Financieel Recht
Door prof. Michiel De Muynck
Academiejaar 2024-2025
Inhoudsopgave
Les 1. ........................................................................................................................................... 2
1.1. IMF, Back tot he basics: what is a bank? ............................................................................... 2
1.2. The Case for Banking Regulation (Gortos, 2023) p. 3-45 ............................................................. 3
1.3. V. Marquette, Nuances et complexité de la définition d’établissement de credit.....................17
1.4. Video over ondergang SVB ..................................................................................................24
1.5. Wet van 25/04/2014 op het statuut van en het toezicht op kredietinstellingen ........................25
1.6. Argenta Spaarbank NV, IFRS Jaarverslag 2023 ......................................................................25
Les 2. .......................................................................................................................................... 29
2.1 The Case for Banking Regulation (Gortos, 2023) p. 45-65 ...........................................................29
Les 3. .......................................................................................................................................... 40
3.1. Theoretische inleiding financiële regulering (samengevat chatgpt) ........................................40
Les 4. .......................................................................................................................................... 41
4.1 PROESMANS Les conditions d’acces et d’exercice des activités bancaires ...........................41
4.2 Banking Regulation 2023 ....................................................................................................41
4.3 Governance Manual ...........................................................................................................43
Les 5. .......................................................................................................................................... 46
5.1 Legal Framework for Banking Supervision Volume 1 .............................................................46
5.2 Supervisory Manual............................................................................................................47
5.3 SSM Slides ........................................................................................................................49
5.4 Korte samenvatting SSM .....................................................................................................49
Les 6. .......................................................................................................................................... 51
6.1 LMA artikel ter voorbereiding van gastcollege 9 mei..............................................................52
6.2 Slides Acquisition Finance (Stibbe Gastcollege)...................................................................53
Les 7. .......................................................................................................................................... 54
7.1 Introductie Resolutieplanning .............................................................................................54
7.2 MiFID (Deloitte gastcollege) ................................................................................................56
Financieel Recht 1
,Les 1.
1.1. IMF, Back tot he basics: what is a bank?
Wat is een bank? Jeanne Gobat
Instellingen die spaarders en leners bij elkaar brengen, zorgen ervoor dat economieën
soepel functioneren.
Hoewel banken veel doen, is hun primaire rol het aantrekken van geld – deposito's
genoemd – van mensen met geld, het bundelen ervan en het uitlenen aan mensen die
geld nodig hebben. Banken fungeren als tussenpersoon tussen deposanten (die geld
uitlenen aan de bank) en leners (aan wie de bank geld uitleent). Het bedrag dat banken
betalen voor deposito's en de inkomsten die ze ontvangen op hun leningen worden beide
rente genoemd.
Deposanten kunnen particulieren en huishoudens zijn, financiële en niet-financiële
bedrijven, of nationale en lokale overheden. Leners zijn, nou ja, hetzelfde. Deposito's
kunnen direct beschikbaar zijn (bijvoorbeeld een betaalrekening) of met bepaalde
beperkingen (zoals spaar- en termijndeposito's).
Making loans:
Banken gebruiken het spaargeld van mensen om leningen te geven aan anderen. Ze
verdienen geld doordat ze minder rente betalen aan spaarders dan ze vragen aan mensen
die lenen.
Ze kunnen ook extra geld ophalen via financiële markten, bijvoorbeeld door leningen te
verkopen of obligaties uit te geven.
Behalve lenen en sparen regelen banken ook betalingen: van kleine bedragen tot grote
transacties tussen banken, binnen en buiten het land. Dit betalingssysteem is belangrijk
voor een goed werkende economie. Als het systeem niet werkt, kan dat de handel en groei
ernstig verstoren.
Creating money
Banken scheppen geld door spaargeld uit te lenen. Ze houden een klein deel als reserve
bij de centrale bank, de rest mogen ze uitlenen. Dat uitgeleende geld komt vaak weer als
spaargeld terug in het systeem, wat opnieuw uitgeleend kan worden – dit heet
het multipliereOect.
Banken verdienen geld via:
• het renteverschil tussen spaargeld en leningen,
• handel in financiële producten,
• kosten voor diensten zoals betaalrekeningen, leningen en verzekeringen.
Gemiddeld verdienen banken 1 tot 2% op hun totale bezittingen, ook wel het rendement
op activa genoemd.
Financieel Recht 2
,Transmitting monetary policy
Banken zijn belangrijk voor het uitvoeren van het monetair beleid van de overheid, dat
gericht is op economische groei zonder hoge inflatie. Centrale banken sturen dit door
bijvoorbeeld de regels voor bankreserves aan te passen of eOecten te kopen/verkopen.
