Hoofdstuk 9: mensenrechten
9.1. Introductie (Introduction)
Lange traditie
- Het idee dat een persoon als individu bepaalde rechten bezit ten opzichte van zijn eigen staat vindt
zijn oorsprong in de verlichting met de Franse verklaring van de rechten van de man en de burger.
- En westerse grondwetten met fundamentele rechten (19de eeuw)
- Aanvankelijk enkel voor ‘burgers’, en daarom kon dit niet door alle individuen worden ingeroepen
Mensenrechten
- Inter-nationaal recht?
- Hoe individuen in staten behandeld worden
- Een zaak van internationaal belang, na WOII
Mensenrechten is geen gebied van het internationaal publiekrecht omdat de inhoud ervan inherent
internationaal is, maar omdat staten de manier waarop zij individuen onder hun jurisdictie behandelen tot
een kwestie van internationaal belang hebben gemaakt door het aannemen van verdragen. Met andere
woorden behoren de mensenrechten tot het internationale samenwerkingsrecht.
Mensenrechten zijn universeel Het moderne mensenrechtensysteem begon met de VN in 1945 en de
ambitie om het soort vervolgingen te voorkomen dat door de asmogendheden in de tweede helft van de jaren
veertig werd gepleegd. (D2) Artikel 1(3) VN Handvest (1945) bepaalt:
- “Het doel van de Verenigde Naties is … internationale samenwerking tot stand te brengen … bij het
bevorderen en stimuleren van eerbied voor de rechten van de mens en voor fundamentele vrijheden
voor allen …”
→ (D5) Een belangrijk vroeg resultaat was de aanneming van de UVRM in 1948 door de Algemene
Vergadering. In zijn eerste artikel verklaart het dat:
- ‘Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand
en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedrage
Mensenrechten
- Kunnen conflicteren (de rechten moeten vaak onderling worden afgewogen)
● Bijv. recht op eigendom ‘helpt’ multinationals en schendt recht op voedsel
● Bijv. vrijheid van meningsuiting en vrijheid van religie
- Veel te maken met macht
● Verschillen tussen Oost-West (denk aan koude oorlog), Noord-Zuid (world approaches to
international law; het recht op zelfbeschikking wordt meer benadrukt door het global
south die we vinden in het Afrikaans Handvest en niet in Europese verklaringen)
● Bijv. Afrikaans Handvest Rechten van Mens en Volken (1981) nadruk op recht op
zelfbeschikking
● Gebruik en misbruik door regimes
, 9.2. Bronnen van mensenrechten (mensenrechten komen zeker uit verdragen, maar
ook uit allerlei andere bronnen) (Sources of human rights law)
1. Verklaring
Verklaringen van Algemene Vergadering over
- (D9) Recht op ontwikkeling (1986) → in het eerste artikel van D9 staat wat recht op ontwikkeling
is.
- Recht op een schoon gezond en duurzame leefomgeving
Sinds de totstandkoming van het UVRM hebben de Verenigde Naties een belangrijke rol gespeeld bij het
opstellen van een groot aantal mensenrechtenverdragen, waaronder negen fundamentele universele
mensenrechtenverdragen die openstaan voor alle staten.
Internationale mensenrechten verdragen (al deze verdragen hebben een comité dit hen interpreteert en
dat is interessant want dit comité gaat deze verdragen naar hedendaags interpreteren; interpretatie is niet
bindend)
- verdrag eliminatie raciale discriminatie (1965)
- verdrag burgerlijke en politiek rechten (1966) (CCPR of BUPO)
- verdrag economische, sociale en culturele rechten (1966) (CESCR)
- verdrag vrouwenrechten (1979)
- verdrag uitbanning foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of
bestraffing (1984) (CAT)
- verdrag kinderrechten (1989)
- verdrag migranten werknemers en hun families (1990)
- verdrag rechten mensen met een handicap (2006) (CRPD)
- verdrag bescherming tegen gedwongen verdwijningen (2006)
Als aanvulling op de universele mensenrechtenorganisatie bestaan er vele regionale verdragen
- De vroegste was het Europees Verdrag Rechten van de Mens (EVRM) (1950), aangenomen door de
Raad van Europa
- Europees Sociaal Handvest
- Europees Kaderverdrag Bescherming van Nationale Minderheden
- Europees verdrag bescherming tegen Foltering
- Amerikaanse Conventie Mensenrechten (1969)
- Afrikaans Handvest Rechten van Mens en Volken (1981)
ETC.
- (D4) Genicide Conventie
- Lanzarote Conventie tegen Kindermisbruik
- Europees Kaderverdrag Bescherming van Nationale Minderheden (1994)
- Conventie Inheemse en in Stamverband Levende Volken (1957)
9.3. Categorieën van mensenrechten (Categories of human rights)
9.1. Introductie (Introduction)
Lange traditie
- Het idee dat een persoon als individu bepaalde rechten bezit ten opzichte van zijn eigen staat vindt
zijn oorsprong in de verlichting met de Franse verklaring van de rechten van de man en de burger.
