Samenvatting Stappenplan probleem 4 - Bestuursrecht

Stappenplan probleem 4 – Bestuursrecht.

Hoe werkt bestuurlijk toezicht? (vraag 1)

Stap 1  Definitie toezicht:
Toezicht houdt in: het houden van controle op de naleving van wettelijke regels.
 In de praktijk zijn de activiteiten van toezichthoudende functionarissen niet alleen
gericht op het opsporen van overtredingen, maar ook op het geven van voorlichting
en advies ten behoeve van een juiste naleving van de regelgeving.
 Om adequaat te kunnen handhaven moeten overtredingen kunnen worden
geconstateerd. Daarom hebben bestuursorganen en ambtenaren
toezichtsbevoegdheden nodig.

Stap 2  Algemene regeling voor toezicht:
Art. 5:11 Awb  toezichthouder: een persoon, bij of krachtens wettelijk voorschrift belast
met het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk
voorschrift.
 Als niet anders is bepaald dan heeft de toezichthouder de bevoegdheden en rechten
die in titel 5.2 Awb worden genoemd.
 In de regel zijn toezichthouders ambtenaren.
 In het artikel staat ‘personen’ omdat de wetgever niet heeft willen uitsluiten dat ook
niet-ambtenaren met toezichtbevoegdheden worden belast (zoals het geval in art. 34
Wet op de kansspelen).
 De met strafrechtelijke opsporing belaste ambtenaren vallen o.g.v. art. 1:6 Awb
buiten het bereik van de Awb als zij met opsporing bezig zijn.

Stap 3  Bevoegdheden en rechten van de toezichthouder:
In art. 5:15 t/m 5:20 Awb is aangegeven welke bevoegdheden en rechten toezichthouders
hebben.
 De in de Awb aan de toezichthouder toegekende bevoegdheden zijn niet uitputtend
bedoeld.
 In een bijzondere wet kunnen aan een toezichthouder aanvullende bevoegdheden
worden toegekend.
 Rechten en bevoegdheden kunnen ook worden beperkt (art. 5:14 Awb).

Het opzettelijk niet naleven van de wettelijke medewerkingsplicht van art. 5:20 lid 1 Awb is
een misdrijf art. 184 Sr (opzettelijk niet voldoen aan bevel). De niet-naleving van de plicht tot
het tonen van een identiteitsbewijs aan een toezichthouder is een overtreding art. 447e Sr
(niet-nakomen identificatieplicht).
 Alleen personen die uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift verplicht is
tot geheimhouding, kunnen het verlenen van medewerking weigeren (art. 5:20 lid 2
Awb).

Stap 4  Normering van de uitoefening van toezicht:
De toezichtsbevoegdheden en -rechten kunnen worden uitgeoefend in situaties waarin in
het geheel nog geen verdenking van een (strafbare) overtreding van voorschriften bestaat.

,  Voor het bevoegd hanteren van instrumenten van toezicht is overtreding van een
voorschrift geen vereiste.
Voor het uitoefenen van bevoegdheden door de toezichthouder is niet vereist dat een
vermoeden dat een voorschrift niet wordt nageleefd. Het betreft dus uitdrukkelijk geen
(strafrechtelijke) opsporingsbevoegdheid.

Het EVRM begrenst de uitoefening van toezichtsbevoegdheden (art. 6 en 8 EVRM).

Stap 5  Öztürk: r.o. 50 en 52

Hoe werkt bestuurlijke handhaving? (vraag 2)

Stap 1  De bestuurlijke sanctie, overtreding en overtreder:
 Art. 5:1 lid 1 Awb: definitie overtreding: een gedraging die in strijd is met het
bepaalde bij of krachtens enig wettelijk voorschrift.
o ‘Gedraging’ ziet ook op nalaten en het laten bestaan van een verboden
toestand.
o ‘Krachtens enig wettelijk voorschrift’ betekent dat een sanctie ook kan
worden opgelegd als een in een beschikking opgelegde verplichting of een
aan een vergunning verbonden voorschrift of beperking niet wordt nageleefd.

 Art. 5:2 lid 1 sub a Awb: definitie bestuurlijke sanctie: een door een bestuursorgaan
wegens een overtreding opgelegde verplichting of onthouden aanspraak.
o Geen bestuurlijke sanctie is de enkele last tot het verrichten van bepaalde
handelingen.
o Voorbeelden:
 De last onder bestuursdwang (art. 5:21 Awb);
 De last onder dwangsom (art. 5:31d Awb); en
 De bestuurlijke boete (art. 5:40 lid 1 Awb).
o Deze sancties kunnen worden onderverdeeld in herstelsancties en
bestraffende sancties (art. 5:2 lid 1 sub b en c Awb).
 Herstelsancties zijn gericht op het beëindigen van een illegale situatie.
 Bestraffende sancties zijn gericht op het toevoegen van leed aan de
dader.

 Art. 5:1 lid 2 Awb: definitie overtreder.
o De manier waarop een verbod door een wetgever is geformuleerd, is
doorslaggevend voor beantwoording van de vraag of iemand overtreder is.
o Een overtreding kan door meer dan 1 persoon worden gepleegd.
o Verrichten de genoemde personen afzonderlijk alle handelingen die tot de
kwalificatie van overtreding van een voorschrift moet leiden, dan zijn zij allen
aan te merken als overtreders.
o Van medeplegen als bedoeld in art. 5:1 lid 2 Awb is sprake als de betrokken
personen niet afzonderlijk alle handelingen verrichten die tot de kwalificatie
van overtreding moet leiden, maar wel betrokkenheid hebben gehad bij de
overtreding door bewuste samenwerking en uitvoering van een gezamenlijk
plan en opzet.