Theoretische academische vaardigheden (TAV)
Table of Contents
Inleiding ..................................................................................................................................... 5
TAV en de empirische cyclus .................................................................................................................. 5
Structuur van een wetenschappelijk artikel .................................................................................. 5
Structuur van een artikel ........................................................................................................................ 5
Titel, samenvatting & kernwoorden .............................................................................................................................. 6
Inleiding of probleemstelling ....................................................................................................................................... 7
Theoretisch kader of literatuurstudie ............................................................................................................................ 9
Methode ................................................................................................................................................................... 10
Resultaten ................................................................................................................................................................ 10
Discussie en conclusie.............................................................................................................................................. 11
Appendices .............................................................................................................................................................. 12
Referenties ............................................................................................................................................................... 12
(Gen)AI en wetenschappelijke integriteit ..................................................................................... 12
Wetenschappelijke integriteit............................................................................................................... 12
Wat is (Gen)AI ........................................................................................................................................................... 12
Wat is aanvaardbaar? ........................................................................................................................... 13
Wat betekent dit voor academische integriteit ............................................................................................................ 14
Wat kan dan wel? ...................................................................................................................................................... 15
Wat doen/vinden wetenschappers zelf? ..................................................................................................................... 16
Zelfstudie GenAI (minder belangrijk) ........................................................................................... 17
(Generatieve) AI ................................................................................................................................... 17
Wat is AI?.................................................................................................................................................................. 17
Hoe werkt AI? ........................................................................................................................................................... 18
Wat is Gen AI?........................................................................................................................................................... 23
Hoe werkt GenAI? – Large Language Models (LLM’s) ................................................................................................... 25
Waardoor ontstaan de risico’s bij Gen AI-gebruik? ...................................................................................................... 27
Overzicht van de risico’s & ethische implicaties .......................................................................................................... 27
Wat is verantwoord gebruik van generatieve AI-tools? ................................................................................................. 35
Welke tools kan je gebruiken? .................................................................................................................................... 37
Hoe weet je of de tool zelf verantwoord is? ................................................................................................................. 39
Waarvoor kan je de tools gebruiken? En mag dat wel? ................................................................................................. 40
Hoe gebruik je de tools? Schrijf een goede prompt ...................................................................................................... 41
Studeer met GenAI .................................................................................................................................................... 42
Onderzoek met GenAI ............................................................................................................................................... 43
Schrijf (wetenschappelijk) met GenAI......................................................................................................................... 45
Leer levenslang over GenAI........................................................................................................................................ 46
Bronnen ..................................................................................................................................... 48
Wat zijn wetenschappelijke bronnen? ................................................................................................... 48
Het onderzoeksproces .............................................................................................................................................. 48
1
, Bronnen ................................................................................................................................................................... 48
Wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke bronnen ........................................................................ 49
Soorten bronnen ....................................................................................................................................................... 49
Primaire en secundaire bronnen ........................................................................................................... 51
Plagiaat en AI & plagiaat ....................................................................................................................... 52
AI en wetenschappelijke integriteit ............................................................................................................................. 52
Relevantie en kwaliteit van bronnen beoordelen ................................................................................... 52
Relevantie ................................................................................................................................................................ 52
Kwaliteit ................................................................................................................................................................... 53
Waar vind ik wetenschappelijke bronnen? ............................................................................................ 53
Online databanken.................................................................................................................................................... 53
Zoeken ..................................................................................................................................................................... 55
