warmer as die
omliggende landelike gebied
Reghoekig dreineringspatroon. Reghoekige patroon (krake
& nate in stollingsgesteentes)




Parallel dreineringspatroon. Parallelle patroon (steil
hellings / eenvormige gradiënt)




Klimaat en Weer
Middelbreedtesiklone (frontale depressies / ekstra-tropiese siklone)
ONTWIKKELINGSGEBIEDE
• Geleë in die middel of gematigde breedtegrade
• Tussen breedtegrade 30° - 60° noord en suid van die ewenaar.
• Vorm by die poolfront waar warm westelike en koue pooloostekante mekaar
ontmoet
ANDER NAME
• Matige sikloon
• Ekstratropiese sikloon
• Gematigde sikloon
• Frontale depressie
VOORWAARDES NODIG VIR ONTWIKKELING

• Koue poollugmassa van koue pooloostelike dele en warm tropiese lug van warm
westewinde ontmoet mekaar.
• Veroorsaak 'n wanbalans in energieverspreiding as gevolg van verskil in temperatuur.
• Verskille in windpatrone (rigting) dra by tot gevolglike vorming.

@Juffrou_Ansie

, 4

MEER PROMINENT IN DIE WINTER OOR SUID-AFRIKA

Die noordwaartse migrasie van die ITCZ en daarmee saam die migrasie van die hoëdrukselle, het tot
gevolg dat die laagdrukstelsels oor Suidelike deel van Suid-Afrika beweeg.

__________________________________________________________

STADIUMS VAN ONTWIKKELING VAN 'N MIDDELBREEDTE-SIKLOON




________________________________________________________________

Bestudeer die onderstaande gebaseer op die stadiums in die ontwikkeling van 'n
middelbreedte-sikloon. SEKHUKHUNE SUID-DISTRIK Onderwerptoets No.1_2024




@Juffrou_Ansie