GESPREKSVAARDIGHEDEN
MODULE 1: LUISTERVAARDIGHEDEN
INLEIDING
Actief luisteren door:
Het gesprek NIET te linken met eigen ervaringen en ook NIET mee te delen
NIET bezig te zijn met andere dingen
Oogcontact te maken; toont dat je aandachtig luistert en zelfzeker bent
Verheldering van de oorzaak te vragen als ik de ander niet goed begrijp
NIET meteen zoeken naar oplossingen, het is belangrijk dat de persoon zijn/haar verhaal kan
afronden
DEEL 1: NIET-SELECTIEVE LUISTERVAARDIGHEDEN
Niet-selectieve luistervaardigheden houdt in dat je de spreker volgt en geen of weinig invloed
uitoefent op het gesprek.
In gesprekken is het belangrijk dat
1. je jouw gesprekspartner aangeeft dat je aandachtig luistert
2. je jouw gesprekspartner de ruimte geeft om zijn verhaal te vertellen
3. Je stimuleert het gesprek door je gesprekspartner aandacht te schenken
4. kan zowel door non-verbaal gedrag (o.a. lichaamshouding) als door verbaal gedrag (o.a.
kleine aanmoedigingen)
NON-VERBAAL GEDRAG
Start een (formeel) gesprek:
1. Straal zelfzekerheid uit:
a. Geef een stevige (vaste) handdruk
b. Kijk de persoon in de ogen aan, zeg ondertussen wie je bent
c. Handdruk van ong. 3 sec.
De betekenis van een simpele handdruk:
d. Dominanatie: hand geven met de palm naar beneden, hand in de boven-positie
e. Afstand: hand geven met gestrekte arm
f. Intiem: de andere naar je toe trekken
g. Verlegenheid, gebrek aan vertrouwen: handdruk waarbij je alleen de vingertoppen
van de ander vast hebt, slap handje
2. Speel tijdens het gesprek met oogcontact
a. Geen strakke fixatie (dat is ongemakkelijk voor de spreker)
b. Vermijd geen oogcontact (straalt onzekerheid uit)
3. Hou tijdens het gesprek telkens je handen ‘stil’
a. Friemelen, met je balpen spelen, op je nagels bijten geeft een zenuwachtige indruk
, b. Hou je handen tijdens het luisteren boven tafel ZO toon je dat niet te verbergen hebt
EN heb je de ruimte om tijdens het spreken ondersteunende gebaren te maken
c. Ontspan en open je vingers
d. Indien nodig neem tijdens het gesprek enkele notities
4. Houd je benen stil
a. Zet ze bij voorkeur naast elkaar of kruis ze over de enkels. Plaats de voeten lichtjes
uit elkaar en zicht ze naar de gesprekspartner; dit geeft een open, zelfzekere houding
Betekenis van de positie van benen-voeten:
b. Been op de knie van het andere been laten rusten; arrogant, nonchalant
c. Kruisen van de benen; beschermende houding, afstand bewaren
d. Voeten bewegen: zenuwachtigheid, stress, onrust of euforie
5. Geef aandacht aan een goede zithouding
a. Vertrouwen willen winnen => zit ontspannen met het hoofd een beetje schuin
b. Autoriteit uitstralen => zit rechtop met de schouders naar achter en het hoofd
rechtop
c. Superieur of nonchalant => zakt volledig onderuit
d. Veel interesse => zit rechtop op het puntje van de stoel
e. Geen interesse/ zich ongelukkig voelt => hangt wat over de tafel (terwijl de hand het
haar ondersteunt)
6. Ondersteun je boodschap met lichaamstaal
a. Zeg niet dat je je gesprekspartner begrijpt met gekruiste armen
b. Zeg niet dat je sterk bent in iets terwijl je in je haar zit te prutsen
c. Zeg niet dat je blij bent om iemand te zien als je gedraaid zit, met je benen over
elkaar
d. Zeg niet dat je de job wilt, terwijl je oogcontact vermijdt met je gesprekspartner
7. Je gezicht spreekt boekdelen
a. HOU JE GEZICHTSUITDRUKKING ONDER CONTROLE!