Ondersteuning door AI voor identificeren relevante bronnen.................................................................. 56
AI en verantwoord gebruik ......................................................................................................................................... 57
Citeren en refereren ............................................................................................................................. 57
Redenen van citeren, refereren en bibliografie ............................................................................................................ 57
Citeren - parafraseren - refereren ............................................................................................................................... 57
Ondersteuning door AI voor citeren en parafraseren .............................................................................. 58
Reference manager software ..................................................................................................................................... 58
AI en eindverantwoordelijkheid .................................................................................................................................. 58
Zelfstudie citeren en refereren .................................................................................................... 59
Citeren, parafraseren en bibliografie ..................................................................................................... 59
Citeren ..................................................................................................................................................................... 59
Parafraseren ............................................................................................................................................................. 59
Bibliografie ............................................................................................................................................................... 59
Citeren, refereren, bibliografie en plagiaat .................................................................................................................. 60
Regels algemeen: APA 7th als referentiestijl ........................................................................................... 60
Refereren.................................................................................................................................................................. 60
Regels bibliografisch refereren................................................................................................................................... 63
FAQ .......................................................................................................................................................................... 66
Post-positivisme ........................................................................................................................ 67
Een onderzoeksparadigma … wat is dat? ............................................................................................... 67
Paradigma ................................................................................................................................................................ 67
Wetenschappelijke paradigma’s ................................................................................................................................ 67
Onderzoeksparadigma .............................................................................................................................................. 68
Ontologie, epistemologie en axiologie .................................................................................................. 68
Constitutieve elementen van een onderzoeksparadigma ............................................................................................ 68
Ontologie ................................................................................................................................................................. 69
Epistemologie ........................................................................................................................................................... 70
Axiologie................................................................................................................................................................... 70
Onderzoeksparadigma en theorie .............................................................................................................................. 71
Het post-positivistisch paradigma ........................................................................................................ 72
2
, Voorloper: het positivisme ......................................................................................................................................... 72
Het post-positivistisch paradigma.............................................................................................................................. 74
Concluderend........................................................................................................................................................... 77
Wetenschappelijke integriteit in het post-positivisme ........................................................................... 78
Probleem post-positivisme ........................................................................................................................................ 78
Post-positivism & methodologie ................................................................................................................................ 79
In de praktijk ............................................................................................................................................................. 79
Ondersteuning door AI: programmeren en analyseren ........................................................................... 79
Jij en Gen AI .............................................................................................................................................................. 79
AI advanced: data annoteren ..................................................................................................................................... 80
Het interpretatieve paradigma .................................................................................................... 81
De ‘foundational fields’ van het interpretatieve paradigma..................................................................... 81
Kernidee ................................................................................................................................................................... 81
Hermeneutiek ........................................................................................................................................................... 81
Fenomenologie ......................................................................................................................................................... 82
Symbolisch interactionisme ...................................................................................................................................... 83
Ontologie, epistemologie, axiologie ...................................................................................................... 83
Ontologie ................................................................................................................................................................. 83
Epistemologie ........................................................................................................................................................... 83
Axiologie................................................................................................................................................................... 84
Structuur & functie theorie ........................................................................................................................................ 84