Als banken meer geld in reserve houden, kunnen ze minder uitlenen. Dat kan leiden tot
een kredietcrisis: lenen wordt duurder en de economie groeit trager.
Bankieren draait om vertrouwen. Als mensen of investeerders dat vertrouwen verliezen,
kan er een bankrun ontstaan. Daarom verzekeren veel landen banktegoeden om klanten
gerust te stellen.
The need for regulation
Banken worden streng gereguleerd om faillissementen en paniek te voorkomen. Ze
hebben een vergunning nodig en staan onder toezicht van de overheid, vooral omdat een
bankfaillissement grote schade kan aanrichten aan klanten, andere banken en de
economie.
Banken zijn kwetsbaar omdat ze:
• veel kortlopend geld gebruiken om langlopende leningen te financieren,
• weinig contanten hebben,
• en soms te weinig eigen vermogen bezitten.
Als klanten plots massaal hun geld opnemen (een bankrun), kan een bank snel in de
problemen komen. Daarom moeten banken nu meer en sterker eigen vermogen
aanhouden, voldoende liquide middelen hebben, en hun risico’s beter beheersen. Ook
instellingen die op banken lijken (zoals schaduwbanken) worden steeds vaker bekeken
om ook te reguleren, omdat zij ook risico’s vormen voor het financiële systeem.
1.2. The Case for Banking Regulation (Gortos, 2023) p. 3-45
1. Banking Regulation: policy, objectives and instruments
1.1.1. Setting the Scene: functions of the financial system and the importance of
Banking intermediation
1.1.1.1. Introductory Remarks
De financiële sector, vooral de bankensector, is één van de strengst gereguleerde
sectoren in de economie. Dit komt omdat het financiële systeem twee belangrijke
functies vervult:
1. Geld van spaarders naar leners brengen.
2. Betalingen mogelijk maken zonder contant geld.
Om dit goed te laten werken, zijn er systemen nodig voor betalingen en eOectenverkeer.
Er zijn twee manieren van financiering:
• Direct (via de markt)
Financieel Recht 3
, • Indirect (via banken als tussenpersoon)
Nieuwe technologie zoals DeFi (gedecentraliseerde financiering op cryptomarkten)
probeert dezelfde functies te vervullen als traditionele banken, maar op een andere
manier. Toch heeft DeFi vergelijkbare risico’s als het gewone financiële systeem.
1.1.1.2. Direct Financing
Bij directe financiering lenen spaarders hun geld rechtstreeks uit aan leners
via financiële markten. Dit gebeurt bijvoorbeeld met obligaties, aandelen en
derivaten.
• Financiële markten zijn plekken waar schuld (zoals leningen) en eigendom
(zoals aandelen) worden gekocht en verkocht.
• Derivaten helpen om risico's (zoals schommelende rente of koersen) af te
dekken, of om te speculeren op prijsveranderingen in de toekomst.
Box 1.1 Categories of markets for debts instruments and equities
Markten voor schulden en aandelen worden op twee manieren ingedeeld:
1. Primaire vs. secundaire markten:
o Primaire markt: Hier geven bedrijven of overheden (negatieve spaarders)
voor het eerst schuld of aandelen uit aan investeerders (positieve
spaarders).
o Secundaire markt: Hier worden bestaande schulden en aandelen
doorverkocht, en ontstaat een marktprijs die zorgt voor liquiditeit.
2. Gereglementeerde vs. niet-gereglementeerde markten (OTC):
o Gereglementeerde markten: Strikt gecontroleerd en georganiseerd
(zoals beurzen).
o Niet-gereglementeerde markten (OTC): Minder toezicht, handel tussen
partijen buiten oKiciële beurzen, vaak minder transparant.
o Door technologie bestaan nu ook alternatieve handelsplatformen,
zoals MTF’s of interne handel binnen banken, die buiten de klassieke
beurzen werken.
Er zijn verschillende soorten financiële ondernemingen actief in directe financiering:
1. Beleggingsondernemingen (marktintermediairs):
o ENectenondernemingen en banken die namens klanten financiële
producten kopen of verkopen.
2. Beheerders van beleggingsfondsen (ICBE’s):
o Beleggen collectief in aandelen, obligaties en soms derivaten voor
groepen beleggers.
3. Alternatieve beleggingsfondsen (AIF’s):
o Zoals hedgefondsen, die na de financiële crisis van 2007–2009 onder
strengere regels zijn gebracht.
