Samenvatting
Clinical neuropsychology in neurological
rehabilitation
Inleiding 2
De breinwerking 3
Primaire cortex of het projectiegebied 4
Associatieve regio’s 5
Pariëtale cortex 6
Temporale cortex 8
Frontale cortex 10
Terminologie 10
Anterieure frontale cortex 11
Neuro-anatomische principes 11
Striatum 13
Fronto-striatale circuits 14
Dorsolaterale-prefrontale circuits 15
Orbitofrontaal circuit 16
Symptomen en tekenen veroorzaakt door een cerebrale hemisferische laesie - geheugen 19
Korte termijn vs. lange termijn geheugen 19
Anatomie 19
Functioneel framework 21
Spatieel neglect 22
Inleiding 22
Laesie-locatie 24
Heterogeniteit 26
Syndroom 28
Diagnose 29
Prognose 32
Revalidatie 32
Sensorimotorische integratie & lichaamsrepresentatie 38
Introductie 38
Multisensorische en sensorimotorische integratie 38
Lichaamsrepresentatie 39
Embodiment/embodied cognition 40
Cerebraal substraat 41
Cerebrale plasticiteit 42
Experimentele basis 43
Crossmodale extinctie 43
Tool-use 44
Crossmodale interactie 45
Lichaamsillusies 46
Praktijk en/of remediatie 48
Dagelijks gebruik 48
Amputatie 49
Spinal cord injury 51
Spatieel neglect en contraversive pushing 52
Aandoeningen van het lichaamsschema en embodiment 56
Discussie 57
Lichaamsrepresentatie 57
Applicatieregio 57
Behandeling 57
1
,Samenvatting
Inleiding
● generiek schema over wat het brein doet
○ soort van input-output systeem
■ input vanuit de zintuigen wordt in het brein geregistreerd en
geïntegreerd
■ het brein creëert een idee over wat gaande is rondom ons
■ het brein creëert een gedrag als output
○ probleemoplossend
■ hoe bewegen of gedragen in de situatie?
● bepaling hoe de spieren moeten reageren
● processing
○ achteraan in het brein
● frontale kwabben
○ creëren het gedrag
■ hiervoor hebben ze hulp nodig van allerlei circuits
● passeren van basale ganglia, hypothalamus,
cerebellum…
■ aan het einde wordt de output gecreëerd: het gedrag
2
,Samenvatting
De breinwerking
● specifieke, logische organisatie
● informatie komt binnen (input): 2 opties
○ informatie gaat via de hersenstam naar de thalamus
■ hersenstam
● alertheid die nodig is om het brein te laten werken,
wordt hier geproduceerd
○ informatie gaat rechtstreeks naar de thalamus
● vanuit de thalamus
○ primaire cortex
■ projectiegebied
● hier worden associaties gemaakt
■ informatie gaat naar de sensorische cortex (posterieur deel)
○ secundaire en tertiaire regio’s
○ anterieur deel van het brein
○ frontale kwabben
○ secundaire en tertiaire regio’s
○ informatie naar de spieren (output)
● frontale kwabben kunnen niet functioneren zonder circuits
○ limbisch systeem
■ motivatie om te bewegen
○ stratiaal systeem
■ verfijning van de fijne bewegingen/motoriek
○ cerebellum
■ automatisering van gedrag, controleren van timing, gedrag
leren…
3
, Samenvatting
● neuropsychologie
○ vnl. focus op de cortex
○ ook alle andere regio’s zijn van belang, want zij helpen de cortex
optimaal functioneren
Primaire cortex of het projectiegebied
● modaliteitsspecifiek
● topotopische organisatie
○ elke regio heeft zijn eigen modaliteit
○ visus heeft regio, motoriek heeft regio…
○ elke receptorneuron wordt ook vertegenwoordigd in de cortex
● geen hemisferische lateralisatie
○ de linker en rechter projectieregio werken identiek
■ laesies kunnen hierin verandering brengen
● bestaat uit
○ primaire motorische cortex
○ primaire somatosensorische cortex
○ secundaire somatosensorische cortex
○ auditieve cortex
○ primaire visuele cortex
● er is veel parallelle processing tussen de verschillende
regio’s
○ input wordt naar de primaire cortex gestuurd,
maar tegelijkertijd ook naar de andere regio’s
○ verschillende regio’s moeten samenwerken met elkaar: er zijn oude
en nieuwe systemen
■ voorbeeld visueel systeem: parallelle systemen
● ogen
○ sturen informatie naar thalamus en primaire
cortex
● ouder systeem
○ hersenstam en dan direct naar hogere regio’s
van de cortex (associatieve cortex)
● laesie in de primaire visuele cortex
○ klinische symptomen
■ hemianopsie = blindheid
● bilateraal of unilateraal
● bilaterale laesie
○ men is zich niet meer bewust
van het zien