Concluderend........................................................................................................................................................... 85
Voorbeeld communicatiewetenschappelijk onderzoek ............................................................................................... 85
Wetenschappelijke integriteit binnen interpretatieve paradigma ........................................................... 85
Subjectivisme ¹ oneerlijkheid .................................................................................................................................... 85
Ethics of care: zorgen voor de ander ........................................................................................................................... 86
AI binnen het interpretatieve paradigma ............................................................................................... 86
Game-changer: transcriptiesoftware ......................................................................................................................... 86
Interpretatieve analyse van onderzoeksdata ............................................................................................................... 86
Het kritische paradigma ............................................................................................................. 86
Herhaling ............................................................................................................................................ 86
Kritische paradigma ............................................................................................................................. 87
Doel van theorie ........................................................................................................................................................ 87
Historische achtergrond ............................................................................................................................................ 87
Ontologie, epistemologie en axiologie van kritisch paradigma ............................................................... 88
Ontologie ................................................................................................................................................................. 88
Epistemologie ........................................................................................................................................................... 89
Axiologie................................................................................................................................................................... 89
Structuur en functie van theorie ................................................................................................................................. 90
Concluderend...................................................................................................................................... 90
Wetenschappelijke integriteit binnen interpretatieve paradigma ........................................................... 91
Risico’s..................................................................................................................................................................... 91
Grievance studies agair ............................................................................................................................................ 91
3
, AI binnen het kritische paradigma......................................................................................................... 91
Examen ..................................................................................................................................... 92
Belangrijkste inhoud ............................................................................................................................ 92
Eindcompetenties TAV .............................................................................................................................................. 92
Structuur wetenschappelijk artikel............................................................................................................................. 92
Bronnen ................................................................................................................................................................... 93
Wetenschappelijke paradigma’s ................................................................................................................................ 94
Wetenschappelijke integriteit .................................................................................................................................... 94
Wetenschappelijke integriteit & AI.............................................................................................................................. 95
Zelfstudies................................................................................................................................................................ 96
Inhoud examen .................................................................................................................................... 96
Open vragen beantwoorden over de leerstof (30%) ..................................................................................................... 96
De regels toepassen omtrent correct refereren en citeren (20%) .................................................................................. 97
Essay schrijven (50%) ................................................................................................................................................ 98
4
,Inleiding
TAV en de empirische cyclus
Empirische cyclus = een model dat het proces van wetenschappelijk onderzoek beschrijft. Het toont de
logische stappen die onderzoekers volgen om kennis te ontwikkelen.
Structuur van een wetenschappelijk artikel
Waarom hebben wetenschappelijke artikels een specifieke structuur?
Wetenschappelijk artikel heeft tot doel om snel en duidelijk te informeren.
Voor de lezer
• Weet wat te verwachten
• Kan makkelijk zoeken naar het relevante deel (bv alleen de methode of resultaten)
Voor de schrijver
• Maakt het schrijfproces overzichtelijk
• Wetenschappelijk schrijven is een ambacht – je kan het leren door vaste patronen te volgen
Structuur van een artikel
Een wetenschappelijk artikel dat 1 of meerdere empirische studies beschrijft, volgt een typische structuur.
1. Samenvatting – abstract
- Korte samenvatting van doel, methode, belangrijkste resultaten en conclusie
- Handig voor lezer om snel te beslissen of het artikel relevant is
2. Probleemstelling – inleiding
- Wat is het probleem of de onderzoeksvraag?
- Waarom is dit onderzoek nodig of relevant?
3. Literatuurstudie
- Wat is er al onderzocht of bekend?
- Welke theorieën en eerdere studies vormen de basis voor jouw onderzoek?
5
, 4. Methode
- Hoe is het onderzoek uitgevoerd?
- Belangrijk voor repliceerbaarheid
5. Resultaten
- Feitelijke uitkomsten onderzoek
- Vaak met tabellen, grafieken, statistieken
- Geen interpretatie, enkel data
6. Discussie – reflectie op resultaten
- Interpretatie resultaten
- Reflectie op beperkingen onderzoek en suggesties voor vervolg
7. Bronnen
De IMReD-zandloper
1. Introduction: breed beginnen – context, probleemstelling, literatuur
2. Methodology: steeds specifieker – uitleg hoe het onderzoek concreet
werd uitgevoerd
3. Results: kern, feitelijke bevindingen
4. Discussion: weer verbreden – interpretatie, koppeling met bredere
context, beperkingen, vervolgonderzoek
Titel, samenvatting & kernwoorden
Titel
Eerste contactpunt: de titel is letterlijk het eerste wat een lezer ziet.
Functies
1. Informerend: geeft aan waar het artikel over gaat
2. Motiverend: trekt de aandacht en maakt de lezer nieuwsgierig
Ondertitel
• Optioneel
• Meer informatief en verduidelijkend
• Structureert en positioneert het artikel binnen een bepaald thema of discipline
à Je kan spelen met hoofd- en subtitel (informatief + prikkelend)
Running header
Vaak een korte titel die op elke pagina bovenaan staat
Abstract
= samenvatting
Beperkingen: aantal woorden meestal strikt opgelegd door het tijdschrift.
