Deel 0. Inleiding en algemene info
Leerstof: handboek + hoorcolleges
Examen: open vragen (zie voorbeeldexamen op Toledo)
Opzet & structuur landenoverzichten:
- Juridisch-technische analyse vd rechtsstelsels (≠ materieelrechtelijke analyses)
- Aanscherpen van comparatieve vermogen
- Systematische benadering volgens vast beschrijvingsschema:
o Historisch kader
o Staatsstructuur & rechtsbronnen
o Onderlinge verhouding van de rechtsbronnen
o Indeling en algemene benadering van het recht
o Gerechtelijke organisatie
o Invloeden
o Bibliografie
Deel 1. Rechtsvgl’ing: algemene principes
Hoofdstuk 1. Wat is rechtsvergelijking?
Afdeling 1. Rechtsvergelijking: begrip en buitenlandrechtskunde
Definitie van rechtsvergelijking –twee kernelementen recht en vergelijking:
- Het vergelijken (het onderzoeken van de verschillen en gelijkenissen) vh recht
(tussen twee of meer rechtsstelsels [RS] of welbepaalde onderdelen ervan)
(vb: rechtstak, normengeheel, norm, instelling of rechtsbegrip)
Doelstelling – divers en uiteenlopend
- Om te verklaren, om te evalueren…
Cf. wetenschappelijke methode vs. wetenschappelijke discipline
Misleidende FR (droit comparé) en EN (comparative law) benamingen ~> ≠ rechtstak
,Discipline vs methode
- RGVL als methode à op wetenschappelijk verantwoorde wijze recht vergelijken
- RVGL als discipline à geheel van, op wetenschappelijk wijze, verzamelde kennis
inzake vergelijking van rechtsstelsels (of onderdelen ervan)
è RVGL bouwt vrijwel steeds voort op werk van anderen
o Bewustzijn vd methodologische keuze van die anderen
o Bewustzijn vd beperkingen en soliditeit vh fundament waarop men bouwt
è RVGL’end onderzoek (oz) is steeds onvolmaakt
o Bijzonder complexiteit van RVGL’e activiteit
o Bewustzijn vd beperkingen (infra)
o Bescheidenheid geboden
- MAAR: ≠ vrijgeleide voor slechte kwaliteit
o Geen loutere ‘uitstap in het buitenlands recht’
Soorten RVGL
- Vandaag RVGL op alle rechtsdomeinen
- Waaier aan mogelijk niveaus
o Inter-nationale (tss landen)
o Inter-internationale (tss internationaalrechtelijke normengehelen)
o Intra-nationale (tss deelstaten ve land)
o Particulier (niet[-zuiver]-publ.rtl’e eniteit: vb kerkelijk- of sportrecht)
o Zuiver interne (verschillende fenomenen binnen rechtsstelsel: vb zwaarte
v sancties op diverse misdrijven binnen eenzelfde strafrtl systeem)
o Inter-temporele (geldend recht op verschillende tijdstippen)
+ combinatie van voorgaanden mogelijk
- ‘Levend recht’ vs. ‘recht in de boeken’ à belang: binnen oz hetzelfde hanteren
- Dogmatisch vs. funtioneel (onderscheid draagt vlgns prof weinig bij)
o Dogmatisch = vgl’ v positief rechtelijke begrippen, figuren… (cf ‘boeken’)
o Functioneel = gaat uit ve probleem en vgl’t antwoord ‘levend recht’
- Micro- (1 RS) en Marco- (>1 RS) RVGL (à eerder schaal dan dichotomie)
,Positionering RVGL (relatie met aangrenzende recht- en wetenschapdomeinen)
- Buitenlandsrechtkunde ≠ RVGL, MAAR:
o Buitenlands recht is slechts beschrijfbaar via RVGL’e methode
o RVGL veronderstelt kennis van te vergelijken buitenlands recht
(opm.: eigen recht w voor vgl ook best ‘buitenlands recht’)
- Juridisch tolken en vertalen ≠ RVGL, MAAR:
o Analoge opmerkingen als voor buitenlandsrechtkunde
o Juridisch vertaler zal vaak impliciet aan RVGL doen (verschillen
opmerken, zelfs onuitgesproken & onbewust, zonder vgl’end doel)
- Andere meta-juridische disciplines ≠ RVGL
o Rechtsfilosofie en -theorie à abstracte reflectie over het recht
o Rechtssociologie à invloed recht –> samenleving (en omgekeerd)
o Rechtsgeschiedenis à volgens methode historisch onderzoek
è MAAR: met elk van deze zijn nuttige interacties mogelijk
- Internationaal privaat- en publiekrecht ≠ RVGL, MAAR:
o IPR à kennis en kwalificatie vreemde figuren van belang
o Int.nat. publ.r. à ARB erkend door beschaafde naties; om deze te
identificeren is beroep op RVGL nodig
Law & economics
~ recht als sturingsinstrument om mensen tot (economisch) gewenst gedrag te brengen
- Sinds 1960 opkomst
- Sinds 1994, pogingen om RVGL en law & economics-benadering te verbinden:
o Comparative law and economics à veranderingen in recht vanuit ‘L&E’
verklaren; uitgangspunt: concurrentie RSs leidt tot meest ekiciënte recht
o ‘Legal origins’ à economische trends verklaren vanuit verschillen in RSs
è Beide beanderingen zijn eerder ‘Angelsaksisch’ vooringenomen
, Hoofdstuk 2. Waarom rechtsvergelijking?
