Geweld tegen jeugdigen
Inhoud
Geweld het fenomeen, het trauma en de verwerking...........................................................................2
Hoofdstuk 2 Denkbeelden over geweld.............................................................................................2
Hoofdstuk 3 Geweld onder ogen zien................................................................................................2
Hoofdstuk 4 Definities van geweld....................................................................................................3
Hoofdstuk 9 Geweld in ieder mens....................................................................................................4
Hoofdstuk 10 Slachtoffers en daders.................................................................................................5
Hoofdstuk 11 Helingsprocessen.........................................................................................................6
Hoofdstuk 12 Ontwikkeling van autonomie als basis van helingsprocessen......................................9
Hoofdstuk 13 De hulpverleningsrelatie...........................................................................................11
Trauma en herstel, De gevolgen van geweld – van mishandeling thuis tot politiek geweld................13
Hoofdstuk 5 Kindermishandeling.....................................................................................................13
Hoofdstuk 7 Een helende relatie......................................................................................................14
Traumasporen Het herstel van lichaam, brein en geest na overweldigende ervaringen.....................17
Hoofdstuk 7 Op dezelfde golflengte komen: gehechtheid en afstemming......................................17
Hoofdstuk 8 Gevangen in relaties: de prijs van mishandeling en verwaarlozing.............................18
Hoofdstuk 9 Wat heeft liefde daarmee van doen?..........................................................................19
Hoofdstuk 10 De complexe posttraumatische stressstoornis: de verborgen epidemie...................20
,Geweld het fenomeen, het trauma en de verwerking
Hoofdstuk 2 Denkbeelden over geweld
Denkbeelden over geweld, geweld…:
Is fysieke (incl. seksuele) agressie: hierover zijn gemakkelijk cijfers te verzamelen waardoor
het het meest voor lijkt te komen.
Veroorzaakt blijvende, onherroepelijke schade: zowel fysiek maar kan ook mentaal.
Vindt ver weg plaats
Wordt gepleegd door onbekenden op straat
Mannen zijn daders en vrouwen zijn slachtoffers: geweld is ongeveer gelijk, mannen
brengen vaker fysiek letsel aan waardoor dit vaker wordt gemeld.
Vindt vooral plaats in de lagere sociale klassen: volgens de cijfers klopt dit maar dit kan
liggen aan de gebruikte definitie van huiselijk geweld (geweld is fysiek, aanranding,
verkrachting, of een poging daartoe, zich afspelend ‘’achter de voordeur’’ tussen personen
die elkaar kennen. Het lijkt erop dat meer (subtielere) vormen van geweld zich meer
afspelen in de hogere milieus.
Is een afwijking of ziekte
Door preventie en andere maatregelen kan uiteindelijk een geweldloze wereld ontstaan
Survivors= zijn victims die zich min of meer vrij hebben gemaakt van hun verleden en die dus hebben
leren overleven.
‘’Geweld is onderdeel van het leven’’
Hoofdstuk 3 Geweld onder ogen zien
Het lastige van denkbeelden is: zolang we de bril op hebben van een bepaald denkbeeld, denken we
dat wat we zien de waarheid is en dat die altijd zo is geweest.
400 n. Chr. Leefde Augustinus:
Privatio boni= afwezigheid van het goede.
Sumum bonum= God heeft de wereld en de mens geschapen naar zijn beeld en God is goed.
Mens is zondig, dit zegt iets over de zwakten van de mens (niet het kwaad in de mens want
die komt van de duivel).
Door goed te doen bestaat het kwaad niet.
Rond 1000 v. Chr. Was er de pater famillias= de vader is de baas in huis, wat er zich daar afspeelde
was privé-eigendom van de man waar niemand anders iets over te zeggen had. Kinderen werden
misbruikt en geslagen. Ook ontstond hysterie bij vrouwen.
Seduction theory= idee dat externe, seksuele trauma’s die werkelijk hadden plaatsgevonden, ten
grondslag lagen aan neuroses (=psychische problemen) op volwassen leeftijd.
Tardieu= patholoog die een artikel schreef over de mishandeling bij kinderen die tot de dood hadden
geleden. Zijn verhalen werden niet/nauwelijks geloofd. Ook schreef hij er een boek over.
Pseudologia phantastica= vorm van liegen, waarbij de persoon de werkelijkheid van de eigen
fantasieën lijkt te geloven en daarnaar handelt.
Kinderen en vrouwen mochten mishandeld worden door de man des huizes indien de stok niet
dikker was dan een duim. Het werd geaccepteerd en niet berecht. Het was geen misdaad.
2
, Kinderen die geslagen worden of zijn geslagen:
Agressiever
Meer psychische problemen
Minder intelligent
Antisociaal gedrag
Vaker eigen kinderen slaan
Ogen openen van geweld kwam als eerst met oorlogsgeweld na WOII, vervolgens kwam de
vrouwenhulpverlening met geweld tegen vrouwen en incestverhalen. De eerste diagnose werd
gesteld, PTSS. Pas veel later kwam het seksueel mishandelen van kinderen tot erkenning.
1996 meldde de WHO dat geweld het grootste probleem van de gezondheid was. Ontwikkelingen
van geweld werden serieus genomen en onder de aandacht van beleidsmaker gebracht. Geweld
kreeg een eigen identiteit.
Vanaf 2002 kwam er ook meer openheid over huiselijk geweld, seksueel/fysiek en/of psychisch
geweld binnen de rooms katholieke kerk (voorheen werd het gezien als incidentele gevallen).
Een nieuw aandachtsgebied is geweld op de werkvloer. Er zijn 6 handelingen die als geweld gezien
kunnen worden op de werkvloer:
Pesten
Verbale agressie
Bedreigingen
Fysieke mishandelingen
Seksuele intimidatie
Seksueel misbruik
Hoofdstuk 4 Definities van geweld
Definitie geweld volgens de WHO: ‘’Geweld is het met opzet gebruik maken van fysieke macht of
kracht, via dreiging of feitelijk, tegen zichzelf, een andere persoon, of tegen een groep of
gemeenschap, die verwonding, dood, psychische schade, onderontwikkeling of verwaarlozing tot
gevolg heeft, of zeer waarschijnlijk tot gevolg zal hebben.’’
Typen geweld:
Instrumentele agressie= agressie is het middel (instrument) om iets anders te bereiken, bijv.
diefstal. Agressie die uitgevoerd wordt om geld of sociale status te verwerven, indruk te
maken op anderen, macht uit te oefenen, te onderdrukken of gevoel van eigenwaarde
vergroten.
Emotionele agressie= agressie die vooral bedoeld is om een ader pijn te doen.
Zinloos geweld= men noemt een activiteit zinloos, als deze niet past in een bepaalde context
die in de algemene opinie als redelijk aanvaardbaar wordt beschouwd.
Mannelijk geweld= om te veroveren, om meer of groter te krijgen. Is expliciet zichtbaar of
hoorbaar aanvallend geweld. Bijv.:
o Fysiek geweld
o Seksueel geweld
o Verbaal geweld
Doel is om het grootste rijk, de meeste macht, geld of status te hebben, om gelijk aan God te
worden en het hele universum te beheersen.
3
Inhoud
Geweld het fenomeen, het trauma en de verwerking...........................................................................2
Hoofdstuk 2 Denkbeelden over geweld.............................................................................................2
Hoofdstuk 3 Geweld onder ogen zien................................................................................................2
Hoofdstuk 4 Definities van geweld....................................................................................................3
Hoofdstuk 9 Geweld in ieder mens....................................................................................................4
Hoofdstuk 10 Slachtoffers en daders.................................................................................................5
Hoofdstuk 11 Helingsprocessen.........................................................................................................6
Hoofdstuk 12 Ontwikkeling van autonomie als basis van helingsprocessen......................................9
Hoofdstuk 13 De hulpverleningsrelatie...........................................................................................11
Trauma en herstel, De gevolgen van geweld – van mishandeling thuis tot politiek geweld................13
Hoofdstuk 5 Kindermishandeling.....................................................................................................13
Hoofdstuk 7 Een helende relatie......................................................................................................14
Traumasporen Het herstel van lichaam, brein en geest na overweldigende ervaringen.....................17
Hoofdstuk 7 Op dezelfde golflengte komen: gehechtheid en afstemming......................................17
Hoofdstuk 8 Gevangen in relaties: de prijs van mishandeling en verwaarlozing.............................18
Hoofdstuk 9 Wat heeft liefde daarmee van doen?..........................................................................19
Hoofdstuk 10 De complexe posttraumatische stressstoornis: de verborgen epidemie...................20
,Geweld het fenomeen, het trauma en de verwerking
Hoofdstuk 2 Denkbeelden over geweld
Denkbeelden over geweld, geweld…:
Is fysieke (incl. seksuele) agressie: hierover zijn gemakkelijk cijfers te verzamelen waardoor
het het meest voor lijkt te komen.
Veroorzaakt blijvende, onherroepelijke schade: zowel fysiek maar kan ook mentaal.
Vindt ver weg plaats
Wordt gepleegd door onbekenden op straat
Mannen zijn daders en vrouwen zijn slachtoffers: geweld is ongeveer gelijk, mannen
brengen vaker fysiek letsel aan waardoor dit vaker wordt gemeld.
Vindt vooral plaats in de lagere sociale klassen: volgens de cijfers klopt dit maar dit kan
liggen aan de gebruikte definitie van huiselijk geweld (geweld is fysiek, aanranding,
verkrachting, of een poging daartoe, zich afspelend ‘’achter de voordeur’’ tussen personen
die elkaar kennen. Het lijkt erop dat meer (subtielere) vormen van geweld zich meer
afspelen in de hogere milieus.