6
Table of Contents
Inleiding ..................................................................................................................................... 5
TAV en de empirische cyclus .................................................................................................................. 5
Structuur van een wetenschappelijk artikel .................................................................................. 5
Structuur van een artikel ........................................................................................................................ 5
Titel, samenvatting & kernwoorden .............................................................................................................................. 6
Inleiding of probleemstelling ....................................................................................................................................... 7
Theoretisch kader of literatuurstudie ............................................................................................................................ 9
Methode ................................................................................................................................................................... 10
Resultaten ................................................................................................................................................................ 10
Discussie en conclusie.............................................................................................................................................. 11
Appendices .............................................................................................................................................................. 12
Referenties ............................................................................................................................................................... 12
(Gen)AI en wetenschappelijke integriteit ..................................................................................... 12
Wetenschappelijke integriteit............................................................................................................... 12
Wat is (Gen)AI ........................................................................................................................................................... 12
Wat is aanvaardbaar? ........................................................................................................................... 13
Wat betekent dit voor academische integriteit ............................................................................................................ 14
Wat kan dan wel? ...................................................................................................................................................... 15
Wat doen/vinden wetenschappers zelf? ..................................................................................................................... 16
Zelfstudie GenAI (minder belangrijk) ........................................................................................... 17
(Generatieve) AI ................................................................................................................................... 17
Wat is AI?.................................................................................................................................................................. 17
Hoe werkt AI? ........................................................................................................................................................... 18
Wat is Gen AI?........................................................................................................................................................... 23
Hoe werkt GenAI? – Large Language Models (LLM’s) ................................................................................................... 25
Waardoor ontstaan de risico’s bij Gen AI-gebruik? ...................................................................................................... 27
Overzicht van de risico’s & ethische implicaties .......................................................................................................... 27
Wat is verantwoord gebruik van generatieve AI-tools? ................................................................................................. 35
Welke tools kan je gebruiken? .................................................................................................................................... 37
Hoe weet je of de tool zelf verantwoord is? ................................................................................................................. 39
Waarvoor kan je de tools gebruiken? En mag dat wel? ................................................................................................. 40
Hoe gebruik je de tools? Schrijf een goede prompt ...................................................................................................... 41
Studeer met GenAI .................................................................................................................................................... 42
Onderzoek met GenAI ............................................................................................................................................... 43
Schrijf (wetenschappelijk) met GenAI......................................................................................................................... 45
Leer levenslang over GenAI........................................................................................................................................ 46
Bronnen ..................................................................................................................................... 48
Wat zijn wetenschappelijke bronnen? ................................................................................................... 48
Het onderzoeksproces .............................................................................................................................................. 48
1
, Bronnen ................................................................................................................................................................... 48
Wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke bronnen ........................................................................ 49
Soorten bronnen ....................................................................................................................................................... 49
Primaire en secundaire bronnen ........................................................................................................... 51
Plagiaat en AI & plagiaat ....................................................................................................................... 52
AI en wetenschappelijke integriteit ............................................................................................................................. 52
Relevantie en kwaliteit van bronnen beoordelen ................................................................................... 52
Relevantie ................................................................................................................................................................ 52
Kwaliteit ................................................................................................................................................................... 53
Waar vind ik wetenschappelijke bronnen? ............................................................................................ 53
Online databanken.................................................................................................................................................... 53
Zoeken ..................................................................................................................................................................... 55