Financieel Recht 4
Door prof. Michiel De Muynck
Academiejaar 2024-2025
Inhoudsopgave
Les 1. ........................................................................................................................................... 2
1.1. IMF, Back tot he basics: what is a bank? ............................................................................... 2
1.2. The Case for Banking Regulation (Gortos, 2023) p. 3-45 ............................................................. 3
1.3. V. Marquette, Nuances et complexité de la définition d’établissement de credit.....................17
1.4. Video over ondergang SVB ..................................................................................................24
1.5. Wet van 25/04/2014 op het statuut van en het toezicht op kredietinstellingen ........................25
1.6. Argenta Spaarbank NV, IFRS Jaarverslag 2023 ......................................................................25
Les 2. .......................................................................................................................................... 29
2.1 The Case for Banking Regulation (Gortos, 2023) p. 45-65 ...........................................................29
Les 3. .......................................................................................................................................... 40
3.1. Theoretische inleiding financiële regulering (samengevat chatgpt) ........................................40
Les 4. .......................................................................................................................................... 41
4.1 PROESMANS Les conditions d’acces et d’exercice des activités bancaires ...........................41
4.2 Banking Regulation 2023 ....................................................................................................41
4.3 Governance Manual ...........................................................................................................43
Les 5. .......................................................................................................................................... 46
5.1 Legal Framework for Banking Supervision Volume 1 .............................................................46
5.2 Supervisory Manual............................................................................................................47
5.3 SSM Slides ........................................................................................................................49
5.4 Korte samenvatting SSM .....................................................................................................49
Les 6. .......................................................................................................................................... 51
6.1 LMA artikel ter voorbereiding van gastcollege 9 mei..............................................................52
6.2 Slides Acquisition Finance (Stibbe Gastcollege)...................................................................53
Les 7. .......................................................................................................................................... 54
7.1 Introductie Resolutieplanning .............................................................................................54
7.2 MiFID (Deloitte gastcollege) ................................................................................................56
Financieel Recht 1
,Les 1.
1.1. IMF, Back tot he basics: what is a bank?
Wat is een bank? Jeanne Gobat
Instellingen die spaarders en leners bij elkaar brengen, zorgen ervoor dat economieën
soepel functioneren.
Hoewel banken veel doen, is hun primaire rol het aantrekken van geld – deposito's
genoemd – van mensen met geld, het bundelen ervan en het uitlenen aan mensen die
geld nodig hebben. Banken fungeren als tussenpersoon tussen deposanten (die geld
uitlenen aan de bank) en leners (aan wie de bank geld uitleent). Het bedrag dat banken
betalen voor deposito's en de inkomsten die ze ontvangen op hun leningen worden beide
rente genoemd.
Deposanten kunnen particulieren en huishoudens zijn, financiële en niet-financiële
bedrijven, of nationale en lokale overheden. Leners zijn, nou ja, hetzelfde. Deposito's
kunnen direct beschikbaar zijn (bijvoorbeeld een betaalrekening) of met bepaalde
beperkingen (zoals spaar- en termijndeposito's).
Making loans:
Banken gebruiken het spaargeld van mensen om leningen te geven aan anderen. Ze
verdienen geld doordat ze minder rente betalen aan spaarders dan ze vragen aan mensen
die lenen.
Ze kunnen ook extra geld ophalen via financiële markten, bijvoorbeeld door leningen te
verkopen of obligaties uit te geven.
Behalve lenen en sparen regelen banken ook betalingen: van kleine bedragen tot grote
transacties tussen banken, binnen en buiten het land. Dit betalingssysteem is belangrijk
voor een goed werkende economie. Als het systeem niet werkt, kan dat de handel en groei
ernstig verstoren.
Creating money
Banken scheppen geld door spaargeld uit te lenen. Ze houden een klein deel als reserve
bij de centrale bank, de rest mogen ze uitlenen. Dat uitgeleende geld komt vaak weer als
spaargeld terug in het systeem, wat opnieuw uitgeleend kan worden – dit heet
het multipliereOect.
Banken verdienen geld via:
• het renteverschil tussen spaargeld en leningen,
• handel in financiële producten,
• kosten voor diensten zoals betaalrekeningen, leningen en verzekeringen.
Gemiddeld verdienen banken 1 tot 2% op hun totale bezittingen, ook wel het rendement
op activa genoemd.
Financieel Recht 2
,Transmitting monetary policy
Banken zijn belangrijk voor het uitvoeren van het monetair beleid van de overheid, dat
gericht is op economische groei zonder hoge inflatie. Centrale banken sturen dit door
bijvoorbeeld de regels voor bankreserves aan te passen of eOecten te kopen/verkopen.