b. Het gesloten gezicht; gefronste wenkbrauwen, halgesloten ogen, verticale lijnen tss
de wenkbrauwen. Deze blik komt spontaan voor als je diep nadenkt, je zogen maakt
kwaad bent of met rust gelaten wil worden
c. Het gesloten gezicht; wenkbrauwen lichtjes opgetild, af en toe glimlachen, je geeft
aandacht, je hebt interesse
d. Het neutrale gezicht; volledig ontspannen, enkel de mond beweegt: weinig interesse
8. Wees duidelijk
a. Spreek voldoende luid
b. Articuleer duidelijk
c. Spreek niet te snel
d. Gebruik de taal van je gesprekspartner
9. Spiegel lichaamstaal
a. Het effect van goed spiegelen => overeenstemming
b. NIET spiegelen wanneer er een meningsverschil of machtsconflict is
LICHAAMSTAAL SPIEGELEN
, Mensen die qua gedachten op elkaar zijn afgestemd, nemen in veel gevallen automatisch elkaars
houding en manier van doen over. Van deze kennis kunt u als gesprekspartner gebruikmaken. Als je
houding, gebaren, spreeksnelheid en woordkeuze van jouw gesprekspartner spiegelt, kan je daarmee
betere afstemming bereiken. Het overnemen van elkaars houding en gedrag is iets dat normaal
onwillekeurig en spontaan plaatsvindt als mensen een goede verstandhouding hebben. Jouw
gesprekspartner zal het daarom meestal ook niet merken wanneer jij dit bewust toepast.
DE TAFEL VAN NON-VERBALE COMMUNICATIE
Ook een tafel is een onderdeel van non-verbale communicatie. Niet alleen hoe je zit, maar ook waar
je zit, kan een grote impact hebben op het gesprek. Experimenteer met onderstaande technieken en
ervaar wat voor impact ze hebben op het gesprek.
MODULE 1: LUISTERVAARDIGHEDEN
INLEIDING
Actief luisteren door:
Het gesprek NIET te linken met eigen ervaringen en ook NIET mee te delen
NIET bezig te zijn met andere dingen
Oogcontact te maken; toont dat je aandachtig luistert en zelfzeker bent
Verheldering van de oorzaak te vragen als ik de ander niet goed begrijp
NIET meteen zoeken naar oplossingen, het is belangrijk dat de persoon zijn/haar verhaal kan
afronden
DEEL 1: NIET-SELECTIEVE LUISTERVAARDIGHEDEN
Niet-selectieve luistervaardigheden houdt in dat je de spreker volgt en geen of weinig invloed
uitoefent op het gesprek.
In gesprekken is het belangrijk dat
1. je jouw gesprekspartner aangeeft dat je aandachtig luistert
2. je jouw gesprekspartner de ruimte geeft om zijn verhaal te vertellen
3. Je stimuleert het gesprek door je gesprekspartner aandacht te schenken
4. kan zowel door non-verbaal gedrag (o.a. lichaamshouding) als door verbaal gedrag (o.a.
kleine aanmoedigingen)
NON-VERBAAL GEDRAG
Start een (formeel) gesprek:
1. Straal zelfzekerheid uit:
a. Geef een stevige (vaste) handdruk
b. Kijk de persoon in de ogen aan, zeg ondertussen wie je bent
c. Handdruk van ong. 3 sec.
