Inhoud
Taak 1: Bedreigingen van (volks-)gezondheid?.........................................1
Taak 2: Serieus? Zeven jaar verschil in levensverwachting?.....................8
Taak 3: Roken en preventie, een (on)mogelijke combinatie?...............17
Taak 4: Een nieuwe vijand...................................................................28
Taak 5: Griepprik..................................................................................47
Taak 5: Beweegredenen?.....................................................................58
Taak 7: En dan ben je opeens ziek, en soms zelfs chronisch ziek........72
Taak 8: Chronisch ziek, wat kun je zelf en wie helpt je?.......................84
Taak 9: Blijven participeren, ook met een chronische ziekte of
beperking.............................................................................................98
Taak 10: De uitdaging is niet de beestjes, maar …............................119
Taak 11: Wat is er met mijn moeder aan de hand?............................129
Taak 12: Hoe verklaar ik dan die pijn?...............................................148
Taak 13: De zorg voor oudere mensen met complexe problematiek 155
Taak 1: Bedreigingen van (volks-)gezondheid?
1) Wat is de geschiedenis van de volksgezondheid?
Epidemiologie= bestudeert de gezondheidssituatie in een populatie,
waaronder het voorkomen en de verspreiding van ziekten binnen en
tussen populaties.
Door pathogenese = inzicht in het ontstaan, de ontwikkeling en het
verloop van een aandoening, kunnen veel ziekten tegenwoordig
voorkomen worden.
De levensverwachting is de afgelopen jaren gestegen, dit komt door
een daling van de sterftecijfers meer ongezonde jaren
Wetenschappelijke doorbraken groeiende welvaart
Toename van welvaartsziekten: kanker, chronische ziekten als
diabetes, hart- en vaatziekten en overgewicht. Maar ook depressie
en burnout als gevolg van stress. De bestrijding hiervan kost ook
weer veel geld.
Daling nieuwe gevallen coronaire hartziekten door gezonder gedrag
en preventieve medicatie.
Antibiotica en sanitaire beweging: drinkwater en ondergrondse
riolering
, De sociale hygiëne richtte zich op het beïnvloeden van sociale
omstandigheden, om daarmee besmetting, slechte voeding en
andere specifieke risicofactoren van ziekte te bestrijden.
Geschiedenis public health:
-500: mortaliteit = hoog, met een lage en variabele
levensverwachting. De eerste toiletten werden aangelegd, met
bovengrondse riolering
500/1750: mortaliteit nog steeds hoog, ziekte lepra piekt tijdens
kruistochten (snelle verspreiding), regimen sanitatis= voorschriften
voor gezond gedrag vooral over sanitaire voorzieningen. 1346-
1350: de pest. In 1722 is de vaccinatie tegen pokken bedacht.
1750/1850: mortaliteit= hoog, lage en variabele levensverwachting.
Er is in deze tijd een grote cholera epidemie sanitaire
ontwikkelingen.
1850/1950: mortaliteit daalt door verbeterde hygiene gemiddelde
levensverwachting gaat langzaam omhoog. De populatie blijft
groeien. 1914: komen erachter dat de pest wordt verspreid door
ratten eerste preventie. In 1928 ontstaat de eerste antibiotica.
Deze jaartallen weten
Tijdperken: Epidemieën en hongersnood afnemende pandemieën
degeneratieve en door de mens veroorzaakte aandoeningen delayed …
diseases door resistentie voor antibiotica.
Demografische transitie= daling van de sterftecijfers wordt gevolgd door
een periode van sterke daling van de geboortecijfers.
Epidemiologische transitie= Daling van sterftecijfers door een radicale
verschuiving in het doodsoorzakenpatroon (van besmettelijke ziekten naar
chronische ziekten)
2) Wat is het VTV model en wat is het model van Lalonde?
Het model van Lalonde is een systematisch uitgewerkte, maatschappelijke
visie op gezondheid door de overheid. Het model is gericht op
gezondheidsbevordering. In het model zijn er 4 deelgebieden die invloed
hebben op gezondheid: biologische factoren, leefstijlfactoren,
omgevingsfactoren en (zorg)voorzieningen.
Health field= gezondheid bevorderen kan op 2 manieren:
- Risicofactoren voor ziekte/ ongezondheid aan pakken (pathogenese)
, - Een gezonde omgeving/ gedrag stimuleren (salutogenese)
VTV= Volksgezondheid Toekomst Verkenning RIVM
De VTV geeft een beeld van de volksgezondheid op dat moment. De
verkenning is gebaseerd op gegevens over o.a. levensverwachting,
ziektelast, determinanten van ziekte en leefstijlgedragingen. Hieruit
ontstaan kernboodschappen voor het ministerie van VWS, dit is de input
voor het landelijke gezondheidsbeleid. VTV is gebaseerd op model van
Lalonde. VTV is gericht op het voorkomen van ziekte.