Ondersteuning door AI voor identificeren relevante bronnen.................................................................. 56
AI en verantwoord gebruik ......................................................................................................................................... 57
Citeren en refereren ............................................................................................................................. 57
Redenen van citeren, refereren en bibliografie ............................................................................................................ 57
Citeren - parafraseren - refereren ............................................................................................................................... 57
Ondersteuning door AI voor citeren en parafraseren .............................................................................. 58
Reference manager software ..................................................................................................................................... 58
AI en eindverantwoordelijkheid .................................................................................................................................. 58
Zelfstudie citeren en refereren .................................................................................................... 59
Citeren, parafraseren en bibliografie ..................................................................................................... 59
Citeren ..................................................................................................................................................................... 59
Parafraseren ............................................................................................................................................................. 59
Bibliografie ............................................................................................................................................................... 59
Citeren, refereren, bibliografie en plagiaat .................................................................................................................. 60
Regels algemeen: APA 7th als referentiestijl ........................................................................................... 60
Refereren.................................................................................................................................................................. 60
Regels bibliografisch refereren................................................................................................................................... 63
FAQ .......................................................................................................................................................................... 66
Post-positivisme ........................................................................................................................ 67
Een onderzoeksparadigma … wat is dat? ............................................................................................... 67
Paradigma ................................................................................................................................................................ 67
Wetenschappelijke paradigma’s ................................................................................................................................ 67
Onderzoeksparadigma .............................................................................................................................................. 68
Ontologie, epistemologie en axiologie .................................................................................................. 68
Constitutieve elementen van een onderzoeksparadigma ............................................................................................ 68
Ontologie ................................................................................................................................................................. 69
Epistemologie ........................................................................................................................................................... 70
Axiologie................................................................................................................................................................... 70
Onderzoeksparadigma en theorie .............................................................................................................................. 71
Het post-positivistisch paradigma ........................................................................................................ 72
2
, Voorloper: het positivisme ......................................................................................................................................... 72
Het post-positivistisch paradigma.............................................................................................................................. 74
Concluderend........................................................................................................................................................... 77
Wetenschappelijke integriteit in het post-positivisme ........................................................................... 78
Probleem post-positivisme ........................................................................................................................................ 78
Post-positivism & methodologie ................................................................................................................................ 79
In de praktijk ............................................................................................................................................................. 79
Ondersteuning door AI: programmeren en analyseren ........................................................................... 79
Jij en Gen AI .............................................................................................................................................................. 79
AI advanced: data annoteren ..................................................................................................................................... 80
Het interpretatieve paradigma .................................................................................................... 81
De ‘foundational fields’ van het interpretatieve paradigma..................................................................... 81
Kernidee ................................................................................................................................................................... 81
Hermeneutiek ........................................................................................................................................................... 81
Fenomenologie ......................................................................................................................................................... 82
Symbolisch interactionisme ...................................................................................................................................... 83
Ontologie, epistemologie, axiologie ...................................................................................................... 83
Ontologie ................................................................................................................................................................. 83
Epistemologie ........................................................................................................................................................... 83
Axiologie................................................................................................................................................................... 84
Structuur & functie theorie ........................................................................................................................................ 84
