Samenvatting Internationale Politiek sinds 1945

Ria Laenen 2024-2025



Internationale politiek sinds
1945
Inhoudsopgave
H1: Het broze bondgenootschap brokkelt af
1. Bondgenootschap tussen de ‘Grote drie’..................................................................1
2. Erosie van Grand Alliance tijdens topontmoetingen..................................................2
3. Oorlog in de Pacific....................................................................................................9
1. Oekraïne in oorlog...................................................................................................14
2. Historische schets....................................................................................................15
3. Rusland....................................................................................................................18
1. Post-WOII situatie(s)................................................................................................20
2. Korea........................................................................................................................24
3. De Cubacrisis...........................................................................................................31
4. Koude oorlog in andere delen van de wereld..........................................................40
5. 1989: Een kanteljaar van formaat...........................................................................41
1. Het Israëlisch – Palestijns conflict............................................................................44
2. De mislukte zoektocht naar vrede...........................................................................52
3. Iran en Irak...............................................................................................................56
4. Vietnam....................................................................................................................62
1. De Koude Oorlog in Latijns Amerika........................................................................70
2. Argentinië................................................................................................................71
3. Chili..........................................................................................................................72
4. Venezuela................................................................................................................73




H1: Het broze
bondgenootschap brokkelt
af
1. Bondgenootschap tussen de ‘Grote
drie’
Hoe kwam het tot stand:

1

,Ria Laenen 2024-2025


Operatie Barbarossa:

- Militaire operatie waarmee Nazi-Duitsland de SU binnenviel in 1941
 Inval langs 3 fronten:
 Noorden richting Leningrad,
 Centraal richting Moskou
 Zuiden richting Donbas
- Regelrechtse invasie van het Molotov-Ribbentroppact dat gesloten werd in
1939
 Non-agressiepact + geheime afspraken over vb. herverdelen van Polen
- Inval was voor Stalin een verrassing
 Timing: Stalin wist dat Duitsland ooit zou binnenvallen maar niet zo snel
 SU deed grote leveringen aan Duitsland
 Stalin werd wel al gewaarschuwd door anderen maar beschouwde dit als
desinformatie

Dit verrassingseffect brengt de Grote Drie dichter bij elkaar:

a) Churchill
b) Roosevelt
c) Stalin
 Grand Alliance tegen Nazi-Duitsland en de andere asmogendheden

Grand Alliance:

- Brits-Sovjetakkoord voor wederzijdse steun in de strijd tegen Nazi-Duitsland:
men mocht geen wapenstilstand, vredesakkoord, onderhandelingen,… doen
zonder wederzijds akkoord
- Lend and Lease principe van VS = directe steun bieden aan SU (materiële
steun voornamelijk) om DUI af te remmen
 VS was toen nog neutraal opgesteld; had nog geen oorlog verklaard


2. Erosie van Grand Alliance tijdens
topontmoetingen
VOOR DE EERSTE TOP
Churchill en Roosevelt komen samen in 1941

- Ondertekenen van Atlantisch Handvest: 8 principes die de basis zouden
moeten vormen na de overwinning op DUI
Vb:
 Partijen die dat Handvest tekenen zouden niet meer streven naar
territoriale expansie
 De partijen zouden meer inzetten op vrije handel
 Erkenning van zelfbeschikkingsrecht van alle naties
 Belangrijk voor Roosevelt: de partijen zouden streven naar de oprichting
van een vereniging van alle naties, …

 was een eerste blauwdruk op weg naar ‘The Great Design’ van Roosevelt
i.v.m. naoorlogse vrede


2

,Ria Laenen 2024-2025


- Churchill ging akkoord met Roosevelts eisen omdat hij het bondgenootschap
met de VS echt nodig had

TOP VAN CASABLANCA – 1943
Churchill & Roosevelt

- Roosevelt ‘regisseert’; heeft de regie in handen bij deze Top
- Stalin wilde niet aanwezig zijn:
 Boos dat hij niet genoeg steun kreeg bij het 2de front dat hij wilde openen
 Slag om Stalingrad was bezig
- Symbolische plaats om af te spreken: de Duitse en Italiaanse troepen waren
daar net verdreven door samenwerking tussen VS en VK
 Slag El Alamein
- Charles de Gaulle ook uitgenodigd; maar dit klikte niet