4 delen: trendscenario, themaverkenning, handelingsopties, synthese
VTV 2018 kernpunten:
Vergrijzing ouderen wonen zelfstandig zorg complexer
Chronische aandoeningen: meer mensen doen meer zelf +
technologie zorg verandert
Druk: hogere druk op mantelzorgers door bovengenoemde +
iedereen door prestatiedruk en flexibel werken. Deze druk blijft
toenemen
Kwetsbare groepen hebben te maken met een opeenstapeling van
gezondheidsproblemen en sociale problemen.
Zorguitgaven stijgen door demografie en technologie.
Er is alertheid op bekende en nieuwe risico’s nodig.
Oplossing:
Integrale aanpak: meer samenwerking, verder kijken dan alleen de
zorg en met de inzet van veel verschillende partijen.
De technologie en inrichting leefomgeving bieden kansen.
Er zijn al initiatieven waar we van kunnen leren en op kunnen
bouwen.
, Model begrijpen
3) Wat is het verschil tussen sickness, illness en disease?
Disease= een aantoonbare medisch-biologische afwijking
Illnes= de ziekte-ervaring: het wel of niet ziek voelen beoordeelt patiënt
zelf
Sickness= men gedraagt zich als patiënt en dat wordt ook erkend door de
omgeving sociale component
Deze 3 zorgen voor verschillende patiëntvariaties.
4) Wat zijn de determinanten voor gezondheid en hoe zijn deze
gekoppeld aan ziektelast? (algemeen)
Leefstijl: BRAVO(+D)= bewegen, roken, alcoholgebruik, voeding en
ontspanning (drugs) stijging welvaartsziekten toename
ziektelast
Determinanten van RIVM: persoonsgebonden factoren (erfelijke of
verworven eigenschappen van het lichaam), leefstijlfactoren
(gunstig en ongunstig) en omgevingsfactoren(fysiek en sociaal).
Deze kunnen endogeen en exogeen zijn.
Taak 1: Bedreigingen van (volks-)gezondheid?.........................................1
Taak 2: Serieus? Zeven jaar verschil in levensverwachting?.....................8
Taak 3: Roken en preventie, een (on)mogelijke combinatie?...............17
Taak 4: Een nieuwe vijand...................................................................28
Taak 5: Griepprik..................................................................................47
Taak 5: Beweegredenen?.....................................................................58
Taak 7: En dan ben je opeens ziek, en soms zelfs chronisch ziek........72
Taak 8: Chronisch ziek, wat kun je zelf en wie helpt je?.......................84
Taak 9: Blijven participeren, ook met een chronische ziekte of
beperking.............................................................................................98
Taak 10: De uitdaging is niet de beestjes, maar …............................119
Taak 11: Wat is er met mijn moeder aan de hand?............................129
Taak 12: Hoe verklaar ik dan die pijn?...............................................148
Taak 13: De zorg voor oudere mensen met complexe problematiek 155
Taak 1: Bedreigingen van (volks-)gezondheid?
1) Wat is de geschiedenis van de volksgezondheid?
Epidemiologie= bestudeert de gezondheidssituatie in een populatie,
waaronder het voorkomen en de verspreiding van ziekten binnen en
tussen populaties.
Door pathogenese = inzicht in het ontstaan, de ontwikkeling en het
verloop van een aandoening, kunnen veel ziekten tegenwoordig
voorkomen worden.
De levensverwachting is de afgelopen jaren gestegen, dit komt door
een daling van de sterftecijfers meer ongezonde jaren
Wetenschappelijke doorbraken groeiende welvaart
Toename van welvaartsziekten: kanker, chronische ziekten als
diabetes, hart- en vaatziekten en overgewicht. Maar ook depressie
en burnout als gevolg van stress. De bestrijding hiervan kost ook
weer veel geld.
Daling nieuwe gevallen coronaire hartziekten door gezonder gedrag
en preventieve medicatie.
Antibiotica en sanitaire beweging: drinkwater en ondergrondse
riolering
, De sociale hygiëne richtte zich op het beïnvloeden van sociale
omstandigheden, om daarmee besmetting, slechte voeding en
andere specifieke risicofactoren van ziekte te bestrijden.
