Medische beeldvorming praktijk
Basisprincipes
Stralingsbescherming
- 1ste principe = rechtvaardiging van handelingen
o Elke blootstelling moet gerechtvaardigd worden door voordelen die ze bieden
o Toepassingen van straling zijn slechts gerechtvaardigd als de afweging van voordelen
en nadelen een netto gunstig resultaat oplevert = justificatie
de
- 2 principe = optimalisatie van bescherming
o ALARA principe = as low as low as reasonably achievable
o Rekening houden met economische en sociale factoren
o Zo laag mogelijke dosis zonder beeldkwaliteit en diagnostische info te moeten
inboeten = optimalisatie
de
- 3 principe = individuele dosislimieten
o Limiet wat tolereerbaar is gebaseerd op afwegen van risico’s die aanvaardbaar
worden geacht voor werknemers/studenten en publiek = dosis limitatie
o 20mSv en voor publiek 1mSv
o Kinschild/loodkraag
Schildklier = meeste radio sensitieve orgaan in hoofdhals regio
<30jaar schildklier gevoeliger voor straling
Loodkraag reduceert straling wnr rx van bovenfront wordt gemaakt
Niet nodig bij OPG, BW of peri-ap of CT scan
o Zwangerschap
Niet gecontra-indiceerd
Wel minimale blootstelling
Protectie: abdominale schort en loodkraag
Kans op kanker bij kind door straling = 1-2% na 1mSV
Effecten straling grootst voor 20w, risico neemt nadien af
o Conclusie
CBCT: loodschort / jas gebruiken
Nog beter CBCT na zwangerschap
Intra-orale rx en opg geen extra bescherming nodig
Maar psychologische betekenis
Opnamebescherming
- Rx toestel
- Loden bescherming
- Film / sensoren
- Richthulpmiddelen / filmhouders
o Voordelen:
Correcte verticale en horizontale instelling t.o.v. film
Geen cone cutting = niet belicht gebied
De patiënt hoeft de film niet zelf in de mond vast te houden
Weinig of geen vertekening in het beeld
Minder risico op wazig (bewogen) beeld
, o Nadelen:
Kan ongemak veroorzaken voor de patiënt
Soms moeilijk te plaatsen bv. bij edentate zones dentitie, laag palatum,
ondiepe mondbodem, kokhalzen, torus mandibularis,..
Beeldvorming (lezen)
- Eigenschappen van rxbundel
o Energie van straling
o Hoeveelheid straling
- Interactie van fotonen met object
o Absorptie
o Verstrooiing
- Beïnvloeding door eigenschappen van object
o Soort materiaal
o Dikte en dichtheid
Radiolucent vs radio-opaak (lezen)
- Lucht = zwart
- Weke delen
- Bot
- Dentine
- Glazuur
- THK materialen
- Metalen = wit
Indicaties
- Opsporen cariës, peri-apicale afwijkingen of ontstekingen
- Beoordelen van parodontale gezondheid
- Opvolging van tandwisseling
- Bij tandtrauma
- Beoordelen van implantaten
- Opsporen botdefecten
Opnametechnieken in THK
- Intra-oraal
o Peri-apicaal = regio rond bot
o BW = cariës interdentaal, botverlies tot op bepaalde hoogte
o Occlusaal = ingesloten hoektanden
- Extra-oraal
o OPG (Pano)
o RSP (röntgenschedel-profiel-foto, Tele)
o CBCT (cone beam CT)
Beperkingen van Rx opnames
- 2D beeld
- Projectierichting kan vals beeld geven
- Toont mate van ontkalking (niet zelfde als bacteriologische uitbreiding van cariës)
- Anatomische beperkingen (occlusale cariës)
Basisprincipes
Stralingsbescherming
- 1ste principe = rechtvaardiging van handelingen
o Elke blootstelling moet gerechtvaardigd worden door voordelen die ze bieden
o Toepassingen van straling zijn slechts gerechtvaardigd als de afweging van voordelen
en nadelen een netto gunstig resultaat oplevert = justificatie
de
- 2 principe = optimalisatie van bescherming
o ALARA principe = as low as low as reasonably achievable
o Rekening houden met economische en sociale factoren
o Zo laag mogelijke dosis zonder beeldkwaliteit en diagnostische info te moeten
inboeten = optimalisatie
de
- 3 principe = individuele dosislimieten
o Limiet wat tolereerbaar is gebaseerd op afwegen van risico’s die aanvaardbaar
worden geacht voor werknemers/studenten en publiek = dosis limitatie
o 20mSv en voor publiek 1mSv
o Kinschild/loodkraag
Schildklier = meeste radio sensitieve orgaan in hoofdhals regio
<30jaar schildklier gevoeliger voor straling
Loodkraag reduceert straling wnr rx van bovenfront wordt gemaakt
Niet nodig bij OPG, BW of peri-ap of CT scan
o Zwangerschap
Niet gecontra-indiceerd
Wel minimale blootstelling
Protectie: abdominale schort en loodkraag
Kans op kanker bij kind door straling = 1-2% na 1mSV
Effecten straling grootst voor 20w, risico neemt nadien af
o Conclusie
CBCT: loodschort / jas gebruiken
Nog beter CBCT na zwangerschap
Intra-orale rx en opg geen extra bescherming nodig
Maar psychologische betekenis
Opnamebescherming
- Rx toestel
- Loden bescherming
- Film / sensoren
- Richthulpmiddelen / filmhouders
o Voordelen:
Correcte verticale en horizontale instelling t.o.v. film
Geen cone cutting = niet belicht gebied
De patiënt hoeft de film niet zelf in de mond vast te houden
Weinig of geen vertekening in het beeld
Minder risico op wazig (bewogen) beeld
, o Nadelen:
Kan ongemak veroorzaken voor de patiënt
Soms moeilijk te plaatsen bv. bij edentate zones dentitie, laag palatum,
ondiepe mondbodem, kokhalzen, torus mandibularis,..
Beeldvorming (lezen)
- Eigenschappen van rxbundel
o Energie van straling
o Hoeveelheid straling
- Interactie van fotonen met object
o Absorptie
o Verstrooiing
- Beïnvloeding door eigenschappen van object
o Soort materiaal
o Dikte en dichtheid
Radiolucent vs radio-opaak (lezen)
- Lucht = zwart
- Weke delen
- Bot
- Dentine
- Glazuur
- THK materialen
- Metalen = wit
Indicaties
- Opsporen cariës, peri-apicale afwijkingen of ontstekingen
- Beoordelen van parodontale gezondheid
- Opvolging van tandwisseling
- Bij tandtrauma
- Beoordelen van implantaten
- Opsporen botdefecten
Opnametechnieken in THK
- Intra-oraal
o Peri-apicaal = regio rond bot
o BW = cariës interdentaal, botverlies tot op bepaalde hoogte
o Occlusaal = ingesloten hoektanden
- Extra-oraal
o OPG (Pano)
o RSP (röntgenschedel-profiel-foto, Tele)
o CBCT (cone beam CT)
Beperkingen van Rx opnames
- 2D beeld
- Projectierichting kan vals beeld geven
- Toont mate van ontkalking (niet zelfde als bacteriologische uitbreiding van cariës)
- Anatomische beperkingen (occlusale cariës)