De betekenis van een simpele handdruk:
d. Dominanatie: hand geven met de palm naar beneden, hand in de boven-positie
e. Afstand: hand geven met gestrekte arm
f. Intiem: de andere naar je toe trekken
g. Verlegenheid, gebrek aan vertrouwen: handdruk waarbij je alleen de vingertoppen
van de ander vast hebt, slap handje
2. Speel tijdens het gesprek met oogcontact
a. Geen strakke fixatie (dat is ongemakkelijk voor de spreker)
b. Vermijd geen oogcontact (straalt onzekerheid uit)
3. Hou tijdens het gesprek telkens je handen ‘stil’
a. Friemelen, met je balpen spelen, op je nagels bijten geeft een zenuwachtige indruk
, b. Hou je handen tijdens het luisteren boven tafel ZO toon je dat niet te verbergen hebt
EN heb je de ruimte om tijdens het spreken ondersteunende gebaren te maken
c. Ontspan en open je vingers
d. Indien nodig neem tijdens het gesprek enkele notities
4. Houd je benen stil
a. Zet ze bij voorkeur naast elkaar of kruis ze over de enkels. Plaats de voeten lichtjes
uit elkaar en zicht ze naar de gesprekspartner; dit geeft een open, zelfzekere houding
Betekenis van de positie van benen-voeten:
b. Been op de knie van het andere been laten rusten; arrogant, nonchalant
c. Kruisen van de benen; beschermende houding, afstand bewaren
d. Voeten bewegen: zenuwachtigheid, stress, onrust of euforie
5. Geef aandacht aan een goede zithouding
a. Vertrouwen willen winnen => zit ontspannen met het hoofd een beetje schuin
b. Autoriteit uitstralen => zit rechtop met de schouders naar achter en het hoofd
rechtop
c. Superieur of nonchalant => zakt volledig onderuit
d. Veel interesse => zit rechtop op het puntje van de stoel
e. Geen interesse/ zich ongelukkig voelt => hangt wat over de tafel (terwijl de hand het
haar ondersteunt)
6. Ondersteun je boodschap met lichaamstaal
a. Zeg niet dat je je gesprekspartner begrijpt met gekruiste armen
b. Zeg niet dat je sterk bent in iets terwijl je in je haar zit te prutsen
c. Zeg niet dat je blij bent om iemand te zien als je gedraaid zit, met je benen over
elkaar
d. Zeg niet dat je de job wilt, terwijl je oogcontact vermijdt met je gesprekspartner
7. Je gezicht spreekt boekdelen
a. HOU JE GEZICHTSUITDRUKKING ONDER CONTROLE!
b. Het gesloten gezicht; gefronste wenkbrauwen, halgesloten ogen, verticale lijnen tss
de wenkbrauwen. Deze blik komt spontaan voor als je diep nadenkt, je zogen maakt
kwaad bent of met rust gelaten wil worden
c. Het gesloten gezicht; wenkbrauwen lichtjes opgetild, af en toe glimlachen, je geeft
aandacht, je hebt interesse
d. Het neutrale gezicht; volledig ontspannen, enkel de mond beweegt: weinig interesse
8. Wees duidelijk
a. Spreek voldoende luid
b. Articuleer duidelijk
c. Spreek niet te snel
d. Gebruik de taal van je gesprekspartner
9. Spiegel lichaamstaal
a. Het effect van goed spiegelen => overeenstemming
b. NIET spiegelen wanneer er een meningsverschil of machtsconflict is
LICHAAMSTAAL SPIEGELEN
, Mensen die qua gedachten op elkaar zijn afgestemd, nemen in veel gevallen automatisch elkaars
houding en manier van doen over. Van deze kennis kunt u als gesprekspartner gebruikmaken. Als je
houding, gebaren, spreeksnelheid en woordkeuze van jouw gesprekspartner spiegelt, kan je daarmee
betere afstemming bereiken. Het overnemen van elkaars houding en gedrag is iets dat normaal
onwillekeurig en spontaan plaatsvindt als mensen een goede verstandhouding hebben. Jouw
gesprekspartner zal het daarom meestal ook niet merken wanneer jij dit bewust toepast.
DE TAFEL VAN NON-VERBALE COMMUNICATIE
Ook een tafel is een onderdeel van non-verbale communicatie. Niet alleen hoe je zit, maar ook waar
je zit, kan een grote impact hebben op het gesprek. Experimenteer met onderstaande technieken en
ervaar wat voor impact ze hebben op het gesprek.