- En westerse grondwetten met fundamentele rechten (19de eeuw)
- Aanvankelijk enkel voor ‘burgers’, en daarom kon dit niet door alle individuen worden ingeroepen
Mensenrechten
- Inter-nationaal recht?
- Hoe individuen in staten behandeld worden
- Een zaak van internationaal belang, na WOII
Mensenrechten is geen gebied van het internationaal publiekrecht omdat de inhoud ervan inherent
internationaal is, maar omdat staten de manier waarop zij individuen onder hun jurisdictie behandelen tot
een kwestie van internationaal belang hebben gemaakt door het aannemen van verdragen. Met andere
woorden behoren de mensenrechten tot het internationale samenwerkingsrecht.
Mensenrechten zijn universeel Het moderne mensenrechtensysteem begon met de VN in 1945 en de
ambitie om het soort vervolgingen te voorkomen dat door de asmogendheden in de tweede helft van de jaren
veertig werd gepleegd. (D2) Artikel 1(3) VN Handvest (1945) bepaalt:
- “Het doel van de Verenigde Naties is … internationale samenwerking tot stand te brengen … bij het
bevorderen en stimuleren van eerbied voor de rechten van de mens en voor fundamentele vrijheden
voor allen …”
→ (D5) Een belangrijk vroeg resultaat was de aanneming van de UVRM in 1948 door de Algemene
Vergadering. In zijn eerste artikel verklaart het dat:
- ‘Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand
en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedrage
Mensenrechten
- Kunnen conflicteren (de rechten moeten vaak onderling worden afgewogen)
● Bijv. recht op eigendom ‘helpt’ multinationals en schendt recht op voedsel
● Bijv. vrijheid van meningsuiting en vrijheid van religie
- Veel te maken met macht
● Verschillen tussen Oost-West (denk aan koude oorlog), Noord-Zuid (world approaches to
international law; het recht op zelfbeschikking wordt meer benadrukt door het global
south die we vinden in het Afrikaans Handvest en niet in Europese verklaringen)
● Bijv. Afrikaans Handvest Rechten van Mens en Volken (1981) nadruk op recht op
zelfbeschikking
● Gebruik en misbruik door regimes
, 9.2. Bronnen van mensenrechten (mensenrechten komen zeker uit verdragen, maar
ook uit allerlei andere bronnen) (Sources of human rights law)
1. Verklaring
Verklaringen van Algemene Vergadering over
- (D9) Recht op ontwikkeling (1986) → in het eerste artikel van D9 staat wat recht op ontwikkeling
is.
- Recht op een schoon gezond en duurzame leefomgeving
Sinds de totstandkoming van het UVRM hebben de Verenigde Naties een belangrijke rol gespeeld bij het
opstellen van een groot aantal mensenrechtenverdragen, waaronder negen fundamentele universele
mensenrechtenverdragen die openstaan voor alle staten.
Internationale mensenrechten verdragen (al deze verdragen hebben een comité dit hen interpreteert en
dat is interessant want dit comité gaat deze verdragen naar hedendaags interpreteren; interpretatie is niet
bindend)
- verdrag eliminatie raciale discriminatie (1965)
- verdrag burgerlijke en politiek rechten (1966) (CCPR of BUPO)
- verdrag economische, sociale en culturele rechten (1966) (CESCR)
- verdrag vrouwenrechten (1979)
- verdrag uitbanning foltering en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of
bestraffing (1984) (CAT)
- verdrag kinderrechten (1989)
- verdrag migranten werknemers en hun families (1990)
- verdrag rechten mensen met een handicap (2006) (CRPD)
- verdrag bescherming tegen gedwongen verdwijningen (2006)
Als aanvulling op de universele mensenrechtenorganisatie bestaan er vele regionale verdragen
- De vroegste was het Europees Verdrag Rechten van de Mens (EVRM) (1950), aangenomen door de
Raad van Europa
- Europees Sociaal Handvest
- Europees Kaderverdrag Bescherming van Nationale Minderheden
- Europees verdrag bescherming tegen Foltering
- Amerikaanse Conventie Mensenrechten (1969)
- Afrikaans Handvest Rechten van Mens en Volken (1981)
ETC.
- (D4) Genicide Conventie
- Lanzarote Conventie tegen Kindermisbruik
- Europees Kaderverdrag Bescherming van Nationale Minderheden (1994)
- Conventie Inheemse en in Stamverband Levende Volken (1957)
9.3. Categorieën van mensenrechten (Categories of human rights)
