100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.2 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting - Inleiding tot modellen in de klinische psychologie (H002100A) - Alle lessen, gastlessen, artikelen, extra tekst, boek

Rating
-
Sold
-
Pages
190
Uploaded on
21-12-2025
Written in
2025/2026

Volledige samenvatting van de lessenreeks 2025/2026 Inleiding tot modellen van de klinische psychologie - Ernst Koster & Reitske Meganck Bevat alle lessen (aangevuld met uitgebreide lesnotities), Gastlessen, Tekst: proces- en uitkomstonderzoek, Hoofdstuk 5, 6 & 7 van boek: psychologische gespreksvoering & Alle artikelen samengevat (incl. voorbeeld stappenplan) - voor vragen mag je mij altijd sturen!!

Show more Read less
Institution
Module













Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Written for

Institution
Study
Module

Document information

Uploaded on
December 21, 2025
Number of pages
190
Written in
2025/2026
Type
Summary

Subjects

Content preview

INLEIDING TOT MODELLEN
VAN DE KLINISCHE
PSYCHOLOGIE




SAMENVATTING 2025/2026

,Inhoud
Inleiding: situering binnen klinisch programma ............................................................................................................................ 5

1. programma klinische: blokkenstructuur ................................................................................................................................ 5

2. opbouw blokmodellen .......................................................................................................................................................... 5

1. Het werkveld van de klinische psychologie .............................................................................................................................. 6

1.1 introductie .......................................................................................................................................................................... 6

1.2 Settings in de klinische psychologie ................................................................................................................................... 7

settings en taken van de klinisch e psycholoog .................................................................................................................... 7
1.3 Beroepen in de klinische psychologie ................................................................................................................................ 7

positie van de klinische psychologi e (het vak) ..................................................................................................................... 7
positie van de klinische pscyholoog (de mens) ..................................................................................................................... 8
2. Modellen in de klinische psychologie ....................................................................................................................................... 9

2.1 Inleiding ............................................................................................................................................................................. 9

2.2 wetenschapsfilosofische kaders ......................................................................................................................................... 9

(post-) positivisme en klinische psychologie .......................................................................................................................10
(sociaal-) constructivisme .................................................................................................................................................11
2.3 Metamodellen .................................................................................................................................................................. 12

Medische vs. contextuele visie ...........................................................................................................................................12
Biopsychosociaal model....................................................................................................................................................14
2.4 Wetenschappelijke benadering ........................................................................................................................................ 24

De plaats van wetenschap .................................................................................................................................................24
Uitkomst- en procesonderzoek ..........................................................................................................................................34
Tekst: uitkomst- en procesonderzoek .................................................................................................................................... 56

3. Algemene klinische vaardigheden ......................................................................................................................................... 61

3.1 Situering .......................................................................................................................................................................... 61

3.2 Basishouding ................................................................................................................................................................... 62

empathie ..........................................................................................................................................................................63
echtheid ...........................................................................................................................................................................64
Onvoorwaardelijke acceptatie ...........................................................................................................................................66
Empirische ondersteuning .................................................................................................................................................69
3.3 Luistervaardigheden ........................................................................................................................................................ 70

Niet-selectieve luistervaardigheden & aandachtgevend gedrag ...........................................................................................72
Selectieve luistervaardigheden ..........................................................................................................................................72
Regulerende vaardigheden ................................................................................................................................................76
Probleem-nuancerende vaardigheden................................................................................................................................78
3.4 Wederzijdse beïnvloeding ................................................................................................................................................ 83

Psychologische gespreksvoering ........................................................................................................................................... 91

H5: de hulpverlener aan het werk .......................................................................................................................................91
H6: Basisvaardigheden ......................................................................................................................................................99
H7: Nuancerende vaardigheden ....................................................................................................................................... 102
4.Structuur van de GGz ........................................................................................................................................................... 106


1

, 1. Zorg gebaseerd op cijfers ................................................................................................................................................ 107

2. Organisatie: klassieke visie .............................................................................................................................................. 114

3. Belangrijkste settings ....................................................................................................................................................... 116

zorgaanbod 0de lijn ........................................................................................................................................................... 116
zorgaanbod 1ste lijn .......................................................................................................................................................... 117
Zorgaanbod 2de lijn .......................................................................................................................................................... 119
zorgaanbod 3de lijn ........................................................................................................................................................... 122
4. Organisatie: nieuwe ontwikkelingen ................................................................................................................................. 128

5.Ethiek en deontologie ........................................................................................................................................................... 129

1. Intro: Ethische vraagstukken ............................................................................................................................................ 129

Waarover gaat ethiek? ..................................................................................................................................................... 129
ethische vraagstukken en psychologie ............................................................................................................................. 130
2. Ethische begrippen .......................................................................................................................................................... 131

ethiek vs. moraal ............................................................................................................................................................. 131
moraal ............................................................................................................................................................................ 131
3. Ethische/normatieve theorieën ......................................................................................................................................... 131

