Historische perspectief
Psychiatrie 150 jaar geleden
Mensen in middeleeuwen snapten weinig van psychiatrische patiënten. Hadden geen idee
over wat precies aan had was & niet hoe verandering in situatie kon komen. Rond 1800
ontstond idee dat krankzinnigheid ziekte was die misschien genezen kon worden. Eigenlijke
behandeling bestond uit geven kalmerende middelen (opium) & braakmiddelen, aderlaten &
laxeren. Deze behandelmethoden werden gebruikt, bij allerlei ziektebeelden. Halverwege
19de eeuw kam belangstelling dagbesteding, omdat verveling lot patiënt erger maakte. Vaste
dagindeling & zinvolle arbeid moest helpen. 1841 Nederland 1ste krankzinnigenwet tot stand.
Wet moest zorgen dat patiënten meer rechten kregen. Daarnaast werd door wet opnemen
van krankzinnigen eenvoudiger. Krankzinnigen werden steeds meer gezien als patiënten die
behandeld moesten worden behandelinstituten. Bestaande voorzieningen waren ongeschikt
& overbevolkt, gevolg vervelende toestanden & besmettelijke ziekten. Pogingen werden
gedaan ter verbetering, werden door kerk ondersteund. Dergelijke kerkelijke uitingen werden
vaker gedaan. Ondanks pogingen om mensen met psychiatrische problematiek beter leren
begrijpen, behandelen & ondersteunen, bleven twijfels. Aan andere kant werd geprobeerd
patiënt aan rand samenleving plaatsen. Kwamen eind 19de eeuw, begin 20ste eeuw nieuwe
instellingen. Werden gebouwd aan rand steden, omdat ziekten behouden zouden hebben
aan buitenlucht. Bovendien bouwgrond goedkoper. Die dagen zag instelling bijzonder
gemengd gezelschap. Vond lijders aan psychiatrische ziekten, zwakzinnigen, mensen met
asociaal gedrag, verslaafden & demente. Is erg lang zo gebleven. Wetenschap maakt een
geweldige bloei door & verwachtingen waren hooggespannen over daarmee te bereiken zou
zijn. Werd onder andere ontdekt bacteriën verwekker ziekten zijn & scheikundig gebeid
enorme ontwikkeling. Deze & allerlei nieuwe wettenschappelijke ontwikkelingen hebben
grote invloed op kennis van benaderingswijzen psychiatrie. Langzamerhand werd psychiatrie
vak met eigen gezicht.
De zoektocht naar het onbewuste
Tegen eind 19de eeuw werd Frans neuroloog Jean Charcot beroemd. Vooral vanwege proven
hypnose. Was spectaculair dat veel mensen proberen colleges te volgen. Freud liet hypnose
spoedig los, omdat methode niet voldeed aan verwachtingen. Ontwikkelde hij methode om
achter vergeten herinneringen & onbewuste gedachten te komen. Liet patiënt vrij associëren,
patiënt liet gedachten spontaan opkomen & vertelde hierover. Dromen waren vorm van vrij
associëren. Gebruikte ook om vergeten herinneringen & onbewust gedachte te komen.
Volgens Freud verloopt ontwikkeling & groei van mens via aantal fasen. Bij goed doorlopen
van fasen ontstaat uiteindelijk zelfbewuste mens, die eigen leven vorm wil & kan geven.
Vaak ontstaan tijdens menselijke ontwikkeling obstakels, waardoor iemand in bepaalde fase
blijft steken. Leer van Freud & volgelingen, psychoanalyse, buitengewoon grote invloed bij
huis & moesten behandeling zelf betalen. Patiënten moesten zeer gemotiveerd zijn voor
behandelmethodiek om gel eraan uit te geven, of waren redelijk welgesteld. Klachten waren
overwegend neurotisch, hadden last van intern conflict waarbij graag bepaalde (soms
vreemde) dingen wilden doen, maar zichzelf om allerlei (irreële) redenen niet konden
toestaan. Volgens Freud waren neurotische klachten ontstaan, omdat ze in bepaalde
ontwikkelingsfase vast waren blijven zitten.
Situatie tot 1950
Werd vooral geprobeerd inrichtingen minder gesloten maken. Inrichtingen werden
geprobeerd vriendelijke sfeer creëren. Om bereiken wordt vooral geprobeerd vrouwelijk
personeel aan stellen, omdat zij vriendelijkere sfeer zouden creëren dan mannen. Kwam van
alle goeden plannen niet veel terecht. Weinig ernstig geestesziekte, agressieve patiënten
bleven klimaat grotendeels bepalen. Tekort geld zorgde voor noodzaak tot massale &
onpersoonlijke behandeling. Belangrijkste vernieuwing in periode was arbeidstherapie, vaste
dagindeling & zinvolle arbeid moest lot patiënt verbeteren. Nut bezig was toen ook al
bekend. Werd geprobeerd om iedereen aan werkt krijgen, dus ook degenen die daar
onrustig of geremd leken te zijn. Werk moest aangepast zijn aan mogelijkheden & behoeften
Psychiatrie 150 jaar geleden
Mensen in middeleeuwen snapten weinig van psychiatrische patiënten. Hadden geen idee
over wat precies aan had was & niet hoe verandering in situatie kon komen. Rond 1800
ontstond idee dat krankzinnigheid ziekte was die misschien genezen kon worden. Eigenlijke
behandeling bestond uit geven kalmerende middelen (opium) & braakmiddelen, aderlaten &
laxeren. Deze behandelmethoden werden gebruikt, bij allerlei ziektebeelden. Halverwege
19de eeuw kam belangstelling dagbesteding, omdat verveling lot patiënt erger maakte. Vaste
dagindeling & zinvolle arbeid moest helpen. 1841 Nederland 1ste krankzinnigenwet tot stand.