Concluderend........................................................................................................................................................... 85
Voorbeeld communicatiewetenschappelijk onderzoek ............................................................................................... 85
Wetenschappelijke integriteit binnen interpretatieve paradigma ........................................................... 85
Subjectivisme ¹ oneerlijkheid .................................................................................................................................... 85
Ethics of care: zorgen voor de ander ........................................................................................................................... 86
AI binnen het interpretatieve paradigma ............................................................................................... 86
Game-changer: transcriptiesoftware ......................................................................................................................... 86
Interpretatieve analyse van onderzoeksdata ............................................................................................................... 86
Het kritische paradigma ............................................................................................................. 86
Herhaling ............................................................................................................................................ 86
Kritische paradigma ............................................................................................................................. 87
Doel van theorie ........................................................................................................................................................ 87
Historische achtergrond ............................................................................................................................................ 87
Ontologie, epistemologie en axiologie van kritisch paradigma ............................................................... 88
Ontologie ................................................................................................................................................................. 88
Epistemologie ........................................................................................................................................................... 89
Axiologie................................................................................................................................................................... 89
Structuur en functie van theorie ................................................................................................................................. 90
Concluderend...................................................................................................................................... 90
Wetenschappelijke integriteit binnen interpretatieve paradigma ........................................................... 91
Risico’s..................................................................................................................................................................... 91
Grievance studies agair ............................................................................................................................................ 91
3
, AI binnen het kritische paradigma......................................................................................................... 91
Examen ..................................................................................................................................... 92
Belangrijkste inhoud ............................................................................................................................ 92
Eindcompetenties TAV .............................................................................................................................................. 92
Structuur wetenschappelijk artikel............................................................................................................................. 92
Bronnen ................................................................................................................................................................... 93
Wetenschappelijke paradigma’s ................................................................................................................................ 94
Wetenschappelijke integriteit .................................................................................................................................... 94
Wetenschappelijke integriteit & AI.............................................................................................................................. 95
Zelfstudies................................................................................................................................................................ 96
Inhoud examen .................................................................................................................................... 96
Open vragen beantwoorden over de leerstof (30%) ..................................................................................................... 96
De regels toepassen omtrent correct refereren en citeren (20%) .................................................................................. 97
Essay schrijven (50%) ................................................................................................................................................ 98
4
,Inleiding
TAV en de empirische cyclus
Empirische cyclus = een model dat het proces van wetenschappelijk onderzoek beschrijft. Het toont de
logische stappen die onderzoekers volgen om kennis te ontwikkelen.
Structuur van een wetenschappelijk artikel
Waarom hebben wetenschappelijke artikels een specifieke structuur?
Wetenschappelijk artikel heeft tot doel om snel en duidelijk te informeren.
Voor de lezer
• Weet wat te verwachten
• Kan makkelijk zoeken naar het relevante deel (bv alleen de methode of resultaten)
Voor de schrijver
• Maakt het schrijfproces overzichtelijk
• Wetenschappelijk schrijven is een ambacht – je kan het leren door vaste patronen te volgen
Structuur van een artikel
Een wetenschappelijk artikel dat 1 of meerdere empirische studies beschrijft, volgt een typische structuur.
1. Samenvatting – abstract
- Korte samenvatting van doel, methode, belangrijkste resultaten en conclusie
- Handig voor lezer om snel te beslissen of het artikel relevant is
2. Probleemstelling – inleiding
- Wat is het probleem of de onderzoeksvraag?
- Waarom is dit onderzoek nodig of relevant?
3. Literatuurstudie
- Wat is er al onderzocht of bekend?
- Welke theorieën en eerdere studies vormen de basis voor jouw onderzoek?
5
, 4. Methode
- Hoe is het onderzoek uitgevoerd?
- Belangrijk voor repliceerbaarheid
5. Resultaten
- Feitelijke uitkomsten onderzoek
- Vaak met tabellen, grafieken, statistieken
- Geen interpretatie, enkel data
6. Discussie – reflectie op resultaten
- Interpretatie resultaten
- Reflectie op beperkingen onderzoek en suggesties voor vervolg
7. Bronnen
De IMReD-zandloper
1. Introduction: breed beginnen – context, probleemstelling, literatuur
2. Methodology: steeds specifieker – uitleg hoe het onderzoek concreet
werd uitgevoerd
3. Results: kern, feitelijke bevindingen
4. Discussion: weer verbreden – interpretatie, koppeling met bredere
context, beperkingen, vervolgonderzoek
Titel, samenvatting & kernwoorden
Titel
Eerste contactpunt: de titel is letterlijk het eerste wat een lezer ziet.
Functies
1. Informerend: geeft aan waar het artikel over gaat
2. Motiverend: trekt de aandacht en maakt de lezer nieuwsgierig
Ondertitel
• Optioneel
• Meer informatief en verduidelijkend
• Structureert en positioneert het artikel binnen een bepaald thema of discipline
à Je kan spelen met hoofd- en subtitel (informatief + prikkelend)
Running header
Vaak een korte titel die op elke pagina bovenaan staat
Abstract
= samenvatting
Beperkingen: aantal woorden meestal strikt opgelegd door het tijdschrift.
6