Teleotologische of gevolgenethiek.................................................................................................................................... 131
Deontologische of beginselenethiek ................................................................................................................................. 132
Deugdenethiek ................................................................................................................................................................ 132
4. Deontologie van het beroep ............................................................................................................................................. 133

respect ........................................................................................................................................................................... 133
Integriteit: de betrouwbare ander ..................................................................................................................................... 135
Verantwooordelijkheid..................................................................................................................................................... 136
Deskundigheid ................................................................................................................................................................ 136
5. Morele dilemma’s analyseren .......................................................................................................................................... 137

6.Psychotherapeutische scholen ............................................................................................................................................. 137

Gastles 1: Gedragstherapie ................................................................................................................................................. 137

leertheorie: cognitieve processen .................................................................................................................................... 137
klassieke conditionering .................................................................................................................................................. 139
Operante conditionering .................................................................................................................................................. 139
klinische conceptualisatie: van leertheorie naar CGT ........................................................................................................ 139
de verklarende diagnostiek: betekenisanalyse .................................................................................................................. 141
Gastles 2: Ontwikkelingsgerichte psychotherapie ................................................................................................................ 142

De kern elementen van de ontwikkelingsgerichte psychotherapie...................................................................................... 142
Diagnostiek: het volledige proces ..................................................................................................................................... 142
Behandeling .................................................................................................................................................................... 144
Toepassing: eetstoornissen bij jongeren ........................................................................................................................... 144
Onderliggende werkingsmechanismen van eetstoornissen ............................................................................................... 146
Diagnostiek van eetstoornissen ....................................................................................................................................... 147
Behandeling van eetstoornissen ...................................................................................................................................... 148
Gastles 3: Relatie- en Gezinstherapie .................................................................................................................................. 150

definitie........................................................................................................................................................................... 150



2

, Historiek & theoretische grondslagen ............................................................................................................................... 150
Hedendaags theoretisch uitgangspunt: het individu/de cliënt in zijn context ...................................................................... 154
Van model naar praktijk ................................................................................................................................................... 156
Gastles 4: psychoanalyse .................................................................................................................................................... 157

Inleiding .......................................................................................................................................................................... 157
Premisse 1: de mens is een verdeeld subject .................................................................................................................... 159
Premisse twee: psychische functioneren is een samenspel tussen drie dimensies ............................................................. 161
Psychoanalyse vandaag................................................................................................................................................... 162
Zelfstudie-artikelen .................................................................................................................................................................. 164

Manifesto for a science of clinical psychology – McFall ........................................................................................................ 164

Abstract .......................................................................................................................................................................... 164
Hoofdprincipe ................................................................................................................................................................. 165
Eerste gevolgtrekking ....................................................................................................................................................... 165
Tweede gevolgtrekking..................................................................................................................................................... 165
het manifest als een roep voor actie ................................................................................................................................. 166
De Felice et al...................................................................................................................................................................... 166

Inleiding .......................................................................................................................................................................... 166
Hypothese ...................................................................................................................................................................... 166
Discussie en conclusie .................................................................................................................................................... 166
Psychotherapy, the humanistic (& effective) treatment - Wampold ....................................................................................... 167

Classificeren van healing practices .................................................................................................................................. 167
De humanistische aspecten van het contextuele model .................................................................................................... 168
Conclusie ....................................................................................................................................................................... 169
vragen ............................................................................................................................................................................. 169
A conceptual and methodological analysis of the nonspecifics argument - Derubeis et al. ................................................... 170

inleiding .......................................................................................................................................................................... 170
Het dodo’s bird dilemma ................................................................................................................................................. 170
De therapeutische relatie en symptoomverlichting ........................................................................................................... 170
Conclusie ....................................................................................................................................................................... 171
Vragen ............................................................................................................................................................................ 171
Common vs specific factors in psychotherapy: opening the black box - Mulder et al. ........................................................... 172

Inleiding .......................................................................................................................................................................... 172
Oneensheid over de basis van psychotherapie ................................................................................................................. 173
Paradigmatische verschillen ............................................................................................................................................ 173
lLmitaties van evidence-based onderzoek ........................................................................................................................ 173
Een valse dichotomie? ..................................................................................................................................................... 173
Toekomstige richtlijnen.................................................................................................................................................... 174
Psychotherapeutisch onderzoek ...................................................................................................................................... 174
Conclusie ....................................................................................................................................................................... 174
Vragen ............................................................................................................................................................................ 174
Mental health services in Belgium - Willems et al. ................................................................................................................ 175

Introductie ...................................................................................................................................................................... 175
EPidemologie .................................................................................................................................................................. 175