Agenda:

- Bespreking van volgende stappen na verdrijven van de troepen uit Noord-
Afrika

Gemaakte afspraken:

- Akkoord over een offensief in Italië (toegave van Roosevelt aan Churchill)
- Eis voor onvoorwaardelijke overgave van alle 3 de asmogendheden
(concept van Roosevelt)
 Geen compromissen; alles of niets  er mag geen stof tot conflict
overblijven
 Oproep aan SU om geen regelingen te treffen met DUI

De buitenwereld wist niets van deze Top af

Reacties:

- Internationale verbazing
- Verbazing door profilering van VS als wereldmacht door Roosevelt
- Du Gaulle voelde zich vernederd
- Stalin ziet deze Top als ‘tegen’ de SU
- Onduidelijkheid over onvoorwaardelijke overgave

Slag om Stalingrad – 1943

- Keerpunt in WOII; wreedste slag in de Oorlog
- ‘Rattenkrieg’
- Grote symbolische waarde:
 Stalingrad; de naam zegt het zelf
 Grote nederlaag voor DUI  DUI was dus toch niet onoverwinnelijk
 WOII in Rusland/SU: ‘De Grote Vaderlandse Oorlog’ wordt enorm hard
verheerlijkt
+ de bevolking moest 2 strijden voeren:
1) Tegen DUI
2) Tegen Stalin zijn regime

TOP VAN CAÏRO - 1943

3

, Ria Laenen 2024-2025


Churchill, Roosevelt & Chiang Kai-Shek (vertegenwoordiger China)

- Uit vrees voor een aanval van Japan wou Stalin niet dat SU vertegenwoordigt
zou zijn op de Top(pen) want sinds de jaren ’30 was er de ‘Pacific War’
 SU had namelijk een neutraliteitspact met Japan en onderhandelen met
China zou een gevaarlijke zet kunnen zijn

Agenda/ afspraken

- Onvoorwaardelijke overgave van Japan eisen (herhaling dus)
- Japan zou na een nederlaag alle veroverde gebieden sinds 1894 teruggeven
 O.a. Korea, Mantsjoerije, Formosa,..
- Schriftelijke belofte van China te blijven vechten tegen Japan

Belang van de conferentie:

- China op gelijke voet als de andere grootmachten; en dus als bondgenoot
- Afspraken rond Pacific War worden zonder Stalin gemaakt
- Vrouw van Chiang Kai-Shek aanwezig als tolk

TOP VAN TEHERAN – 1943
Churchill, Roosevelt & Stalin

- Eerst face-to-face meeting van Grote Drie
- Initiatief van Roosevelt: voorkomen dat Stalin zou afhaken / het gevoel krijgen
dat hij niet gehoord werd  proberen overtuigen dat er geen anti-SU front is

Agenda/ afspraken

- 2de front van Stalin moest besproken worden
- Roosevelt wou meer Sovjet-engagement in de oorlog tegen Japan
- SU aan boord proberen krijgen voor internationaal orgaan dat Roosevelt wou
oprichten
 Waarbij Roosevelt 4 grootmachten voorzorg die meer macht zouden
hebben dan de andere landen:
VS, VS, China en SU als politiemannen van de wereld

Roosevelt en Churchill gaan akkoord met:

- Baltische Staten, Bassarabië en Königsberg bij SU
- Belofte voor openen van 2de front in Frankrijk

Stalin akkoord met:

- Idee van internationaal orgaan en 4 politiemannen
 Herbevestiging van reeds besproken Viermachtenverklaring
- Onafhankelijkheid Finland
- Chiang Kai-Shek erkend als leider van China
- China krijgt controle over noordelijk deel van Indochina
- VS zou overwicht krijgen in politieke regeling van Pacific War

Churchill akkoord met:

- Nationalistisch China als 1/4 politiemannen (ziet China eigenlijk als bedreiging
voor Brits koloniaal imperium in Azië)

4