4
Clinical neuropsychology in neurological
rehabilitation
Inleiding 2
De breinwerking 3
Primaire cortex of het projectiegebied 4
Associatieve regio’s 5
Pariëtale cortex 6
Temporale cortex 8
Frontale cortex 10
Terminologie 10
Anterieure frontale cortex 11
Neuro-anatomische principes 11
Striatum 13
Fronto-striatale circuits 14
Dorsolaterale-prefrontale circuits 15
Orbitofrontaal circuit 16
Symptomen en tekenen veroorzaakt door een cerebrale hemisferische laesie - geheugen 19
Korte termijn vs. lange termijn geheugen 19
Anatomie 19
Functioneel framework 21
Spatieel neglect 22
Inleiding 22
Laesie-locatie 24
Heterogeniteit 26
Syndroom 28
Diagnose 29
Prognose 32
Revalidatie 32
Sensorimotorische integratie & lichaamsrepresentatie 38
Introductie 38
Multisensorische en sensorimotorische integratie 38
Lichaamsrepresentatie 39
Embodiment/embodied cognition 40
Cerebraal substraat 41
Cerebrale plasticiteit 42
Experimentele basis 43
Crossmodale extinctie 43
Tool-use 44
Crossmodale interactie 45
Lichaamsillusies 46
Praktijk en/of remediatie 48
Dagelijks gebruik 48
Amputatie 49
Spinal cord injury 51
Spatieel neglect en contraversive pushing 52
Aandoeningen van het lichaamsschema en embodiment 56
Discussie 57
Lichaamsrepresentatie 57
Applicatieregio 57
Behandeling 57
1
,Samenvatting
Inleiding
● generiek schema over wat het brein doet
○ soort van input-output systeem
■ input vanuit de zintuigen wordt in het brein geregistreerd en
geïntegreerd
■ het brein creëert een idee over wat gaande is rondom ons
■ het brein creëert een gedrag als output
○ probleemoplossend
■ hoe bewegen of gedragen in de situatie?
● bepaling hoe de spieren moeten reageren
● processing
○ achteraan in het brein
● frontale kwabben
○ creëren het gedrag
■ hiervoor hebben ze hulp nodig van allerlei circuits
● passeren van basale ganglia, hypothalamus,
cerebellum…
■ aan het einde wordt de output gecreëerd: het gedrag
2
,Samenvatting
De breinwerking
● specifieke, logische organisatie
● informatie komt binnen (input): 2 opties
○ informatie gaat via de hersenstam naar de thalamus
■ hersenstam
● alertheid die nodig is om het brein te laten werken,
wordt hier geproduceerd
○ informatie gaat rechtstreeks naar de thalamus
● vanuit de thalamus
○ primaire cortex
■ projectiegebied
● hier worden associaties gemaakt
■ informatie gaat naar de sensorische cortex (posterieur deel)
○ secundaire en tertiaire regio’s
○ anterieur deel van het brein
○ frontale kwabben
○ secundaire en tertiaire regio’s
○ informatie naar de spieren (output)
● frontale kwabben kunnen niet functioneren zonder circuits
○ limbisch systeem
■ motivatie om te bewegen
○ stratiaal systeem
■ verfijning van de fijne bewegingen/motoriek
○ cerebellum
■ automatisering van gedrag, controleren van timing, gedrag
leren…
3
, Samenvatting
● neuropsychologie
○ vnl. focus op de cortex
○ ook alle andere regio’s zijn van belang, want zij helpen de cortex
optimaal functioneren
Primaire cortex of het projectiegebied
● modaliteitsspecifiek
● topotopische organisatie
○ elke regio heeft zijn eigen modaliteit
○ visus heeft regio, motoriek heeft regio…
○ elke receptorneuron wordt ook vertegenwoordigd in de cortex
● geen hemisferische lateralisatie
○ de linker en rechter projectieregio werken identiek
■ laesies kunnen hierin verandering brengen
● bestaat uit
○ primaire motorische cortex
○ primaire somatosensorische cortex
○ secundaire somatosensorische cortex
○ auditieve cortex
○ primaire visuele cortex
● er is veel parallelle processing tussen de verschillende
regio’s
○ input wordt naar de primaire cortex gestuurd,
maar tegelijkertijd ook naar de andere regio’s
○ verschillende regio’s moeten samenwerken met elkaar: er zijn oude
en nieuwe systemen
■ voorbeeld visueel systeem: parallelle systemen
● ogen
○ sturen informatie naar thalamus en primaire
cortex
● ouder systeem
○ hersenstam en dan direct naar hogere regio’s
van de cortex (associatieve cortex)
● laesie in de primaire visuele cortex
○ klinische symptomen
■ hemianopsie = blindheid
● bilateraal of unilateraal
● bilaterale laesie
○ men is zich niet meer bewust
van het zien
4