Onderscheid tussen nabije, intermediaire en verwijderde doelstelling (/functies)
Alternatieve benaderingen mogelijk
Vloeibaar grenslijnen tussen de 3
Onmiddelijke of nabije doelen – worden quasi automatisch door RVGL nagestreefd
- Algemene nabije doelen
o Vreemde recht beter kennen en begrijpen
o Eigen recht beter kennen en begrijpen
- Specifieke nabije doelen
o Beter begrijpen hoe het vreemd recht is opgebouwd
o Opstellen ve taxonomie (indeling) vd RSs en hun onderdelen
o Ondersteunen vh juridisch vertalen en vd tolken
Intermediaire doelen – worden door RVGL’er zelf vervuld en leiden tot concrete output
- Rechtsonderwijs; in het bijzonder:
o Beginselenonderwijs in recht
o Eigenlijke onderwijs van buitenlands recht en van RVGL
o Integreren van RVGL’e componenten in (meta-)juridische vakken
o Bijdragen tot de wetenschap
- Interpretatie van eigen recht; in het bijzonder:
o Bij overname (transplant of receptie) van vreemd recht
o Om leemten in eigen recht op te vullen
- Interpretatie van inter/supranationaal recht; in het bijzonder
o Bij verwijzingen naar AB/int.nat. gewoont door int.nat. publ.r
o Bij begrijpen inter/supranationaal instrument naar recht vd lidstaten
- Correcte toepassing vh vreemde recht
- Ontwikkeling methodologie en verdere uitbouw RVGL
Verwijderde doelen – worden nagestreefd, maar RVGL alleen leidt niet tot conclusies
RVGL vereist verrijking met andere (niet-)juridische input om doel te bereiken
Vaak zal uiteindelijk zelfs een politieke beoordeling plaatsvinden
- ‘De lege ferande’-functie: makers van nieuw recht helpen in hun taak
- Bijdragen ontwikkeling coördinatie of zelfs harmonisatie instrumenten
- Ontdekking/ontwikkeling van gedeelde rechtsbeginselen en ius commune
- Voeden van privaatrechtelijke overeenkomsten
- Ondersteuning van andere vgl’ende (evt meta-juridische) disciplines
Leerstof: handboek + hoorcolleges
Examen: open vragen (zie voorbeeldexamen op Toledo)
Opzet & structuur landenoverzichten:
- Juridisch-technische analyse vd rechtsstelsels (≠ materieelrechtelijke analyses)
- Aanscherpen van comparatieve vermogen
- Systematische benadering volgens vast beschrijvingsschema:
o Historisch kader
o Staatsstructuur & rechtsbronnen
o Onderlinge verhouding van de rechtsbronnen
o Indeling en algemene benadering van het recht
o Gerechtelijke organisatie
o Invloeden
o Bibliografie
Deel 1. Rechtsvgl’ing: algemene principes
Hoofdstuk 1. Wat is rechtsvergelijking?
Afdeling 1. Rechtsvergelijking: begrip en buitenlandrechtskunde
Definitie van rechtsvergelijking –twee kernelementen recht en vergelijking:
- Het vergelijken (het onderzoeken van de verschillen en gelijkenissen) vh recht
(tussen twee of meer rechtsstelsels [RS] of welbepaalde onderdelen ervan)
(vb: rechtstak, normengeheel, norm, instelling of rechtsbegrip)
Doelstelling – divers en uiteenlopend
- Om te verklaren, om te evalueren…
Cf. wetenschappelijke methode vs. wetenschappelijke discipline
Misleidende FR (droit comparé) en EN (comparative law) benamingen ~> ≠ rechtstak
,Discipline vs methode
- RGVL als methode à op wetenschappelijk verantwoorde wijze recht vergelijken
- RVGL als discipline à geheel van, op wetenschappelijk wijze, verzamelde kennis
inzake vergelijking van rechtsstelsels (of onderdelen ervan)
è RVGL bouwt vrijwel steeds voort op werk van anderen
o Bewustzijn vd methodologische keuze van die anderen
o Bewustzijn vd beperkingen en soliditeit vh fundament waarop men bouwt
è RVGL’end onderzoek (oz) is steeds onvolmaakt
o Bijzonder complexiteit van RVGL’e activiteit
o Bewustzijn vd beperkingen (infra)
o Bescheidenheid geboden
- MAAR: ≠ vrijgeleide voor slechte kwaliteit
o Geen loutere ‘uitstap in het buitenlands recht’
Soorten RVGL
- Vandaag RVGL op alle rechtsdomeinen
- Waaier aan mogelijk niveaus
o Inter-nationale (tss landen)
o Inter-internationale (tss internationaalrechtelijke normengehelen)
o Intra-nationale (tss deelstaten ve land)
o Particulier (niet[-zuiver]-publ.rtl’e eniteit: vb kerkelijk- of sportrecht)