Wet moest zorgen dat patiënten meer rechten kregen. Daarnaast werd door wet opnemen
van krankzinnigen eenvoudiger. Krankzinnigen werden steeds meer gezien als patiënten die
behandeld moesten worden behandelinstituten. Bestaande voorzieningen waren ongeschikt
& overbevolkt, gevolg vervelende toestanden & besmettelijke ziekten. Pogingen werden
gedaan ter verbetering, werden door kerk ondersteund. Dergelijke kerkelijke uitingen werden
vaker gedaan. Ondanks pogingen om mensen met psychiatrische problematiek beter leren
begrijpen, behandelen & ondersteunen, bleven twijfels. Aan andere kant werd geprobeerd
patiënt aan rand samenleving plaatsen. Kwamen eind 19de eeuw, begin 20ste eeuw nieuwe
instellingen. Werden gebouwd aan rand steden, omdat ziekten behouden zouden hebben
aan buitenlucht. Bovendien bouwgrond goedkoper. Die dagen zag instelling bijzonder
gemengd gezelschap. Vond lijders aan psychiatrische ziekten, zwakzinnigen, mensen met
asociaal gedrag, verslaafden & demente. Is erg lang zo gebleven. Wetenschap maakt een
geweldige bloei door & verwachtingen waren hooggespannen over daarmee te bereiken zou
zijn. Werd onder andere ontdekt bacteriën verwekker ziekten zijn & scheikundig gebeid
enorme ontwikkeling. Deze & allerlei nieuwe wettenschappelijke ontwikkelingen hebben
grote invloed op kennis van benaderingswijzen psychiatrie. Langzamerhand werd psychiatrie
vak met eigen gezicht.
De zoektocht naar het onbewuste
Tegen eind 19de eeuw werd Frans neuroloog Jean Charcot beroemd. Vooral vanwege proven
hypnose. Was spectaculair dat veel mensen proberen colleges te volgen. Freud liet hypnose
spoedig los, omdat methode niet voldeed aan verwachtingen. Ontwikkelde hij methode om
achter vergeten herinneringen & onbewuste gedachten te komen. Liet patiënt vrij associëren,
patiënt liet gedachten spontaan opkomen & vertelde hierover. Dromen waren vorm van vrij
associëren. Gebruikte ook om vergeten herinneringen & onbewust gedachte te komen.
Volgens Freud verloopt ontwikkeling & groei van mens via aantal fasen. Bij goed doorlopen
van fasen ontstaat uiteindelijk zelfbewuste mens, die eigen leven vorm wil & kan geven.
Vaak ontstaan tijdens menselijke ontwikkeling obstakels, waardoor iemand in bepaalde fase
blijft steken. Leer van Freud & volgelingen, psychoanalyse, buitengewoon grote invloed bij
huis & moesten behandeling zelf betalen. Patiënten moesten zeer gemotiveerd zijn voor
behandelmethodiek om gel eraan uit te geven, of waren redelijk welgesteld. Klachten waren
overwegend neurotisch, hadden last van intern conflict waarbij graag bepaalde (soms
vreemde) dingen wilden doen, maar zichzelf om allerlei (irreële) redenen niet konden
toestaan. Volgens Freud waren neurotische klachten ontstaan, omdat ze in bepaalde
ontwikkelingsfase vast waren blijven zitten.
Situatie tot 1950
Werd vooral geprobeerd inrichtingen minder gesloten maken. Inrichtingen werden
geprobeerd vriendelijke sfeer creëren. Om bereiken wordt vooral geprobeerd vrouwelijk
personeel aan stellen, omdat zij vriendelijkere sfeer zouden creëren dan mannen. Kwam van
alle goeden plannen niet veel terecht. Weinig ernstig geestesziekte, agressieve patiënten
bleven klimaat grotendeels bepalen. Tekort geld zorgde voor noodzaak tot massale &
onpersoonlijke behandeling. Belangrijkste vernieuwing in periode was arbeidstherapie, vaste
dagindeling & zinvolle arbeid moest lot patiënt verbeteren. Nut bezig was toen ook al
bekend. Werd geprobeerd om iedereen aan werkt krijgen, dus ook degenen die daar
onrustig of geremd leken te zijn. Werk moest aangepast zijn aan mogelijkheden & behoeften