Geschiedenis public health:
-500: mortaliteit = hoog, met een lage en variabele
levensverwachting. De eerste toiletten werden aangelegd, met
bovengrondse riolering
500/1750: mortaliteit nog steeds hoog, ziekte lepra piekt tijdens
kruistochten (snelle verspreiding), regimen sanitatis= voorschriften
voor gezond gedrag vooral over sanitaire voorzieningen. 1346-
1350: de pest. In 1722 is de vaccinatie tegen pokken bedacht.
1750/1850: mortaliteit= hoog, lage en variabele levensverwachting.
Er is in deze tijd een grote cholera epidemie sanitaire
ontwikkelingen.
1850/1950: mortaliteit daalt door verbeterde hygiene gemiddelde
levensverwachting gaat langzaam omhoog. De populatie blijft
groeien. 1914: komen erachter dat de pest wordt verspreid door
ratten eerste preventie. In 1928 ontstaat de eerste antibiotica.
Deze jaartallen weten
Tijdperken: Epidemieën en hongersnood afnemende pandemieën
degeneratieve en door de mens veroorzaakte aandoeningen delayed …
diseases door resistentie voor antibiotica.
Demografische transitie= daling van de sterftecijfers wordt gevolgd door
een periode van sterke daling van de geboortecijfers.
Epidemiologische transitie= Daling van sterftecijfers door een radicale
verschuiving in het doodsoorzakenpatroon (van besmettelijke ziekten naar
chronische ziekten)
2) Wat is het VTV model en wat is het model van Lalonde?
Het model van Lalonde is een systematisch uitgewerkte, maatschappelijke
visie op gezondheid door de overheid. Het model is gericht op
gezondheidsbevordering. In het model zijn er 4 deelgebieden die invloed
hebben op gezondheid: biologische factoren, leefstijlfactoren,
omgevingsfactoren en (zorg)voorzieningen.
Health field= gezondheid bevorderen kan op 2 manieren:
- Risicofactoren voor ziekte/ ongezondheid aan pakken (pathogenese)
, - Een gezonde omgeving/ gedrag stimuleren (salutogenese)
VTV= Volksgezondheid Toekomst Verkenning RIVM
De VTV geeft een beeld van de volksgezondheid op dat moment. De
verkenning is gebaseerd op gegevens over o.a. levensverwachting,
ziektelast, determinanten van ziekte en leefstijlgedragingen. Hieruit
ontstaan kernboodschappen voor het ministerie van VWS, dit is de input
voor het landelijke gezondheidsbeleid. VTV is gebaseerd op model van
Lalonde. VTV is gericht op het voorkomen van ziekte.
4 delen: trendscenario, themaverkenning, handelingsopties, synthese
VTV 2018 kernpunten:
Vergrijzing ouderen wonen zelfstandig zorg complexer
Chronische aandoeningen: meer mensen doen meer zelf +
technologie zorg verandert
Druk: hogere druk op mantelzorgers door bovengenoemde +
iedereen door prestatiedruk en flexibel werken. Deze druk blijft
toenemen
Kwetsbare groepen hebben te maken met een opeenstapeling van
gezondheidsproblemen en sociale problemen.
Zorguitgaven stijgen door demografie en technologie.
Er is alertheid op bekende en nieuwe risico’s nodig.
Oplossing:
Integrale aanpak: meer samenwerking, verder kijken dan alleen de
zorg en met de inzet van veel verschillende partijen.
De technologie en inrichting leefomgeving bieden kansen.
Er zijn al initiatieven waar we van kunnen leren en op kunnen
bouwen.
, Model begrijpen
3) Wat is het verschil tussen sickness, illness en disease?
Disease= een aantoonbare medisch-biologische afwijking
Illnes= de ziekte-ervaring: het wel of niet ziek voelen beoordeelt patiënt
zelf
Sickness= men gedraagt zich als patiënt en dat wordt ook erkend door de
omgeving sociale component
Deze 3 zorgen voor verschillende patiëntvariaties.
4) Wat zijn de determinanten voor gezondheid en hoe zijn deze
gekoppeld aan ziektelast? (algemeen)
Leefstijl: BRAVO(+D)= bewegen, roken, alcoholgebruik, voeding en
ontspanning (drugs) stijging welvaartsziekten toename
ziektelast
Determinanten van RIVM: persoonsgebonden factoren (erfelijke of
verworven eigenschappen van het lichaam), leefstijlfactoren
(gunstig en ongunstig) en omgevingsfactoren(fysiek en sociaal).
Deze kunnen endogeen en exogeen zijn.