o Zuiver interne (verschillende fenomenen binnen rechtsstelsel: vb zwaarte
v sancties op diverse misdrijven binnen eenzelfde strafrtl systeem)
o Inter-temporele (geldend recht op verschillende tijdstippen)
+ combinatie van voorgaanden mogelijk
- ‘Levend recht’ vs. ‘recht in de boeken’ à belang: binnen oz hetzelfde hanteren
- Dogmatisch vs. funtioneel (onderscheid draagt vlgns prof weinig bij)
o Dogmatisch = vgl’ v positief rechtelijke begrippen, figuren… (cf ‘boeken’)
o Functioneel = gaat uit ve probleem en vgl’t antwoord ‘levend recht’
- Micro- (1 RS) en Marco- (>1 RS) RVGL (à eerder schaal dan dichotomie)
,Positionering RVGL (relatie met aangrenzende recht- en wetenschapdomeinen)
- Buitenlandsrechtkunde ≠ RVGL, MAAR:
o Buitenlands recht is slechts beschrijfbaar via RVGL’e methode
o RVGL veronderstelt kennis van te vergelijken buitenlands recht
(opm.: eigen recht w voor vgl ook best ‘buitenlands recht’)
- Juridisch tolken en vertalen ≠ RVGL, MAAR:
o Analoge opmerkingen als voor buitenlandsrechtkunde
o Juridisch vertaler zal vaak impliciet aan RVGL doen (verschillen
opmerken, zelfs onuitgesproken & onbewust, zonder vgl’end doel)
- Andere meta-juridische disciplines ≠ RVGL
o Rechtsfilosofie en -theorie à abstracte reflectie over het recht
o Rechtssociologie à invloed recht –> samenleving (en omgekeerd)
o Rechtsgeschiedenis à volgens methode historisch onderzoek
è MAAR: met elk van deze zijn nuttige interacties mogelijk
- Internationaal privaat- en publiekrecht ≠ RVGL, MAAR:
o IPR à kennis en kwalificatie vreemde figuren van belang
o Int.nat. publ.r. à ARB erkend door beschaafde naties; om deze te
identificeren is beroep op RVGL nodig
Law & economics
~ recht als sturingsinstrument om mensen tot (economisch) gewenst gedrag te brengen
- Sinds 1960 opkomst
- Sinds 1994, pogingen om RVGL en law & economics-benadering te verbinden:
o Comparative law and economics à veranderingen in recht vanuit ‘L&E’
verklaren; uitgangspunt: concurrentie RSs leidt tot meest ekiciënte recht
o ‘Legal origins’ à economische trends verklaren vanuit verschillen in RSs
è Beide beanderingen zijn eerder ‘Angelsaksisch’ vooringenomen
, Hoofdstuk 2. Waarom rechtsvergelijking?
Onderscheid tussen nabije, intermediaire en verwijderde doelstelling (/functies)
Alternatieve benaderingen mogelijk
Vloeibaar grenslijnen tussen de 3
Onmiddelijke of nabije doelen – worden quasi automatisch door RVGL nagestreefd
- Algemene nabije doelen
o Vreemde recht beter kennen en begrijpen
o Eigen recht beter kennen en begrijpen
- Specifieke nabije doelen
o Beter begrijpen hoe het vreemd recht is opgebouwd
o Opstellen ve taxonomie (indeling) vd RSs en hun onderdelen
o Ondersteunen vh juridisch vertalen en vd tolken
Intermediaire doelen – worden door RVGL’er zelf vervuld en leiden tot concrete output
- Rechtsonderwijs; in het bijzonder:
o Beginselenonderwijs in recht
o Eigenlijke onderwijs van buitenlands recht en van RVGL
o Integreren van RVGL’e componenten in (meta-)juridische vakken
o Bijdragen tot de wetenschap
- Interpretatie van eigen recht; in het bijzonder:
o Bij overname (transplant of receptie) van vreemd recht
o Om leemten in eigen recht op te vullen
- Interpretatie van inter/supranationaal recht; in het bijzonder
o Bij verwijzingen naar AB/int.nat. gewoont door int.nat. publ.r
o Bij begrijpen inter/supranationaal instrument naar recht vd lidstaten
- Correcte toepassing vh vreemde recht
- Ontwikkeling methodologie en verdere uitbouw RVGL
Verwijderde doelen – worden nagestreefd, maar RVGL alleen leidt niet tot conclusies
RVGL vereist verrijking met andere (niet-)juridische input om doel te bereiken
Vaak zal uiteindelijk zelfs een politieke beoordeling plaatsvinden
- ‘De lege ferande’-functie: makers van nieuw recht helpen in hun taak
- Bijdragen ontwikkeling coördinatie of zelfs harmonisatie instrumenten
- Ontdekking/ontwikkeling van gedeelde rechtsbeginselen en ius commune
- Voeden van privaatrechtelijke overeenkomsten
- Ondersteuning van andere vgl’ende (evt meta-juridische) disciplines