Als banken meer geld in reserve houden, kunnen ze minder uitlenen. Dat kan leiden tot
een kredietcrisis: lenen wordt duurder en de economie groeit trager.
Bankieren draait om vertrouwen. Als mensen of investeerders dat vertrouwen verliezen,
kan er een bankrun ontstaan. Daarom verzekeren veel landen banktegoeden om klanten
gerust te stellen.
The need for regulation
Banken worden streng gereguleerd om faillissementen en paniek te voorkomen. Ze
hebben een vergunning nodig en staan onder toezicht van de overheid, vooral omdat een
bankfaillissement grote schade kan aanrichten aan klanten, andere banken en de
economie.
Banken zijn kwetsbaar omdat ze:
• veel kortlopend geld gebruiken om langlopende leningen te financieren,
• weinig contanten hebben,
• en soms te weinig eigen vermogen bezitten.
Als klanten plots massaal hun geld opnemen (een bankrun), kan een bank snel in de
problemen komen. Daarom moeten banken nu meer en sterker eigen vermogen
aanhouden, voldoende liquide middelen hebben, en hun risico’s beter beheersen. Ook
instellingen die op banken lijken (zoals schaduwbanken) worden steeds vaker bekeken
om ook te reguleren, omdat zij ook risico’s vormen voor het financiële systeem.
1.2. The Case for Banking Regulation (Gortos, 2023) p. 3-45
1. Banking Regulation: policy, objectives and instruments
1.1.1. Setting the Scene: functions of the financial system and the importance of
Banking intermediation
1.1.1.1. Introductory Remarks
De financiële sector, vooral de bankensector, is één van de strengst gereguleerde
sectoren in de economie. Dit komt omdat het financiële systeem twee belangrijke
functies vervult:
1. Geld van spaarders naar leners brengen.
2. Betalingen mogelijk maken zonder contant geld.
Om dit goed te laten werken, zijn er systemen nodig voor betalingen en eOectenverkeer.
Er zijn twee manieren van financiering:
• Direct (via de markt)
Financieel Recht 3
, • Indirect (via banken als tussenpersoon)
Nieuwe technologie zoals DeFi (gedecentraliseerde financiering op cryptomarkten)
probeert dezelfde functies te vervullen als traditionele banken, maar op een andere
manier. Toch heeft DeFi vergelijkbare risico’s als het gewone financiële systeem.
1.1.1.2. Direct Financing
Bij directe financiering lenen spaarders hun geld rechtstreeks uit aan leners
via financiële markten. Dit gebeurt bijvoorbeeld met obligaties, aandelen en
derivaten.
• Financiële markten zijn plekken waar schuld (zoals leningen) en eigendom
(zoals aandelen) worden gekocht en verkocht.
• Derivaten helpen om risico's (zoals schommelende rente of koersen) af te
dekken, of om te speculeren op prijsveranderingen in de toekomst.
Box 1.1 Categories of markets for debts instruments and equities
Markten voor schulden en aandelen worden op twee manieren ingedeeld:
1. Primaire vs. secundaire markten:
o Primaire markt: Hier geven bedrijven of overheden (negatieve spaarders)
voor het eerst schuld of aandelen uit aan investeerders (positieve
spaarders).
o Secundaire markt: Hier worden bestaande schulden en aandelen
doorverkocht, en ontstaat een marktprijs die zorgt voor liquiditeit.
2. Gereglementeerde vs. niet-gereglementeerde markten (OTC):
o Gereglementeerde markten: Strikt gecontroleerd en georganiseerd
(zoals beurzen).
o Niet-gereglementeerde markten (OTC): Minder toezicht, handel tussen
partijen buiten oKiciële beurzen, vaak minder transparant.
o Door technologie bestaan nu ook alternatieve handelsplatformen,
zoals MTF’s of interne handel binnen banken, die buiten de klassieke
beurzen werken.
Er zijn verschillende soorten financiële ondernemingen actief in directe financiering:
1. Beleggingsondernemingen (marktintermediairs):
o ENectenondernemingen en banken die namens klanten financiële
producten kopen of verkopen.
2. Beheerders van beleggingsfondsen (ICBE’s):
o Beleggen collectief in aandelen, obligaties en soms derivaten voor
groepen beleggers.
3. Alternatieve beleggingsfondsen (AIF’s):
o Zoals hedgefondsen, die na de financiële crisis van 2007–2009 onder
strengere regels zijn gebracht.
Financieel Recht 4