3

, Organisatie van mentale gezondheidszorg ........................................................................................................................ 176
Aanbieders van geestelijke gezondheidszorg .................................................................................................................... 177
Andere belangrijke zaken ................................................................................................................................................. 179
Huidige en toekomstige uitdagingen ................................................................................................................................. 180
Rebooting psychotherapie research and practice to reduce the burden of mental illness - Kazdin & Blaze .......................... 180

Introductie ...................................................................................................................................................................... 180
Verminderen van de last van mentale stoornissen ............................................................................................................ 180
Individuele psychotherapie in relatie tot de last van mentale stoornissen .......................................................................... 181
Ontwerpen van portfolio van modellen voor het leveren van interventies............................................................................ 181
Essentiele problemen van het portfolio ............................................................................................................................ 182
Samenwerking met ander disciplines ............................................................................................................................... 182
Conclusie ....................................................................................................................................................................... 183
Vragen ............................................................................................................................................................................ 183
Challenges and opportunities in global mental health: a research-to-practice perspective -Wainberg et al. .......................... 183

Abstract .......................................................................................................................................................................... 183
Inleiding .......................................................................................................................................................................... 183
Integreren van de behandeling van algemene mentale stoornissen in de primaire zorg ....................................................... 184
Prioritaire gebieden voor onderzoek ................................................................................................................................. 184
Conclusie ....................................................................................................................................................................... 185
Vragen ............................................................................................................................................................................ 185
Rotfuzs – stappenplan ......................................................................................................................................................... 186

Voorbeeld ....................................................................................................................................................................... 187




4

, Casussen: je moet je altijd 2 vragen stellen
1. Wat zijn dingen die je opvallen? Wat zijn problemen waarbij je aandachtig moet zijn?
- Bv: impulsiviteit, stress, selffocused,…
2. Praktische zaken; op welke dingen moet je letten bij volgende gesprekken?
- Bv: wou niet zelf in therapie gaan zegt iets over motivatie,…




Inleiding: situering binnen klinisch programma
1. programma klinische: blokkenstructuur
- Onderzoeksmethoden: hoe ga je een
onderzoek uitwerken
- Modellen: hoe kan je kijken naar de mens
psychisch lijden in hun context
- Assessment: praktische zaken,
intelligentietesten, …
- Werkveld-integratie: dingen die je ziet en leert plaatsen binnen een klinisch werkveld

2. opbouw blokmodellen
Wat is een model?
Model = een beargumenteerd standpunt dat tracht om complexe fenomenen te beschrijven en
inzichtelijk te maken
- Modellen kunnen verschillen in niveau van descriptief (breed, beschrijvend) tot formeelmathematisch (gespecifieerd
→ zo kan men predictiemodel maken)
- Bv: facebook weet welke advertenties werken door formeel-mathematisch model
Modellen in de klinische psychologie
= samenhangend geheel aan filosofische en theoretische posities i.v.m. de mens en het menselijk lijden van waaruit een
verhouding en benadering volgen over/van/voor zorg en behandeling voor psychisch lijden
- Je visie op menselijk leiden is bepalend voor hoe je het gaat bestuderen en behandelen
Multiperspectivisme
= verschillende invalshoeken flexibel leren innemen om een situatie te
bekijken en deze kunnen evalueren op hun sterktes en zwaktes om zo tot nieuwe, interessante
perspectieven te komen
- Deze perspectieven vullen elkaar aan
- We moeten afstappen van denkwijze dat 1 model juist is en een ander fout
In vraagstelling en perspectief:
- Concepten van normaliteit (sociaal-culturele normen)
o Vb. gedrag dat niet meer ‘normaal’ is voor een bepaalde leeftijd
- Impliciete assumpties
o Vb. slechte opvoeding
De vraagstelling en zienswijze heeft directe effecten op:
- Verhouding tot de problematiek
- Visie op de noodzaak én insteek van behandeling
→ Gezien de complexiteit van menselijk gedrag is multiperspectivisme essentieel!
→ Verschillende invalshoeken flexibel leren innemen en kunnen evalueren op sterktes en zwaktes
7 kernvragen
- De vragen zijn bij elk model gelijk, maar zullen verschillen in antwoord
1. Wat is de visie op mens-zijn en menselijk functioneren?
2. Hoe denken we over normaliteit en abnormaliteit ?
3. Welke factoren dragen bij aan de etiologie (leer v/d oorzaken) en veerkracht?
4. Wat zijn kernconcepten binnen een model?
5. Wat zijn helpende/belemmerende factoren voor verandering (moderatoren)?



5

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
Criminologie00 Universiteit Gent
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
46
Member since
1 year
Number of followers
1
Documents
13
Last sold
1 week ago

3.7

6 reviews

5
3
4
1
3
0
2
1
1
1

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their exams and reviewed by others who've used these revision notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No problem! You can straightaway pick a different document that better suits what you're after.

Pay as you like, start learning straight away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and smashed it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions