,
, Dit is de tentamensamenvatting: het hele boek, alleen de kernzaken. 40 min lezen, je bent er zo door heen.
H1. Organisaties en informatie
1.1 Kenmerken van een organisatie
Informatietechnologie (IT) omvat de systemen, methoden en technische toepassingen die ingezet worden om
gegevens te verwerken tot bruikbare informatie. Wanneer deze technologie ingezet wordt voor communicatie en
uitwisseling van informatie via bijvoorbeeld computernetwerken, telecommunicatie of internet, spreekt men van
informatie- en communicatietechnologie (ICT).
Een organisatie wordt gekenmerkt door een aantal fundamentele elementen:
De doelstellingen van de organisatie
Doelen van een organisatie moeten concreet geformuleerd worden om effectief te kunnen worden
nagestreefd. Dit betekent dat doelstellingen geoperationaliseerd moeten zijn: ze moeten meetbaar,
toetsbaar en haalbaar geformuleerd zijn. Alleen dan kan men evalueren of de nagestreefde resultaten
daadwerkelijk bereikt zijn.
Alle processen en activiteiten binnen een organisatie zijn gericht op het realiseren van deze doelen.
Persoonlijke doelen van medewerkers vallen daar niet noodzakelijkerwijs onder. Volgens Grit is het
daarnaast essentieel dat doelstellingen niet alleen SMART geformuleerd worden, maar ook worden ingebed
in de bredere missie en visie van de organisatie om interne consistentie te waarborgen.
De organisatiecultuur
De cultuur binnen een organisatie verwijst naar de gedeelde normen, waarden en omgangsvormen die het
gedrag van medewerkers sturen. In formele organisaties wordt sterk gestuurd op procedures, hiërarchie en
communicatieprotocollen. In informelere organisaties is er vaak meer ruimte voor eigen initiatief en
spontane interactie.
Ook de mate waarin medewerkers openstaan voor verandering en innovatie is bepalend voor het
functioneren van de organisatie. Grit benadrukt dat cultuur een sleutelrol speelt in verandertrajecten:
weerstand tegen verandering komt vaak voort uit onduidelijkheid of gebrek aan betrokkenheid.
Organisaties zijn grofweg te onderscheiden in:
Profitorganisaties: organisaties met een commerciële doelstelling, gericht op winstmaximalisatie;
Non-profitorganisaties: instellingen zonder winstoogmerk, vaak actief in publieke of maatschappelijke
sectoren.
De primaire processen
De kernactiviteiten van een organisatie – de processen die direct bijdragen aan het realiseren van de
organisatiedoelen – worden aangeduid als primaire processen. Voor een onderwijsinstelling zoals de HU
betekent dit: het verzorgen van onderwijs en begeleiden van studenten. Secundaire processen daarentegen
ondersteunen deze kernactiviteiten en omvatten bijvoorbeeld administratie, ICT-ondersteuning en
personeelszaken.