Is een afwijking of ziekte
Door preventie en andere maatregelen kan uiteindelijk een geweldloze wereld ontstaan
Survivors= zijn victims die zich min of meer vrij hebben gemaakt van hun verleden en die dus hebben
leren overleven.
‘’Geweld is onderdeel van het leven’’
Hoofdstuk 3 Geweld onder ogen zien
Het lastige van denkbeelden is: zolang we de bril op hebben van een bepaald denkbeeld, denken we
dat wat we zien de waarheid is en dat die altijd zo is geweest.
400 n. Chr. Leefde Augustinus:
Privatio boni= afwezigheid van het goede.
Sumum bonum= God heeft de wereld en de mens geschapen naar zijn beeld en God is goed.
Mens is zondig, dit zegt iets over de zwakten van de mens (niet het kwaad in de mens want
die komt van de duivel).
Door goed te doen bestaat het kwaad niet.
Rond 1000 v. Chr. Was er de pater famillias= de vader is de baas in huis, wat er zich daar afspeelde
was privé-eigendom van de man waar niemand anders iets over te zeggen had. Kinderen werden
misbruikt en geslagen. Ook ontstond hysterie bij vrouwen.
Seduction theory= idee dat externe, seksuele trauma’s die werkelijk hadden plaatsgevonden, ten
grondslag lagen aan neuroses (=psychische problemen) op volwassen leeftijd.
Tardieu= patholoog die een artikel schreef over de mishandeling bij kinderen die tot de dood hadden
geleden. Zijn verhalen werden niet/nauwelijks geloofd. Ook schreef hij er een boek over.
Pseudologia phantastica= vorm van liegen, waarbij de persoon de werkelijkheid van de eigen
fantasieën lijkt te geloven en daarnaar handelt.
Kinderen en vrouwen mochten mishandeld worden door de man des huizes indien de stok niet
dikker was dan een duim. Het werd geaccepteerd en niet berecht. Het was geen misdaad.
2
, Kinderen die geslagen worden of zijn geslagen:
Agressiever
Meer psychische problemen
Minder intelligent
Antisociaal gedrag
Vaker eigen kinderen slaan
Ogen openen van geweld kwam als eerst met oorlogsgeweld na WOII, vervolgens kwam de
vrouwenhulpverlening met geweld tegen vrouwen en incestverhalen. De eerste diagnose werd
gesteld, PTSS. Pas veel later kwam het seksueel mishandelen van kinderen tot erkenning.
1996 meldde de WHO dat geweld het grootste probleem van de gezondheid was. Ontwikkelingen
van geweld werden serieus genomen en onder de aandacht van beleidsmaker gebracht. Geweld
kreeg een eigen identiteit.
Vanaf 2002 kwam er ook meer openheid over huiselijk geweld, seksueel/fysiek en/of psychisch
geweld binnen de rooms katholieke kerk (voorheen werd het gezien als incidentele gevallen).
Een nieuw aandachtsgebied is geweld op de werkvloer. Er zijn 6 handelingen die als geweld gezien
kunnen worden op de werkvloer:
Pesten
Verbale agressie
Bedreigingen
Fysieke mishandelingen
Seksuele intimidatie
Seksueel misbruik
Hoofdstuk 4 Definities van geweld
Definitie geweld volgens de WHO: ‘’Geweld is het met opzet gebruik maken van fysieke macht of
kracht, via dreiging of feitelijk, tegen zichzelf, een andere persoon, of tegen een groep of
gemeenschap, die verwonding, dood, psychische schade, onderontwikkeling of verwaarlozing tot
gevolg heeft, of zeer waarschijnlijk tot gevolg zal hebben.’’
Typen geweld:
Instrumentele agressie= agressie is het middel (instrument) om iets anders te bereiken, bijv.
diefstal. Agressie die uitgevoerd wordt om geld of sociale status te verwerven, indruk te
maken op anderen, macht uit te oefenen, te onderdrukken of gevoel van eigenwaarde
vergroten.
Emotionele agressie= agressie die vooral bedoeld is om een ader pijn te doen.
Zinloos geweld= men noemt een activiteit zinloos, als deze niet past in een bepaalde context
die in de algemene opinie als redelijk aanvaardbaar wordt beschouwd.
Mannelijk geweld= om te veroveren, om meer of groter te krijgen. Is expliciet zichtbaar of
hoorbaar aanvallend geweld. Bijv.:
o Fysiek geweld
o Seksueel geweld
o Verbaal geweld
Doel is om het grootste rijk, de meeste macht, geld of status te hebben, om gelijk aan God te
worden en het hele universum te beheersen.
3
